Mahabharata
Арджуна-ванаваса-парва: явление Субхадры · Verse 1.211.21–22
1697 / 3756
Mahabharata · 1.211.21–22
Devanāgarī

वासुदेव उवाच
स्वयंवरः क्षत्रियाणां विवाहः पुरुषर्षभ ॥
स च संशयितः पार्थ स्वभावस्यानिमित्ततः ॥
प्रसह्य हरणं चापि क्षत्रियाणां प्रशस्यते ॥
विवाहहेतोः शूराणाम् इति धर्मविदो विदुः ॥

Transliteration (IAST)

vāsudeva uvāca
svayaṃvaraḥ kṣatriyāṇāṃ vivāhaḥ puruṣarṣabha ||
sa ca saṃśayitaḥ pārtha svabhāvasyānimittataḥ ||
prasahya haraṇaṃ cāpi kṣatriyāṇāṃ praśasyate ||
vivāhahetoḥ śūrāṇām iti dharmavido viduḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
स्वयंवरः क्षत्रियाणां विवाहः पुरुषर्षभsvayaṃvaraḥ kṣatriyāṇāṃ vivāhaḥ puruṣarṣabha«сваямвара — [один] брак кшатриев, о бык среди мужей;
सः च संशयितः पार्थ स्वभावस्य अनिमित्ततःsaḥ ca saṃśayitaḥ pārtha svabhāvasya animittataḥно он сомнителен [ненадёжен], о Партха, из-за неизвестности [её] нрава [выбора];
प्रसह्य हरणं च अपि क्षत्रियाणां प्रशस्यतेprasahya haraṇaṃ ca api kṣatriyāṇāṃ praśasyateи насильственное похищение для кшатриев тоже хвалимо,
विवाहहेतोः शूराणाम् इति धर्मविदः विदुःvivāhahetoḥ śūrāṇām iti dharmavidaḥ viduḥради брака героев — так знают знатоки дхармы;
Translation

Васудева сказал: «Сваямвара — один из браков кшатриев, о бык среди мужей; но он ненадёжен, о Партха, из-за неизвестности её выбора; и насильственное похищение для кшатриев тоже хвалимо, ради брака героев — так знают знатоки дхармы».

Commentary

Здесь Господь указывает на дозволенный кшатриям образ брака. Знаменательно, что «похищение ради брака» причислено к хвалимым для воинов: то, что для иных было бы насилием, для кшатрия-героя — признанный обычай. Следует помнить: это не своеволие, ибо сам Кришна, брат невесты, наставляет и благословляет, а старший Пандава даст согласие. Обычай освящается дозволением рода и волею Господа. Так писание являет кшатрийскую дхарму брака; и Кришна направляет друга по праведному пути.

Version

6b0f06db3994 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with