Mahabharata
Кхандавадаха-парва: пожар · Verse 1.217.20–22
1795 / 3756
Mahabharata · 1.217.20–22
Devanāgarī

असंप्राप्तास् तु ता धारास् तेजसा जातवेदसः ॥
ख एव समशुष्यन्त न काश् चित् पावकं गताः ॥
ततो नमुचिहा क्रुद्धो भृशम् अर्चिष्मतस् तदा ॥
पुनर् एवाभ्यवर्षत् तम् अम्भः प्रविसृजन् बहु ॥
अर्चिर् धाराभिसंबद्धं धूमविद्युत्समाकुलम् ॥
बभूव तद् वनं घोरं स्तनयित्नुसघोषवत् ॥

Transliteration (IAST)

asaṃprāptās tu tā dhārās tejasā jātavedasaḥ ||
kha eva samaśuṣyanta na kāś cit pāvakaṃ gatāḥ ||
tato namucihā kruddho bhṛśam arciṣmatas tadā ||
punar evābhyavarṣat tam ambhaḥ pravisṛjan bahu ||
arcir dhārābhisaṃbaddhaṃ dhūmavidyutsamākulam ||
babhūva tad vanaṃ ghoraṃ stanayitnusaghoṣavat ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
असंप्राप्ताः तु ताः धाराः तेजसा जातवेदसःasaṃprāptāḥ tu tāḥ dhārāḥ tejasā jātavedasaḥно те струи, не достигнув [огня], от жара Джатаведаса [Агни],
ख एव समशुष्यन्त न काः चित् पावकं गताःkha eva samaśuṣyanta na kāḥ cit pāvakaṃ gatāḥв самом небе высыхали; ни одна не достигла огня;
ततः नमुचिहा क्रुद्धः भृशम् अर्चिष्मतः तदाtataḥ namucihā kruddhaḥ bhṛśam arciṣmataḥ tadāтогда убийца Намучи [Индра], сильно разгневавшись на пламенеющего,
पुनः एव अभ्यवर्षत् तम् अम्भः प्रविसृजन् बहुpunaḥ eva abhyavarṣat tam ambhaḥ pravisṛjan bahuвновь обрушил [дождь] на него, изливая воду обильно;
अर्चिर् धाराभिसंबद्धं धूमविद्युत्समाकुलम्arcir dhārābhisaṃbaddhaṃ dhūmavidyutsamākulamпламя, сплетённое с потоками [дождя], полное дыма и молний,
बभूव तत् वनं घोरं स्तनयित्नुसघोषवत्babhūva tat vanaṃ ghoraṃ stanayitnusaghoṣavatстал тот лес грозен, с громовым рокотом;
Translation

«Но те струи, не достигнув огня, от жара Джатаведаса, в самом небе высыхали; ни одна не достигла огня; тогда убийца Намучи [Индра], сильно разгневавшись на пламенеющего, вновь обрушил дождь на него, изливая воду обильно; пламя, сплетённое с потоками дождя, полное дыма и молний, — стал тот лес грозен, с громовым рокотом».

Commentary

Здесь даже ливни Индры бессильны пред Агни, осенённым героями. Знаменательно, что вода высыхает, не достигнув огня: где Нараяна и Нара содействуют, там и стихия Индры не одолевает. Замысел, поддержанный Господом, не отвратить и царю богов. Так писание являет столкновение воды и огня; и пред союзом Кришны и Арджуны отступает сам Индра.

Version

f917903d8473 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with