महाभारत
Rājasūyārambha-parva (yajña-saṃkalpa, kṛṣṇa-āgamana) (The Decision for the Sacrifice and Krishna's Arrival)2.30.43–45
2354 / 15823
महाभारत · 2.30.43–45
देवनागरी

ततस् ते तु यथाकालं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥
दीक्षयां चक्रिरे विप्रा राजसूयाय भारत ॥
दीक्षितः स तु धर्मात्मा धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
जगाम यज्ञायतनं वृतो विप्रैः सहस्रशः ॥
भ्रातृभिर् ज्ञातिभिश् चैव सुहृद्भिः सचिवैस् तथा ॥
क्षत्रियैश् च मनुष्येन्द्र नानादेशसमागतैः ॥
अमात्यैश् च नृपश्रेष्ठो धर्मो विग्रहवान् इव ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tatas te tu yathākālaṃ kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram ||
dīkṣayāṃ cakrire viprā rājasūyāya bhārata ||
dīkṣitaḥ sa tu dharmātmā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||
jagāma yajñāyatanaṃ vṛto vipraiḥ sahasraśaḥ ||
bhrātṛbhir jñātibhiś caiva suhṛdbhiḥ sacivais tathā ||
kṣatriyaiś ca manuṣyendra nānādeśasamāgataiḥ ||
amātyaiś ca nṛpaśreṣṭho dharmo vigrahavān iva ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततस् ते तु यथा-कालंtatas te tu yathā-kālaṃthen, in due time, they
कुन्ती-पुत्रं युधिष्ठिरम्kuntī-putraṃ yudhiṣṭhiramKunti's son Yudhishthira
दीक्षयां चक्रिरे विप्राdīkṣayāṃ cakrire viprāconsecrated, the brahmins,
राजसूयाय भारतrājasūyāya bhāratafor the rajasuya, O Bharata;
दीक्षितः स तु धर्म-आत्माdīkṣitaḥ sa tu dharma-ātmāand he, consecrated, righteous-souled,
धर्म-राजो युधिष्ठिरःdharma-rājo yudhiṣṭhiraḥDharmaraja Yudhishthira,
जगाम यज्ञ-आयतनंjagāma yajña-āyatanaṃwent to the sacrificial ground,
वृतो विप्रैः सहस्रशःvṛto vipraiḥ sahasraśaḥsurrounded by thousands of brahmins,
भ्रातृभिर् ज्ञातिभिश् चैवbhrātṛbhir jñātibhiś caivaby brothers, kinsmen,
सुहृद्भिः सचिवैस् तथाsuhṛdbhiḥ sacivais tathāfriends and counselors,
क्षत्रियैश् च मनुष्य-इन्द्रkṣatriyaiś ca manuṣya-indraand kshatriyas, O lord of men,
नाना-देश-समागतैःnānā-deśa-samāgataiḥgathered from various lands.
यथाकालंyathākālaṃoriginal form "yathākālaṃ", added to complete the word-by-word coverage
कुन्तीपुत्रंkuntīputraṃoriginal form "kuntīputraṃ", added to complete the word-by-word coverage
धर्मात्माdharmātmāoriginal form "dharmātmā", added to complete the word-by-word coverage
धर्मराजोdharmarājooriginal form "dharmarājo", added to complete the word-by-word coverage
यज्ञायतनंyajñāyatanaṃoriginal form "yajñāyatanaṃ", added to complete the word-by-word coverage
मनुष्येन्द्रmanuṣyendraoriginal form "manuṣyendra", added to complete the word-by-word coverage
नानादेशसमागतैःnānādeśasamāgataiḥoriginal form "nānādeśasamāgataiḥ", added to complete the word-by-word coverage
अमात्यैश्amātyaiśoriginal form "amātyaiś", added to complete the word-by-word coverage
caoriginal form "ca", added to complete the word-by-word coverage
नृपश्रेष्ठोnṛpaśreṣṭhooriginal form "nṛpaśreṣṭho", added to complete the word-by-word coverage
धर्मोdharmooriginal form "dharmo", added to complete the word-by-word coverage
विग्रहवान्vigrahavānoriginal form "vigrahavān", added to complete the word-by-word coverage
इवivaoriginal form "iva", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Then, in due time, the brahmins consecrated Kunti's son Yudhishthira for the rajasuya, O Bharata. And he, consecrated, the righteous-souled Dharmaraja Yudhishthira, went to the sacrificial ground, surrounded by thousands of brahmins, by brothers, kinsmen, friends, counselors, and kshatriyas, O lord of men, gathered from various lands.

संस्करण

a11df0a295d2 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:28:51 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से