Махабхарата
Аргхьяхарана-парва: поношение Шишупалой Бхишмы2.38.25–27
2420 / 15823
Махабхарата · 2.38.25–27
Деванагари

न त्व् अहं तव धर्मज्ञ पश्याम्य् उपचयं क्व चित् ॥
न हि ते सेविता वृद्धा य एवं धर्मम् अब्रुवन् ॥
इष्टं दत्तम् अधीतं च यज्ञाश् च बहुदक्षिणाः ॥
सर्वम् एतद् अपत्यस्य कलां नार्हति षोडशीम् ॥
व्रतोपवासैर् बहुभिः कृतं भवति भीष्म यत् ॥
सर्वं तद् अनपत्यस्य मोघं भवति निश्चयात् ॥

Транслитерация (IAST)

na tv ahaṃ tava dharmajña paśyāmy upacayaṃ kva cit ||
na hi te sevitā vṛddhā ya evaṃ dharmam abruvan ||
iṣṭaṃ dattam adhītaṃ ca yajñāś ca bahudakṣiṇāḥ ||
sarvam etad apatyasya kalāṃ nārhati ṣoḍaśīm ||
vratopavāsair bahubhiḥ kṛtaṃ bhavati bhīṣma yat ||
sarvaṃ tad anapatyasya moghaṃ bhavati niścayāt ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
न त्व् अहं तव धर्म-ज्ञna tv ahaṃ tava dharma-jña«не [вижу] я, о „знаток дхармы“,
पश्याम्य् उपचयं क्व चित्paśyāmy upacayaṃ kva citприбытка [заслуги] твоего нигде,
न हि ते सेविता वृद्धाna hi te sevitā vṛddhāибо не служил ты старцам,
य एवं धर्मम् अब्रुवन्ya evaṃ dharmam abruvanчто так дхарму изрекли;
इष्टं दत्तम् अधीतं चiṣṭaṃ dattam adhītaṃ caжертвенное, поданное, изученное,
यज्ञाश् च बहु-दक्षिणाःyajñāś ca bahu-dakṣiṇāḥи жертвы с обильной дакшиной —
सर्वम् एतद् अपत्यस्यsarvam etad apatyasyaвсё это потомства
कलां न अर्हति षोडशीम्kalāṃ na arhati ṣoḍaśīmшестнадцатой доли не стоит;
व्रत-उपवासैर् बहुभिःvrata-upavāsair bahubhiḥобетами [и] постами многими
कृतं भवति भीष्म यत्kṛtaṃ bhavati bhīṣma yatсделанное бывает, о Бхишма, что, —
सर्वं तद् अनपत्यस्यsarvaṃ tad anapatyasyaвсё то у бездетного
मोघं भवति निश्चयात्moghaṃ bhavati niścayātтщетным бывает, наверное».
धर्मज्ञdharmajñaисходная форма «dharmajña», добавленная для полного покрытия пословного блока
बहुदक्षिणाःbahudakṣiṇāḥисходная форма «bahudakṣiṇāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
नार्हतिnārhatiисходная форма «nārhati», добавленная для полного покрытия пословного блока
व्रतोपवासैर्vratopavāsairисходная форма «vratopavāsair», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Не вижу я нигде, о „знаток дхармы“, твоей заслуги, ибо ты не служил старцам, что так изрекли дхарму. Жертвы, дары, изучение [Вед] и жертвоприношения с обильной дакшиной — всё это не стоит и шестнадцатой доли потомства. Что сделано многими обетами и постами, о Бхишма, — всё то у бездетного, наверное, тщетно».

Версия

373c40fe3ae1 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 15:40:28 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами