महाभारत
Jayadratha-vadha-parva (Bhīma against Droṇa)7.102.35–38
7548 / 15823
महाभारत · 7.102.35–38
देवनागरी

तस्य वै गमनं विद्मो भीम नावर्तनं पुनः ॥
श्यामो युवा गुडाकेशो दर्शनीयो महाभुजः ॥
व्यूढोरस्को महास्कन्धो मत्तद्विरदविक्रमः ॥
चकोरनेत्रस् ताम्राक्षो द्विषताम् अघवर्धनः ॥
तद् इदं मम भद्रं ते शोकस्थानम् अरिंदम ॥
अर्जुनार्थं महाबाहो सात्वतस्य च कारणात् ॥
वर्धते हविषेवाग्निर् इध्यमानः पुनः पुनः ॥
तस्य लक्ष्म न पश्यामि तेन विन्दामि कश्मलम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tasya vai gamanaṃ vidmo bhīma nāvartanaṃ punaḥ ||
śyāmo yuvā guḍākeśo darśanīyo mahābhujaḥ ||
vyūḍhorasko mahāskandho mattadviradavikramaḥ ||
cakoranetras tāmrākṣo dviṣatām aghavardhanaḥ ||
tad idaṃ mama bhadraṃ te śokasthānam ariṃdama ||
arjunārthaṃ mahābāho sātvatasya ca kāraṇāt ||
vardhate haviṣevāgnir idhyamānaḥ punaḥ punaḥ ||
tasya lakṣma na paśyāmi tena vindāmi kaśmalam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्य वै गमनम् विद्मःtasya vai gamanam vidmaḥhis departure indeed we know; his departure we do indeed know
भीम न आवर्तनम् पुनःbhīma na āvartanam punaḥBhima, but not his return again; Bhima, but not his return
श्यामः युवा गुडाकेशःśyāmaḥ yuvā guḍākeśaḥdark, young Gudakesha; dark-hued, young Gudakesha
दर्शनीयः महाभुजःdarśanīyaḥ mahābhujaḥfair to see, mighty-armed; fair to see, mighty-armed
व्यूढोरस्कः महास्कन्धःvyūḍhoraskaḥ mahāskandhaḥbroad-chested, mighty-shouldered; broad of chest, mighty of shoulder
मत्तद्विरदविक्रमःmattadviradavikramaḥ[with] the gait of a rutting elephant; with the gait of an elephant in rut
चकोरनेत्रः ताम्राक्षःcakoranetraḥ tāmrākṣaḥ[with] eyes like the chakora, copper-eyed; with eyes like the chakora bird, copper-eyed
द्विषताम् अघवर्धनःdviṣatām aghavardhanaḥincreaser of woe for foes; one who increases the misfortune of enemies
तत् इदम् मम भद्रम् तेtat idam mama bhadram tethis, then, is my — good to you; this, then, is my — may good come to you
शोकस्थानम् अरिंदमśokasthānam ariṃdamasource of grief, O tamer of foes; source of grief, O subduer of enemies
अर्जुनार्थम् महाबाहोarjunārtham mahābāhofor Arjuna's sake, O mighty-armed one; for Arjuna's sake, O mighty-armed one
सात्वतस्य च कारणात्sātvatasya ca kāraṇātand by reason of Satvata; and for the sake of Satvata
अनुवाद

"His departure we know, Bhima, but not his return. Dark-hued, young Gudakesha, fair to see, mighty-armed, broad-chested, mighty-shouldered, with the gait of a rutting elephant, with eyes like the chakora bird, copper-eyed, increaser of woe for foes — this, then, good to you, is my source of grief, O tamer of foes, for Arjuna's sake, mighty-armed one, and for Satvata's sake."

संस्करण

a0fcc764be36 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:17:33 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से