Махабхарата
Удьога-парва: разговоры о мире и войне, главы 46-705.56.1-5
4409 / 15823
Махабхарата · 5.56.1-5
Деванагари

धृतराष्ट्र उवाच
कांस् तत्र संजयापश्यः प्रत्यर्थेन समागतान् ॥
ये योत्स्यन्ते पाण्डवार्थे पुत्रस्य मम वाहिनीम् ॥
संजय उवाच
मुख्यम् अन्धकवृष्णीनाम् अपश्यं कृष्णम् आगतम् ॥
चेकितानं च तत्रैव युयुधानं च सात्यकिम् ॥
पृथग् अक्षौहिणीभ्यां तौ पाण्डवान् अभिसंश्रितौ ॥
महारथौ समाख्याताव् उभौ पुरुषमानिनौ ॥
अक्षौहिण्याथ पाञ्चाल्यो दशभिस् तनयैर् वृतः ॥
सत्यजित्प्रमुखैर् वीरैर् धृष्टद्युम्नपुरोगमैः ॥
द्रुपदो वर्धयन् मानं शिखण्डिपरिपालितः ॥
उपायात् सर्वसैन्यानां प्रतिच्छाद्य तदा वपुः ॥

Транслитерация (IAST)

dhṛtarāṣṭra uvāca
kāṃs tatra saṃjayāpaśyaḥ pratyarthena samāgatān ||
ye yotsyante pāṇḍavārthe putrasya mama vāhinīm ||
saṃjaya uvāca
mukhyam andhakavṛṣṇīnām apaśyaṃ kṛṣṇam āgatam ||
cekitānaṃ ca tatraiva yuyudhānaṃ ca sātyakim ||
pṛthag akṣauhiṇībhyāṃ tau pāṇḍavān abhisaṃśritau ||
mahārathau samākhyātāv ubhau puruṣamāninau ||
akṣauhiṇyātha pāñcālyo daśabhis tanayair vṛtaḥ ||
satyajitpramukhair vīrair dhṛṣṭadyumnapurogamaiḥ ||
drupado vardhayan mānaṃ śikhaṇḍiparipālitaḥ ||
upāyāt sarvasainyānāṃ praticchādya tadā vapuḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
धृतराष्ट्रdhṛtarāṣṭraДхритараштра; царь Дхритараштра
उवाचuvācaсказал; произнёс
कांस्kāṃsкого; каких
तत्रtatraтуда; там
संजयापश्यःsaṃjayāpaśyaḥо Санджая, ты видел; Санджая, заметил
प्रत्यर्थेनpratyarthenaс противной целью; как противники; ради сопротивления
समागतान्samāgatānсобравшихся; пришедших вместе
येyeкоторые; те, кто
योत्स्यन्तेyotsyanteбудут сражаться; собираются воевать
पाण्डवार्थेpāṇḍavārtheради Пандавов; в деле Пандавов
पुत्रस्यputrasyaсына; моего сына
ममmamaмне; моё
वाहिनीम्vāhinīmвойско; армию
संजयsaṃjayaСанджая; о Санджая; сын Гавалганы
उवाचuvācaсказал; произнёс
मुख्यम्mukhyamглавное; высшее
अन्धकवृष्णीनाम्andhakavṛṣṇīnāmАндхаков и Вришни; рода Андхака-Вришни
अपश्यंapaśyaṃя видел; замечал
कृष्णम्kṛṣṇamКришне; Кришну
आगतम्āgatamпришедшего; явившегося
चेकितानंcekitānaṃЧекитану; воина Чекитану
caи; также
तत्रैवtatraivaтам же; именно там; в том самом месте
युयुधानंyuyudhānaṃЮюдхану; Сатьяки
caи; также
सात्यकिम्sātyakimСатьяки; Ююдхану
पृथग्pṛthagотдельно; порознь
अक्षौहिणीभ्यांakṣauhiṇībhyāṃдвумя акшаухини; двумя армиями
तौtauэти двое; оба
पाण्डवान्pāṇḍavānк Пандавам; Пандавов
अभिसंश्रितौabhisaṃśritauоба примкнувшие; прибегшие к защите
महारथौmahārathauдва великих колесничных; оба махаратхи
समाख्याताव्samākhyātāvоба названы; оба считаются
उभौubhauоба; двое
पुरुषमानिनौpuruṣamāninauсчитающие себя героями; гордые как мужи
अक्षौहिण्याथakṣauhiṇyāthaи акшаухини; затем с акшаухини
पाञ्चाल्योpāñcālyoпанчалец; царь Панчалы
दशभिस्daśabhisдесятью; с десятью
तनयैर्tanayairсыновьями; детьми
वृतःvṛtaḥокружённый; сопровождаемый
सत्यजित्प्रमुखैर्satyajitpramukhairво главе с Сатьяджитом; предводимыми Сатьяджитом
वीरैर्vīrairгероями; доблестными воинами
धृष्टद्युम्नपुरोगमैःdhṛṣṭadyumnapurogamaiḥво главе с Дхриштадьюмной; предводимыми Дхриштадьюмной
द्रुपदोdrupadoДрупада; царь Друпада
वर्धयन्vardhayanувеличивая; возвышая
मानंmānaṃпочёт; уважение
शिखण्डिपरिपालितःśikhaṇḍiparipālitaḥохраняемый Шикхандином; защищённый Шикхандином
उपायात्upāyātподошёл; прибыл
सर्वसैन्यानांsarvasainyānāṃвсех войск; всех армий
प्रतिच्छाद्यpraticchādyaпокрыв; закрыв
तदाtadāтогда; в то время
वपुःvapuḥоблик; тело
Литературный перевод

Дурьодхана сказал: «Получив, о Санджая, армию численностью семь Акшаухини, что делает Юдхиштхира, сын Кунти, с другими царями в его компании, ввиду войны?» «Санджая сказал: «Юдхиштхира, о царь, очень весел перед битвой. То же самое относится и к Бхимасене и Арджуне.

Версия

fe24837f37ba · опубликовано 17 июл. 2026 г., 04:51:26 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами