Padma Purāṇa
The Greatness of Bathing in Māgha6.124.161-167
4180 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 6.124.161-167

वसिष्ठ उवाच

Devanāgarī

आयुर्वित्तं कलत्रादिसंपदः प्रभवन्ति च । कामधेनुर्यथा कामं चिन्तामणिस्तु चिन्तितम् ॥
माघस्नानं ददातीह तद्वत्सर्वान्मनोरथान् । कृते तपः परं ज्ञानं त्रेतायां यजनं तथा ॥
द्वापरे तु कलौ ज्ञानं माघः सर्वयुगेषु च । सर्वेषामेव वर्णानामाश्रमाणां च भूपते ॥ माघस्नानं तु धर्मस्य धाराभिरभिवर्षति ॥
इति वाक्यं भृगोः श्रुत्वा तस्मिन्नेवाश्रमे सुरः । सहैव भृगुणा माघे गिरौ निर्झरिणीतटे ॥
यथोक्तविधिना स्नानमकरोद्भार्यया सह । भृगोरनुग्रहात्सोऽथ संप्राप्य मनसेप्सितम् ॥
देवतावदनो भूत्वा मुमुदे मणिपर्वते । आजगाम भृगुर्विन्ध्यं तमनुगृह्य हर्षितः ॥
मणिमयगिरिराजे स्नानमात्रेण माघे मदनवदनरूपस्तत्र विद्याधरोऽभूत् । क्षपितनियमदेहो विन्ध्यपादावतीर्णो भृगुरपि सहशिष्यैराजगामाथ रेवाम् ॥ अखिलभुवनसारं माघमाहात्म्यमेतद्द्विजवर भृगुणोक्तं भूपविद्याधराय । विविधफलविचित्रं यः शृणोतीह नित्यं रुचिरसकलकामान्देववत्प्राप्नुयात्सः ॥

Transliteration (IAST)

āyurvittaṃ kalatrādisaṃpadaḥ prabhavanti ca | kāmadhenuryathā kāmaṃ cintāmaṇistu cintitam ||
māghasnānaṃ dadātīha tadvatsarvānmanorathān | kṛte tapaḥ paraṃ jñānaṃ tretāyāṃ yajanaṃ tathā ||
dvāpare tu kalau jñānaṃ māghaḥ sarvayugeṣu ca | sarveṣāmeva varṇānāmāśramāṇāṃ ca bhūpate || māghasnānaṃ tu dharmasya dhārābhirabhivarṣati ||
iti vākyaṃ bhṛgoḥ śrutvā tasminnevāśrame suraḥ | sahaiva bhṛguṇā māghe girau nirjhariṇītaṭe ||
yathoktavidhinā snānamakarodbhāryayā saha | bhṛgoranugrahātso'tha saṃprāpya manasepsitam ||
devatāvadano bhūtvā mumude maṇiparvate | ājagāma bhṛgurvindhyaṃ tamanugṛhya harṣitaḥ ||
maṇimayagirirāje snānamātreṇa māghe madanavadanarūpastatra vidyādharo'bhūt | kṣapitaniyamadeho vindhyapādāvatīrṇo bhṛgurapi sahaśiṣyairājagāmātha revām || akhilabhuvanasāraṃ māghamāhātmyametaddvijavara bhṛguṇoktaṃ bhūpavidyādharāya | vividhaphalavicitraṃ yaḥ śṛṇotīha nityaṃ rucirasakalakāmāndevavatprāpnuyātsaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अकामोakāmoбез желания
वाили
सकामोsakāmoс желанием
वाили
यत्रyatraгде
क्वापिkvāpiгде угодно
बहिर्bahirво внешней
जलेjaleводе
इहihaздесь
अमुत्रamutraтам
caи
दुःखानिduḥkhāniскорбей
माघmāghaв магху
स्नायीsnāyīомывающийся
naне
विन्दतिvindatiобретает
पक्षpakṣaполовин
द्वयेdvayeв двух
यथाyathāкак
चन्द्रोcandroмесяц
वर्धतेvardhateрастёт
क्षीयतेkṣīyateубывает
तथाtathāтак
पातकंpātakaṃгрех
क्षीयतेkṣīyateубывает
माघेmāgheв магху
पुण्यpuṇyaзаслуги
राशिश्rāśiśгруда
caи
वर्धतेvardhateрастёт
यथाyathāкак
caи
खन्यांkhanyāṃв руднике
जायन्तेjāyanteрождаются
रत्नानिratnāniсамоцветы
विविधानिvividhāniразные
caи
स्नानात्snānātот омовения
पुण्यानिpuṇyāniзаслуги
जायन्तेjāyanteрождаются
नराणांnarāṇāṃу людей
माघतस्māghatasот магхи
तथाtathāтак
आयुर्āyurдолголетие
वित्तंvittaṃдостаток
कलत्रkalatraсупруги
आदिādiи прочего
संपदःsaṃpadaḥбогатства
प्रभवन्तिprabhavantiвозникают
caи
कामधेनुर्kāmadhenurкорова желаний
यथाyathāкак
कामंkāmaṃжелаемое
चिन्तामणिस्cintāmaṇisкамень мысли
तुtuже
चिन्तितम्cintitamзадуманное
माघmāghaмагхи
स्नानंsnānaṃомовение
ददातिdadātiдаёт
इहihaздесь
तद्वत्tadvatтак же
सर्वान्sarvānвсе
मनोरथान्manorathānжелания
कृतेkṛteв криту
तपःtapaḥподвиг
परंparaṃвысшее
ज्ञानंjñānaṃзнание
त्रेतायांtretāyāṃв трету
यजनंyajanaṃжертва
तथाtathāтакже
द्वापरेdvāpareв двапару
तुtuже
कलौkalauв кали
ज्ञानंjñānaṃзнание
माघःmāghaḥмагха
सर्वsarvaво все
युगेषुyugeṣuюги
caи
सर्वेषाम्sarveṣāmвсех
एवevaже
वर्णानाम्varṇānāmварн
आश्रमाणांāśramāṇāṃашрамов
caи
भूपतेbhūpateо владыка земли
माघmāghaмагхи
स्नानंsnānaṃомовение
तुtuже
धर्मस्यdharmasyaзакона
धाराभिर्dhārābhirпотоками
अभिवर्षतिabhivarṣatiпроливается
इतिitiтак
वाक्यंvākyaṃслово
भृगोःbhṛgoḥБхригу
श्रुत्वाśrutvāуслышав
तस्मिन्न्tasminnв той
एवevaже
आश्रमेāśrameобители
सुरःsuraḥбог
सहैवsahaivaвместе
भृगुणाbhṛguṇāс Бхригу
माघेmāgheв магху
गिरौgirauна горе
निर्झरिणीnirjhariṇīводопада
तटेtaṭeна берегу
यथोक्तyathoktaкак сказано
विधिनाvidhināпо уставу
स्नानम्snānamомовение
अकरोद्akarodсовершил
भार्ययाbhāryayāс женою
सहsahaвместе
भृगोर्bhṛgorБхригу
अनुग्रहात्anugrahātпо милости
सोsoон
ऽथ'thaзатем
संप्राप्यsaṃprāpyaобретя
मनसाmanasāумом
ईप्सितम्īpsitamжеланное
देवताdevatāбожественным
वदनोvadanoс лицом
भूत्वाbhūtvāстав
मुमुदेmumudeвозрадовался
मणिmaṇiМани
पर्वतेparvateна горе
आजगामājagāmaпришёл
भृगुर्bhṛgurБхригу
विन्ध्यंvindhyaṃк Виндхье
तम्tamего
अनुगृह्यanugṛhyaоблагодетельствовав
हर्षितःharṣitaḥобрадованный
मणिमयmaṇimayaсамоцветной
गिरिgiriгор
राजेrājeна царице
स्नानsnānaомовения
मात्रेणmātreṇaодним лишь
माघेmāgheв магху
मदनmadanaМаданы
वदनvadanaлицу
रूपस्rūpasобликом
तत्रtatraтам
विद्याधरोvidyādharoвидьядхара
ऽभूत्'bhūtстал
क्षपितkṣapitaистощив
नियमniyamaправилами
देहोdehoтело
विन्ध्यvindhyaВиндхьи
पादpādaк подножию
अवतीर्णोavatīrṇoспустившийся
भृगुर्bhṛgurБхригу
अपिapiже
सहsahaс
शिष्यैर्śiṣyairучениками
आजगामājagāmaпришёл
अथathaзатем
रेवाम्revāmк Реве
अखिलakhilaвсех
भुवनbhuvanaмиров
सारंsāraṃсуть
माघmāghaмагхи
माहात्म्यम्māhātmyamвеличие
एतद्etadэто
द्विजdvijaиз брахманов
वरvaraо лучший
भृगुणाbhṛguṇāБхригу
उक्तंuktaṃсказанное
भूपbhūpaцарю
विद्याधरायvidyādharāyaвидьядхаре
विविधvividhaразными
फलphalaплодами
विचित्रंvicitraṃпёстрое
यःyaḥкто
शृणोतिśṛṇotiслушает
इहihaздесь
नित्यंnityaṃвсегда
रुचिरruciraпрекрасные
सकलsakalaвсе
कामान्kāmānжелания
देववत्devavatкак бог
प्राप्नुयात्prāpnuyātда обретёт
सःsaḥтот
Translation

«Без желания или с желанием, где угодно во внешней воде, — омывающийся в магху не обретает скорбей ни здесь, ни там. Как месяц в две половины растёт и убывает, так в магху убывает грех и растёт груда заслуги. И как в руднике рождаются разные самоцветы, так от омовения в магху рождаются у людей заслуги. Возникают долголетие, достаток, богатство супруги и прочего; и как корова желаний даёт желаемое, а камень мысли — задуманное, так омовение в магху даёт здесь все желания. В криту — подвиг, высшее знание; в трету — жертва; в двапару, а в кали — знание; магха же — во все юги. Для всех варн и ашрамов, о владыка земли, омовение в магху проливается потоками закона». Услышав такое слово Бхригу, тот бог в той же обители вместе с Бхригу в магху, на горе, на берегу водопада, совершил омовение по сказанному уставу вместе с женою. И, по милости Бхригу обретя желанное умом, он, став с божественным лицом, возрадовался на горе Мани; а Бхригу, облагодетельствовав его и обрадованный, пришёл к Виндхье. Одним лишь омовением в магху на самоцветной царице гор видьядхара стал там обликом подобен лицу Маданы; а Бхригу, истощивший тело правилами, спустился к подножию Виндхьи и с учениками пришёл к Реве. Это величие магхи, суть всех миров, о лучший из брахманов, сказанное Бхригу царю видьядхаров, — кто слушает его здесь всегда, пёстрое разными плодами, тот да обретёт, как бог, все прекрасные желания.

Version

5553e963dcc6 · published Sep 3, 2026, 4:13:59 AM UTC

Available inRU

Page between verses with