Mahabharata · 1.207.12–13
॥
Devanāgarī
स कलिङ्गान् अतिक्रम्य देशान् आयतनानि च ॥
धर्म्याणि रमणीयानि प्रेक्षमाणो ययौ प्रभुः ॥
महेन्द्रपर्वतं दृष्ट्वा तापसैर् उपशोभितम् ॥
समुद्रतीरेण शनैर् मणलूरं जगाम ह ॥
Transliteration (IAST)
sa kaliṅgān atikramya deśān āyatanāni ca ||
dharmyāṇi ramaṇīyāni prekṣamāṇo yayau prabhuḥ ||
mahendraparvataṃ dṛṣṭvā tāpasair upaśobhitam ||
samudratīreṇa śanair maṇalūraṃ jagāma ha ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सः कलिङ्गान् अतिक्रम्य देशान् आयतनानि चsaḥ kaliṅgān atikramya deśān āyatanāni caон, миновав калингов, [их] земли и святилища,
धर्म्याणि रमणीयानि प्रेक्षमाणः ययौ प्रभुःdharmyāṇi ramaṇīyāni prekṣamāṇaḥ yayau prabhuḥблагие [и] прелестные озирая, шёл, владыка;
महेन्द्रपर्वतं दृष्ट्वा तापसैः उपशोभितम्mahendraparvataṃ dṛṣṭvā tāpasaiḥ upaśobhitamузрев гору Махендру, украшенную подвижниками,
समुद्रतीरेण शनैः मणलूरं जगाम हsamudratīreṇa śanaiḥ maṇalūraṃ jagāma haпо берегу моря медленно дошёл до Манипуры;
Translation
«Он, миновав калингов, их земли и святилища, благие и прелестные озирая, шёл, владыка; узрев гору Махендру, украшенную подвижниками, по берегу моря медленно дошёл до Манипуры».
Commentary
Version
024c7e5bfec6 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC
Page between verses with
Здесь гора красна не камнем, а подвижниками на ней. Знаменательно, что Махендра «украшена подвижниками»: святые мужи — истинное благолепие места. Присутствие тапасвинов освящает и красит землю. Так писание являет святость Махендры; и путь Арджуны приводит его к Манипуре.