Махабхарата
Бхишма-парва: Юдхиштхира испрашивает разрешение старших6.41.15-19
5547 / 15823
Махабхарата · 6.41.15-19
Деванагари

संजय उवाच
एवम् आभाष्यमाणो ऽपि भ्रातृभिः कुरुनन्दन ॥
नोवाच वाग्यतः किं चिद् गच्छत्य् एव युधिष्ठिरः ॥
तान् उवाच महाप्राज्ञो वासुदेवो महामनाः ॥
अभिप्रायो ऽस्य विज्ञातो मयेति प्रहसन्न् इव ॥
एष भीष्मं तथा द्रोणं गौतमं शल्यम् एव च ॥
अनुमान्य गुरून् सर्वान् योत्स्यते पार्थिवो ऽरिभिः ॥
श्रूयते हि पुराकल्पे गुरून् अननुमान्य यः ॥
युध्यते स भवेद् व्यक्तम् अपध्यातो महत्तरैः ॥
अनुमान्य यथाशास्त्रं यस् तु युध्येन् महत्तरैः ॥
ध्रुवस् तस्य जयो युद्धे भवेद् इति मतिर् मम ॥

Транслитерация (IAST)

saṃjaya uvāca
evam ābhāṣyamāṇo 'pi bhrātṛbhiḥ kurunandana ||
novāca vāgyataḥ kiṃ cid gacchaty eva yudhiṣṭhiraḥ ||
tān uvāca mahāprājño vāsudevo mahāmanāḥ ||
abhiprāyo 'sya vijñāto mayeti prahasann iva ||
eṣa bhīṣmaṃ tathā droṇaṃ gautamaṃ śalyam eva ca ||
anumānya gurūn sarvān yotsyate pārthivo 'ribhiḥ ||
śrūyate hi purākalpe gurūn ananumānya yaḥ ||
yudhyate sa bhaved vyaktam apadhyāto mahattaraiḥ ||
anumānya yathāśāstraṃ yas tu yudhyen mahattaraiḥ ||
dhruvas tasya jayo yuddhe bhaved iti matir mama ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
एवम् आभाष्यमाणो ऽपिevam ābhāṣyamāṇo 'piтак вопрошаемый даже; хотя к нему так обращались
भ्रातृभिः कुरुनन्दनbhrātṛbhiḥ kurunandanaбратьями, радость Куру; братьями, потомок Куру
नोवाच वाग्यतः किं चिद्novāca vāgyataḥ kiṃ cidне сказал ничего, молчаливый; сдерживая речь, не ответил
गच्छत्य् एव युधिष्ठिरःgacchaty eva yudhiṣṭhiraḥЮдхиштхира продолжал идти; Юдхиштхира всё шёл
तान् उवाच महाप्राज्ञोtān uvāca mahāprājñoим сказал великомудрый; к ним обратился мудрейший
वासुदेवो महामनाःvāsudevo mahāmanāḥВасудева великодушный; Кришна с великим умом
अभिप्रायो ऽस्य विज्ञातोabhiprāyo 'sya vijñātoнамерение его понято; его замысел известен
मयेति प्रहसन्न् इवmayeti prahasann ivaмной — так, словно улыбаясь; мне, сказал как бы с улыбкой
एष भीष्मं तथा द्रोणंeṣa bhīṣmaṃ tathā droṇaṃон Бхишму, также Дрону; он к Бхишме и Дроне
गौतमं शल्यम् एव चgautamaṃ śalyam eva caГаутаму и Шалью; к Крипе и Шалье
अनुमान्य गुरून् सर्वान्anumānya gurūn sarvānиспросив разрешения у всех учителей; почтив всех наставников
योत्स्यते पार्थिवो ऽरिभिःyotsyate pārthivo 'ribhiḥцарь будет сражаться с врагами; владыка вступит в бой
श्रूयते हि पुराकल्पेśrūyate hi purākalpeведь слышится в древнем обычае; известно из прежнего правила
गुरून् अननुमान्य यःgurūn ananumānya yaḥкто, не почтив учителей; кто без разрешения старших
युध्यते स भवेद् व्यक्तम्yudhyate sa bhaved vyaktamсражается, тот становится явно; тот оказывается несомненно
अपध्यातो महत्तरैःapadhyāto mahattaraiḥосуждённым великими; неблагословлённым старшими
अनुमान्य यथाशास्त्रंanumānya yathāśāstraṃпочтив согласно шастре; получив разрешение по правилу
यस् तु युध्येन् महत्तरैःyas tu yudhyen mahattaraiḥкто же сражается со старшими; кто вступает в бой с великими
ध्रुवस् तस्य जयो युद्धेdhruvas tasya jayo yuddheнесомненна его победа в битве; твёрда его победа
भवेद् इति मतिर् ममbhaved iti matir mamaбудет — таково моё мнение; таково моё суждение
Литературный перевод

Санджая сказал: «Хотя братья обращались к нему так, Юдхиштхира, сдерживая речь, ничего не сказал и продолжал идти. Тогда великомудрый и великодушный Васудева сказал им, словно улыбаясь: “Я понял его намерение. Этот царь, испросив разрешения у Бхишмы, Дроны, Гаутамы-Крипы, Шальи и всех старших, будет сражаться с врагами. Ведь известно из древнего правила: кто сражается, не почтив учителей, тот явно бывает осуждён великими. А кто, согласно шастре, получив разрешение у старших, вступает с ними в бой, у того победа в сражении несомненна. Таково моё мнение”».

Версия

60fc13587104 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:12:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами