Махабхарата
Кришна и Упаманью: величие Шивы (часть 1)13.14.75-80
11830 / 15823
Махабхарата · 13.14.75-80
Деванагари

पुरा कृतयुगे तात ऋषिर् आसीन् महायशाः ॥
व्याघ्रपाद इति ख्यातो वेदवेदाङ्गपारगः ॥
तस्याहम् अभवं पुत्रो धौम्यश् चापि ममानुजः ॥
कस्य चित् त्व् अथ कालस्य धौम्येन सह माधव ॥
आगच्छम् आश्रमं क्रीडन् मुनीनां भावितात्मनाम् ॥
तत्रापि च मया दृष्टा दुह्यमाना पयस्विनी ॥
लक्षितं च मया क्षीरं स्वादुतो ह्य् अमृतोपमम् ॥
ततः पिष्टं समालोड्य तोयेन सह माधव ॥
आवयोः क्षीरम् इत्य् एव पानार्थम् उपनीयते ॥
अथ गव्यं पयस् तात कदा चित् प्राशितं मया ॥
ततः पिष्टरसं तात न मे प्रीतिम् उदावहत् ॥
ततो ऽहम् अब्रुवं बाल्याज् जननीम् आत्मनस् तदा ॥
क्षीरोदनसमायुक्तं भोजनं च प्रयच्छ मे ॥

Транслитерация (IAST)

purā kṛtayuge tāta ṛṣir āsīn mahāyaśāḥ ||
vyāghrapāda iti khyāto vedavedāṅgapāragaḥ ||
tasyāham abhavaṃ putro dhaumyaś cāpi mamānujaḥ ||
kasya cit tv atha kālasya dhaumyena saha mādhava ||
āgaccham āśramaṃ krīḍan munīnāṃ bhāvitātmanām ||
tatrāpi ca mayā dṛṣṭā duhyamānā payasvinī ||
lakṣitaṃ ca mayā kṣīraṃ svāduto hy amṛtopamam ||
tataḥ piṣṭaṃ samāloḍya toyena saha mādhava ||
āvayoḥ kṣīram ity eva pānārtham upanīyate ||
atha gavyaṃ payas tāta kadā cit prāśitaṃ mayā ||
tataḥ piṣṭarasaṃ tāta na me prītim udāvahat ||
tato 'ham abruvaṃ bālyāj jananīm ātmanas tadā ||
kṣīrodanasamāyuktaṃ bhojanaṃ ca prayaccha me ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
पुरा कृतयुगे तातpurā kṛtayuge tātaнекогда, в Крита-югу, о дорогой
ऋषिः आसीत् महायशाःṛṣiḥ āsīt mahāyaśāḥриши был многославный
व्याघ्रपादः इति ख्यातःvyāghrapādaḥ iti khyātaḥВьягхрапада по имени известный
वेदवेदाङ्गपारगःvedavedāṅgapāragaḥв Ведах и ведангах сведущий
कस्य चित् तु अथ कालस्यkasya cit tu atha kālasyaпо некотором времени
धौम्येन सह माधवdhaumyena saha mādhavaс Дхаумьей вместе, о Мадхава
आगच्छम् आश्रमं क्रीडन्āgaccham āśramaṃ krīḍanпришёл я в обитель, играя
मुनीनां भावितात्मनाम्munīnāṃ bhāvitātmanāmмудрецов, очистивших душу
तत्र अपि च मया दृष्टाtatra api ca mayā dṛṣṭāтам же мною увидена
दुह्यमाना पयस्विनीduhyamānā payasvinīдоимая молочная корова
लक्षितं च मया क्षीरंlakṣitaṃ ca mayā kṣīraṃи замечено мною молоко
स्वादुतः हि अमृतोपमम्svādutaḥ hi amṛtopamamпо сладости ведь нектару подобное
ततः पिष्टं समालोड्यtataḥ piṣṭaṃ samāloḍyaтогда муку размешав
तोयेन सह माधवtoyena saha mādhavaс водою, о Мадхава
आवयोः क्षीरम् इति एवāvayoḥ kṣīram iti eva«наше молоко» — так
पानार्थम् उपनीयतेpānārtham upanīyateдля питья подносилось мне
अथ गव्यं पयः तातatha gavyaṃ payaḥ tātaтогда коровье молоко, о дорогой
कदा चित् प्राशितं मयाkadā cit prāśitaṃ mayāоднажды отведано мною
ततः पिष्टरसं तातtataḥ piṣṭarasaṃ tātaпосле того мучной отвар, о дорогой
न मे प्रीतिम् उदावहत्na me prītim udāvahatне приносил мне радости
ततः अहम् अब्रुवं बाल्यात्tataḥ aham abruvaṃ bālyātтогда я сказал, по детскости
जननीम् आत्मनः तदाjananīm ātmanaḥ tadāматери своей тогда
क्षीरोदनसमायुक्तंkṣīrodanasamāyuktaṃс молочною кашею
भोजनं च प्रयच्छ मेbhojanaṃ ca prayaccha meпищу дай мне
Литературный перевод

«Некогда, в Крита-югу, о дорогой, был риши многославный, Вьягхрапада по имени известный, в Ведах и ведангах сведущий (мой отец). По некотором времени, с Дхаумьей вместе, о Мадхава, пришёл я, играя, в обитель мудрецов, очистивших душу. Там же мною увидена была доимая молочная корова, и замечено мною молоко, по сладости нектару подобное. Тогда, муку размешав с водою, о Мадхава, „наше молоко“ — так для питья подносилось мне. Тогда коровье молоко, о дорогой, однажды отведано мною; после того мучной отвар не приносил мне радости. Тогда я сказал, по детскости, матери своей тогда: „С молочною кашею пищу дай мне“».

Версия

a6fd313d3c77 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 20:05:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами