Махабхарата
Бхишма-парва: Юдхиштхира испрашивает разрешение старших6.41.96-104
5555 / 15823
Махабхарата · 6.41.96-104
Деванагари

ततो युधिष्ठिरो राजा संप्रहृष्टः सहानुजैः ॥
जग्राह कवचं भूयो दीप्तिमत् कनकोज्ज्वलम् ॥
प्रत्यपद्यन्त ते सर्वे रथान् स्वान् पुरुषर्षभाः ॥
ततो व्यूहं यथापूर्वं प्रत्यव्यूहन्त ते पुनः ॥
अवादयन् दुन्दुभींश् च शतशश् चैव पुष्करान् ॥
सिंहनादांश् च विविधान् विनेदुः पुरुषर्षभाः ॥
रथस्थान् पुरुषव्याघ्रान् पाण्डवान् प्रेक्ष्य पार्थिवाः ॥
धृष्टद्युम्नादयः सर्वे पुनर् जहृषिरे मुदा ॥
गौरवं पाण्डुपुत्राणां मान्यान् मानयतां च तान् ॥
दृष्ट्वा महीक्षितस् तत्र पूजयां चक्रिरे भृशम् ॥
सौहृदं च कृपां चैव प्राप्तकालं महात्मनाम् ॥
दयां च ज्ञातिषु परां कथयां चक्रिरे नृपाः ॥
साधु साध्व् इति सर्वत्र निश्चेरुः स्तुतिसंहिताः ॥
वाचः पुण्याः कीर्तिमतां मनोहृदयहर्षिणीः ॥
म्लेच्छाश् चार्याश् च ये तत्र ददृशुः शुश्रुवुस् तदा ॥
वृत्तं तत् पाण्डुपुत्राणां रुरुदुस् ते सगद्गदाः ॥
ततो जघ्नुर् महाभेरीः शतशश् चैव पुष्करान् ॥
शङ्खांश् च गोक्षीरनिभान् दध्मुर् हृष्टा मनस्विनः ॥

Транслитерация (IAST)

tato yudhiṣṭhiro rājā saṃprahṛṣṭaḥ sahānujaiḥ ||
jagrāha kavacaṃ bhūyo dīptimat kanakojjvalam ||
pratyapadyanta te sarve rathān svān puruṣarṣabhāḥ ||
tato vyūhaṃ yathāpūrvaṃ pratyavyūhanta te punaḥ ||
avādayan dundubhīṃś ca śataśaś caiva puṣkarān ||
siṃhanādāṃś ca vividhān vineduḥ puruṣarṣabhāḥ ||
rathasthān puruṣavyāghrān pāṇḍavān prekṣya pārthivāḥ ||
dhṛṣṭadyumnādayaḥ sarve punar jahṛṣire mudā ||
gauravaṃ pāṇḍuputrāṇāṃ mānyān mānayatāṃ ca tān ||
dṛṣṭvā mahīkṣitas tatra pūjayāṃ cakrire bhṛśam ||
sauhṛdaṃ ca kṛpāṃ caiva prāptakālaṃ mahātmanām ||
dayāṃ ca jñātiṣu parāṃ kathayāṃ cakrire nṛpāḥ ||
sādhu sādhv iti sarvatra niśceruḥ stutisaṃhitāḥ ||
vācaḥ puṇyāḥ kīrtimatāṃ manohṛdayaharṣiṇīḥ ||
mlecchāś cāryāś ca ye tatra dadṛśuḥ śuśruvus tadā ||
vṛttaṃ tat pāṇḍuputrāṇāṃ rurudus te sagadgadāḥ ||
tato jaghnur mahābherīḥ śataśaś caiva puṣkarān ||
śaṅkhāṃś ca gokṣīranibhān dadhmur hṛṣṭā manasvinaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततो युधिष्ठिरो राजाtato yudhiṣṭhiro rājāзатем царь Юдхиштхира; после этого владыка
संप्रहृष्टः सहानुजैःsaṃprahṛṣṭaḥ sahānujaiḥвозрадованный с младшими братьями; ликующий с братьями
जग्राह कवचं भूयोjagrāha kavacaṃ bhūyoснова взял доспех; опять надел броню
दीप्तिमत् कनकोज्ज्वलम्dīptimat kanakojjvalamсияющий, золотом сверкающий; блестящий золотым светом
प्रत्यपद्यन्त ते सर्वेpratyapadyanta te sarveони все взошли обратно; все снова заняли
रथान् स्वान् पुरुषर्षभाःrathān svān puruṣarṣabhāḥсвои колесницы, быки людей; собственные ратхи
ततो व्यूहं यथापूर्वंtato vyūhaṃ yathāpūrvaṃзатем строй как прежде; после этого боевой порядок
प्रत्यव्यूहन्त ते पुनःpratyavyūhanta te punaḥони снова выстроили; вновь восстановили
अवादयन् दुन्दुभींश् चavādayan dundubhīṃś caзазвучали литаврами; стали бить в барабаны
शतशश् चैव पुष्करान्śataśaś caiva puṣkarānи сотнями барабанов; и множеством пушкар
सिंहनादांश् च विविधान्siṃhanādāṃś ca vividhānи разные львиные кличи; многообразные победные возгласы
विनेदुः पुरुषर्षभाःvineduḥ puruṣarṣabhāḥиздали быки людей; прокричали лучшие мужи
रथस्थान् पुरुषव्याघ्रान्rathasthān puruṣavyāghrānстоящих на колесницах тигров людей; героев на ратхах
पाण्डवान् प्रेक्ष्य पार्थिवाःpāṇḍavān prekṣya pārthivāḥПандавов увидев, цари; глядя на Пандавов
धृष्टद्युम्नादयः सर्वेdhṛṣṭadyumnādayaḥ sarveДхриштадьюмна и прочие все; все, начиная с Дхриштадьюмны
पुनर् जहृषिरे मुदाpunar jahṛṣire mudāснова возрадовались с весельем; опять возликовали
गौरवं पाण्डुपुत्राणांgauravaṃ pāṇḍuputrāṇāṃпочтительность сыновей Панду; величие Пандавов
मान्यान् मानयतां च तान्mānyān mānayatāṃ ca tānи их, почитающих достойных; уважавших почтенных
दृष्ट्वा महीक्षितस् तत्रdṛṣṭvā mahīkṣitas tatraувидев, земные владыки там; глядя, цари на месте
पूजयां चक्रिरे भृशम्pūjayāṃ cakrire bhṛśamстали сильно почитать; очень восхваляли
सौहृदं च कृपां चैवsauhṛdaṃ ca kṛpāṃ caivaдружелюбие и сострадание; сердечность и милость
प्राप्तकालं महात्मनाम्prāptakālaṃ mahātmanāmсвоевременные у великих душ; уместные для махатм
दयां च ज्ञातिषु परांdayāṃ ca jñātiṣu parāṃи высшую жалость к родичам; глубокое сострадание к близким
कथयां चक्रिरे नृपाःkathayāṃ cakrire nṛpāḥстали обсуждать цари; владыки говорили
साधु साध्व् इति सर्वत्रsādhu sādhv iti sarvatra«хорошо, хорошо» повсюду; «прекрасно, прекрасно» везде
निश्चेरुः स्तुतिसंहिताःniśceruḥ stutisaṃhitāḥисходили полные похвалы; раздавались восхваления
वाचः पुण्याः कीर्तिमतांvācaḥ puṇyāḥ kīrtimatāṃсвятые речи славных; благие слова знаменитых
मनोहृदयहर्षिणीःmanohṛdayaharṣiṇīḥрадующие ум и сердце; веселящие сознание и сердце
म्लेच्छाश् चार्याश् च ये तत्रmlecchāś cāryāś ca ye tatraи млеччхи, и арьи там; и чужеземцы, и благородные
ददृशुः शुश्रुवुस् तदाdadṛśuḥ śuśruvus tadāувидели и услышали тогда; созерцали и внимали
वृत्तं तत् पाण्डुपुत्राणांvṛttaṃ tat pāṇḍuputrāṇāṃтот поступок сыновей Панду; это поведение Пандавов
रुरुदुस् ते सगद्गदाःrurudus te sagadgadāḥони плакали с прерывающимся голосом; зарыдали, задыхаясь
ततो जघ्नुर् महाभेरीःtato jaghnur mahābherīḥзатем ударили в большие барабаны; после того забили махабхери
शतशश् चैव पुष्करान्śataśaś caiva puṣkarānи сотнями в пушкары; и во множество барабанов
शङ्खांश् च गोक्षीरनिभान्śaṅkhāṃś ca gokṣīranibhānи раковины, подобные коровьему молоку; белые как молоко раковины
दद्मुर् हृष्टा मनस्विनःdadmur hṛṣṭā manasvinaḥзатрубили радостные мужественные; зазвучали ликующие герои
Литературный перевод

После этого царь Юдхиштхира, возрадованный вместе с младшими братьями, снова взял сияющий доспех, сверкавший золотом. Все лучшие мужи вернулись на свои колесницы и снова восстановили боевой строй, как прежде. Зазвучали литавры и сотни барабанов, лучшие из людей издали разнообразные львиные кличи. Увидев Пандавов, этих тигров среди людей, снова стоящих на колесницах, цари во главе с Дхриштадьюмной вновь радостно возликовали. Земные владыки, увидев почтительность сыновей Панду и то, как они почитали достойных, стали их горячо восхвалять. Цари говорили о дружелюбии, сострадании, своевременной мягкости великих душ и высшей жалости к родичам. Повсюду раздавались благие слова славных людей, полные похвалы: «Хорошо! Прекрасно!» Они радовали ум и сердце. И млеччхи, и арьи, увидев и услышав поступок сыновей Панду, плакали с прерывающимся голосом. Затем радостные и мужественные герои ударили в большие барабаны, сотни пушкар и затрубили в раковины, белые как коровье молоко».

Версия

4a683271e0fe · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:12:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами