येन त्व् एतानि सर्वाणि संगृहीतानि भारत ॥
यद् बलानां बलं श्रेष्ठं तत् प्रज्ञाबलम् उच्यते ॥
महते यो ऽपकाराय नरस्य प्रभवेन् नरः ॥
तेन वैरं समासज्य दूरस्थो ऽस्मीति नाश्वसेत् ॥
स्त्रीषु राजसु सर्पेषु स्वाध्याये शत्रुसेविषु ॥
भोगे चायुषि विश्वासं कः प्राज्ञः कर्तुम् अर्हति ॥
प्रज्ञाशरेणाभिहतस्य जन्तोश्; चिकित्सकाः सन्ति न चौषधानि ॥
न होममन्त्रा न च मङ्गलानि; नाथर्वणा नाप्य् अगदाः सुसिद्धाः ॥
सर्पश् चाग्निश् च सिंहश् च कुलपुत्रश् च भारत ॥
नावज्ञेया मनुष्येण सर्वे ते ह्य् अतितेजसः ॥
yena tv etāni sarvāṇi saṃgṛhītāni bhārata ||
yad balānāṃ balaṃ śreṣṭhaṃ tat prajñābalam ucyate ||
mahate yo 'pakārāya narasya prabhaven naraḥ ||
tena vairaṃ samāsajya dūrastho 'smīti nāśvaset ||
strīṣu rājasu sarpeṣu svādhyāye śatruseviṣu ||
bhoge cāyuṣi viśvāsaṃ kaḥ prājñaḥ kartum arhati ||
prajñāśareṇābhihatasya jantoś; cikitsakāḥ santi na cauṣadhāni ||
na homamantrā na ca maṅgalāni; nātharvaṇā nāpy agadāḥ susiddhāḥ ||
sarpaś cāgniś ca siṃhaś ca kulaputraś ca bhārata ||
nāvajñeyā manuṣyeṇa sarve te hy atitejasaḥ ||
Огонь – это вещь огромной энергии в этом мире. Он таится в дереве и никогда не пожирает его, пока его не подожгут другие. Тот самый огонь, возникший от трения, пожирает своей энергией не только древесину, в которой он затаился, но и целый лес и многое другое. Мужчины высокого происхождения по энергии подобны огню. Наделенные прощением, они не выдают никаких внешних признаков гнева и молчат, как огонь в лесу. Ты, о царь, и твои сыновья обладают добродетелью лиан, а сыновья Панду считаются деревьями Сала. Лиана никогда не вырастет, если рядом нет большого дерева, которое можно обвить. О царь, о сын Амбики, твой сын подобен лесу. О господин, знай, что Пандавы — львы этого леса. Без львов лес обречен на уничтожение, и львы также обречены на уничтожение без леса (чтобы укрыть их)».
37eb69b9e9e3 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 04:02:44 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Фрагмент 5.37.51-55 развивает главную тему Удьога-парвы: усилие ради мира уже совершается на фоне неизбежной войны. Дхарма здесь раскрывается через речь, выбор посольства, верность обещаниям и ответственность царей за последствия своего решения.