त्रियामा रजनी चैषा घोररूपा भयानका ॥
सहस्रयामप्रतिमा बभूव प्राणहारिणी ॥
वध्यतां च तथा तेषां क्षतानां च विशेषतः ॥
अहो रात्रिः समाजज्ञे निद्रान्धानां विशेषतः ॥
सर्वे ह्य् आसन् निरुत्साहाः क्षत्रिया दीनचेतसः ॥
तव चैव परेषां च गतास्त्रा विगतेषवः ॥
ते तथा पारयन्तश् च ह्रीमन्तश् च विशेषतः ॥
स्वधर्मम् अनुपश्यन्तो न जहुः स्वाम् अनीकिनीम् ॥
शस्त्राण्य् अन्ये समुत्सृज्य निद्रान्धाः शेरते जनाः ॥
गजेष्व् अन्ये रथेष्व् अन्ये हयेष्व् अन्ये च भारत ॥
triyāmā rajanī caiṣā ghorarūpā bhayānakā ||
sahasrayāmapratimā babhūva prāṇahāriṇī ||
vadhyatāṃ ca tathā teṣāṃ kṣatānāṃ ca viśeṣataḥ ||
aho rātriḥ samājajñe nidrāndhānāṃ viśeṣataḥ ||
sarve hy āsan nirutsāhāḥ kṣatriyā dīnacetasaḥ ||
tava caiva pareṣāṃ ca gatāstrā vigateṣavaḥ ||
te tathā pārayantaś ca hrīmantaś ca viśeṣataḥ ||
svadharmam anupaśyanto na jahuḥ svām anīkinīm ||
śastrāṇy anye samutsṛjya nidrāndhāḥ śerate janāḥ ||
gajeṣv anye ratheṣv anye hayeṣv anye ca bhārata ||
Та трёхстражная ночь, грозная видом, ужасная, подобная тысяче страж, стала отнимающей жизнь, у избиваемых их и особенно у израненных. «Увы, [нескончаемая] ночь настала» — особенно у ослеплённых сном; ибо все были обессилены, кшатрии, удручённые духом, и твои, и чужие, лишённые оружия, без стрел. Они, так держась, и особенно совестливые, взирая на свой долг, не покинули своей рати.
911674c6efda · опубликовано 19 июл. 2026 г., 16:58:11 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Ночь длиною в «тысячу страж» — мера муки изнурённых: время растягивается в страдании. Знаменательно, что совестливые «не покинули рати», хотя обессилены: стыд и долг удерживают там, где иссякли силы. Стих учит, что честь крепче усталости: где тело уже не может, дух стыда не пускает воина бежать; и верность долгу выказывает себя ярче всего в час, когда всё естество молит о покое.