Mahabharata
Локапала-сабхакхьяна: собрание Индры · Verse 2.7.23–25
2030 / 3756
Mahabharata · 2.7.23–25
Devanāgarī

ब्रह्मराजर्षयः सर्वे सर्वे देवर्षयस् तथा ॥
विमानैर् विविधैर् दिव्यैर् भ्राजमानैर् इवाग्निभिः ॥
स्रग्विणो भूषिताश् चान्ये यान्ति चायान्ति चापरे ॥
बृहस्पतिश् च शुक्रश् च तस्याम् आययतुः सह ॥
एते चान्ये च बहवो यतात्मानो यतव्रताः ॥
विमानैश् चन्द्रसंकाशैः सोमवत् प्रियदर्शनाः ॥
ब्रह्मणो वचनाद् राजन् भृगुः सप्तर्षयस् तथा ॥

Transliteration (IAST)

brahmarājarṣayaḥ sarve sarve devarṣayas tathā ||
vimānair vividhair divyair bhrājamānair ivāgnibhiḥ ||
sragviṇo bhūṣitāś cānye yānti cāyānti cāpare ||
bṛhaspatiś ca śukraś ca tasyām āyayatuḥ saha ||
ete cānye ca bahavo yatātmāno yatavratāḥ ||
vimānaiś candrasaṃkāśaiḥ somavat priyadarśanāḥ ||
brahmaṇo vacanād rājan bhṛguḥ saptarṣayas tathā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ब्रह्म-राज-ऋषयः सर्वेbrahma-rāja-ṛṣayaḥ sarveвсе брахмарши и раджарши,
सर्वे देव-ऋषयः तथाsarve deva-ṛṣayaḥ tathāи все девариши
विमानैः विविधैः दिव्यैःvimānaiḥ vividhaiḥ divyaiḥна разных божественных колесницах-виманах,
भ्राजमानैः इव अग्निभिःbhrājamānaiḥ iva agnibhiḥсияющих, словно огни;
स्रग्विणः भूषिताः च अन्येsragviṇaḥ bhūṣitāḥ ca anyeв венках, украшенные, иные
यान्ति च आयान्ति च अपरेyānti ca āyānti ca apareуходят, а другие приходят;
बृहस्पतिः च शुक्रः चbṛhaspatiḥ ca śukraḥ caБрихаспати и Шукра
तस्याम् आययतुः सहtasyām āyayatuḥ sahaв ту [залу] прибыли вместе;
एते च अन्ये च बहवःete ca anye ca bahavaḥэти и многие иные,
यत-आत्मानः यत-व्रताःyata-ātmānaḥ yata-vratāḥобуздавшие себя, твёрдые в обетах,
विमानैः चन्द्र-संकाशैःvimānaiḥ candra-saṃkāśaiḥна виманах, подобных луне,
सोम-वत् प्रिय-दर्शनाःsoma-vat priya-darśanāḥкак месяц, отрадные взору;
ब्रह्मणः वचनात् राजन्brahmaṇaḥ vacanāt rājanпо слову Брахмы, о царь,
भृगुः सप्त-ऋषयः तथाbhṛguḥ sapta-ṛṣayaḥ tathāБхригу и семь риши [тоже];
Translation

«Все брахмарши, раджарши и девариши — на разных божественных виманах, сияющих, словно огни; в венках и украшениях, одни уходят, другие приходят. Брихаспати и Шукра прибыли в ту [залу] вместе; эти и многие иные, обуздавшие себя, твёрдые в обетах, [являются] на виманах, подобных луне, отрадные взору, как месяц; и по слову Брахмы [приходят], о царь, Бхригу и семь риши».

Commentary

Здесь даже Брихаспати и Шукра — наставники богов и асуров, обычно врозь — прибывают вместе. Знаменательно, что в зале высшего распорядка стихает всякая рознь: пред лицом владыки сходятся и противники. Так писание являет горний мир местом согласия; и далее Нарада завершает рассказ об этой зале.

Version

fb7a66a490d3 · published Jun 16, 2026, 12:30:00 PM UTC

Page between verses with