तद्भेदान् आह—मुख्यार्थस्येतराक्षेपो वाक्यार्थेऽन्वयसिद्धये ।स्याद् आत्मनोऽप्य् उपादानाद् एषोपादानलक्षणा ॥10॥रूढाव् उपादानलक्षणा, यथा—श्यामो गायतीत्य् आदि । प्रयोजने, यथा—गोष्ठे यष्टयः प्रविशन्तीत्य् आदि । अनयोर् हि श्यामादिभिर् यष्ट्यादिभिश् चाचेतनतया केवलैर् गानप्रवेशक्रिययोः कर्तृतयान्वयम् अलभमानैर् एतत्सिद्धये स्वसम्बन्धिना पुरुषादयः गोपादयश् च लक्ष्यन्ते । पूर्वत्र प्रयोजनाभावाद् रूढिः । उत्तरत्र यष्ट्यादीनाम् अतिगहनत्वं प्रयोजनम् । अत्र च मुख्यार्थस्यात्मनोऽप्य् उपादानम् । लक्षणलक्षणायां तु परस्यैवेत्य् अनयोर् भेदः । इयम् एवाजहत्स्वार्थेत्य् उच्यते ।
tad-bhedān āha—mukhyārthasyetarākṣepo vākyārthe’nvaya-siddhaye |syād ātmano’py upādānād eṣopādāna-lakṣaṇā ||10||rūḍhāv upādāna-lakṣaṇā, yathā—śyāmo gāyatīty ādi | prayojane, yathā—goṣṭhe yaṣṭayaḥ praviśantīty ādi | anayor hi śyāmādibhir yaṣṭy-ādibhiś cācetanatayā kevalair gāna-praveśa-kriyayoḥ kartṛtayānvayam alabhamānair etat-siddhaye sva-sambandhinā puruṣādayaḥ gopādayaś ca lakṣyante | pūrvatra prayojanābhāvād rūḍhiḥ | uttaratra yaṣṭy-ādīnām atigahanatvaṁ prayojanam | atra ca mukhyārthasyātmano’py upādānam | lakṣaṇa-lakṣaṇāyāṁ tu parasyaivety anayor bhedaḥ | iyam evājahat-svārthety ucyate |
未能识别诗律
Говорится о его видах. Когда главный смысл ради связи в смысле высказывания привлекает иной, сохраняя и себя, это указание-включение. Указание-включение по обычаю — например, «Смуглый поёт» и подобное; ради цели — например, «посохи входят в коровник» и подобное. Здесь «смуглый» и «посохи», сами по себе лишённые сознания, не могут быть связаны с пением и входом как их деятели и ради этой связи указывают на связанных с ними людей и пастухов. В первом случае цели нет — это обычай; во втором цель — показать, как густо идут посохи. Главный смысл здесь сохраняется и сам; в указании-замене — только иной; в этом их различие. Это же указание называют «не оставляющим своего смысла».
06ef0458488f · 发布于 2026年9月24日 12:40:03 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
«Смуглый поёт» — пример с двойным дном: слово «шьяма» значит и «смуглый», и Кришну. «Посохи входят в коровник» — вместо пастухов названы их посохи, и видно, как их много: лес посохов. При этом сами посохи не исчезают из картины, пастухи входят вместе с ними, — поэтому главный смысл сохраняется.