Sanandana
दृश्यमानगुरौ शुक्रे शाखेशे चोत्तरायणे । वेदानामधिपा जीवशुक्रभौमबुधाः क्रमात्
शरद्ग्रीष्मवसंतेषु व्युत्क्रमात्तु द्विजन्मनाम् । मुख्यं साधारणं तेषां तपोमासादिपंचसु
स्वकुलाचारधर्मज्ञो माघमासे तु फाल्गुने । विधिज्ञश्चार्थवांश्चैत्रे वेदवेदांगपारगः
वैशाषे धनवान्वेदशास्त्रविद्याविशारदः । उपनीतोबलाढ्यश्च ज्येष्टे विधिविदां वरः
शुक्लपक्षे द्वितीया च तृतीया पंचमी तथा । त्रयोदशी च दशमी सप्तमी व्रतबंधने
श्रेष्ठा त्वेकादशी षष्ठी द्वादश्यन्यास्तु मध्यमाः । कृष्णे द्वित्रीषुसंख्याश्च तिथ्योऽन्या ह्यतिनिंदिताः
धिष्णान्यर्कत्रयांतेज्यरुद्रा दित्युत्तराणि च । विष्णुत्रयाश्विमित्राब्जयोनिभान्युपनायने
जन्मभाद्दशमं कर्म संघातर्क्षं तु षोडशम् । अष्टादशं समुदयं त्रयोविंशं विनाशनम्
मानसं पंचविंशर्क्षं नाचरेच्छुभमेषु तु । आचार्यसौम्यकाव्यानां वाराः शस्ताः शशीनयोः
वारौ तु मध्यमौ चैव व्रतेऽन्यौ निंदितौ मतौ । त्रिधा विभज्य दिवसं तत्रादौ कर्म दैविकम्
द्वितीये मानुषं कार्यं तृतीयेंशे च पैतृकम् । स्वनीचगे तदंशे वा स्वारिभे वा तदंशके
गुरुशिखिनोश्च शाखेशे कलाशीलविवर्जितः । स्वाधिशत्रुगृहस्थे वा तदंशस्थेऽथ वा व्रती
शाखेशे वा गुरौ शुक्रे महापातककृद्भवेत् । स्वोच्चसंस्थे तदंशे वा स्वराशौ राशिगे गणे
शाखेशे वा गुरौ शुक्रे केंद्र गे वा त्रिकोणगे । अतीव धनवांश्चैव वेदवेदांगपारगः
परमोच्चगते जीवे शाखेशे वाथ वा सिते । व्रती विशुद्धे निधने वेदशास्त्रविशारदः
स्वाधिमित्रगृहस्थे वा तस्योच्चस्थे तदंशगे । गुरौ भृगौ वा शाखेशे विद्याधनसमन्वितः
शाखाधिपतिवारश्च शाखाधिपबलं शिशोः । शाखाधिपतिलग्नं च दुर्लभं त्रितयं व्रते
तस्माद्वेद्वांशगे चंद्रे व्रती विद्याविशारदः । पापांशगे स्वांशगे वा दरिद्रो नित्यदुःखितः
श्रवणादिनि नक्षत्रे कर्कांशस्थे निशाकरे । तदा व्रती वेदशास्त्रधनधान्यसमृद्धिमान्
शुभलग्ने शुभांशे च नैधने शुद्धिसंयुते । लग्ने तु निधने सौम्यैः संयुते वा निरीक्षिते
इष्टैर्जीवार्कचंद्रा द्यैः पंचभिर्बलिभिर्ग्रहैः । स्थानादिबलंसपूर्णैश्चतुर्भिर्वा शुभान्वितैः
ईक्षन्नैवात्रैकविंशमहादोषविवर्जिते । राशयः सकलाः श्रेष्ठाः शुभग्रहयुतेक्षिताः
शुभनवांशकगता ग्राह्यास्ते शुभराशयः । न कदाचित्कर्कटांशशुभेक्षितयुतोऽपि वा
तस्माद्गोमिथुनांशाश्च तुलाकन्यांशकाः शुभाः । एवंविधे लग्नगते नवांशे व्रतमीरितम्
त्रिषडायगतैः पापैः षडष्टांत्यविवर्जितैः । शुभैःषष्ठाष्टलग्नांत्यवर्जितेन हिमांशुना
dṛśyamānagurau śukre śākheśe cottarāyaṇe | vedānāmadhipā jīvaśukrabhaumabudhāḥ kramāt
śaradgrīṣmavasaṃteṣu vyutkramāttu dvijanmanām | mukhyaṃ sādhāraṇaṃ teṣāṃ tapomāsādipaṃcasu
svakulācāradharmajño māghamāse tu phālgune | vidhijñaścārthavāṃścaitre vedavedāṃgapāragaḥ
vaiśāṣe dhanavānvedaśāstravidyāviśāradaḥ | upanītobalāḍhyaśca jyeṣṭe vidhividāṃ varaḥ
śuklapakṣe dvitīyā ca tṛtīyā paṃcamī tathā | trayodaśī ca daśamī saptamī vratabaṃdhane
śreṣṭhā tvekādaśī ṣaṣṭhī dvādaśyanyāstu madhyamāḥ | kṛṣṇe dvitrīṣusaṃkhyāśca tithyo'nyā hyatiniṃditāḥ
dhiṣṇānyarkatrayāṃtejyarudrā dityuttarāṇi ca | viṣṇutrayāśvimitrābjayonibhānyupanāyane
janmabhāddaśamaṃ karma saṃghātarkṣaṃ tu ṣoḍaśam | aṣṭādaśaṃ samudayaṃ trayoviṃśaṃ vināśanam
mānasaṃ paṃcaviṃśarkṣaṃ nācarecchubhameṣu tu | ācāryasaumyakāvyānāṃ vārāḥ śastāḥ śaśīnayoḥ
vārau tu madhyamau caiva vrate'nyau niṃditau matau | tridhā vibhajya divasaṃ tatrādau karma daivikam
dvitīye mānuṣaṃ kāryaṃ tṛtīyeṃśe ca paitṛkam | svanīcage tadaṃśe vā svāribhe vā tadaṃśake
guruśikhinośca śākheśe kalāśīlavivarjitaḥ | svādhiśatrugṛhasthe vā tadaṃśasthe'tha vā vratī
śākheśe vā gurau śukre mahāpātakakṛdbhavet | svoccasaṃsthe tadaṃśe vā svarāśau rāśige gaṇe
śākheśe vā gurau śukre keṃdra ge vā trikoṇage | atīva dhanavāṃścaiva vedavedāṃgapāragaḥ
paramoccagate jīve śākheśe vātha vā site | vratī viśuddhe nidhane vedaśāstraviśāradaḥ
svādhimitragṛhasthe vā tasyoccasthe tadaṃśage | gurau bhṛgau vā śākheśe vidyādhanasamanvitaḥ
śākhādhipativāraśca śākhādhipabalaṃ śiśoḥ | śākhādhipatilagnaṃ ca durlabhaṃ tritayaṃ vrate
tasmādvedvāṃśage caṃdre vratī vidyāviśāradaḥ | pāpāṃśage svāṃśage vā daridro nityaduḥkhitaḥ
śravaṇādini nakṣatre karkāṃśasthe niśākare | tadā vratī vedaśāstradhanadhānyasamṛddhimān
śubhalagne śubhāṃśe ca naidhane śuddhisaṃyute | lagne tu nidhane saumyaiḥ saṃyute vā nirīkṣite
iṣṭairjīvārkacaṃdrā dyaiḥ paṃcabhirbalibhirgrahaiḥ | sthānādibalaṃsapūrṇaiścaturbhirvā śubhānvitaiḥ
īkṣannaivātraikaviṃśamahādoṣavivarjite | rāśayaḥ sakalāḥ śreṣṭhāḥ śubhagrahayutekṣitāḥ
śubhanavāṃśakagatā grāhyāste śubharāśayaḥ | na kadācitkarkaṭāṃśaśubhekṣitayuto'pi vā
tasmādgomithunāṃśāśca tulākanyāṃśakāḥ śubhāḥ | evaṃvidhe lagnagate navāṃśe vratamīritam
triṣaḍāyagataiḥ pāpaiḥ ṣaḍaṣṭāṃtyavivarjitaiḥ | śubhaiḥṣaṣṭhāṣṭalagnāṃtyavarjitena himāṃśunā
При видимом Юпитере, при Венере, при владыке ветви Веды и в северном пути; владыки Вед по порядку суть Юпитер, Венера, Марс и Меркурий, а осенью, летом и весною у дваждырождённых они идут обратным порядком. Главное и общее у них — пять месяцев, начиная с магхи: в месяце магха посвящается знающий дхарму обычая своего рода, в пхальгуне и чайтре — знающий обряд и состоятельный, прошедший Веды и веданги, в вайшакхе — богатый и искушённый в Веде, шастрах и знании, в джьештхе — посвящённый, полный сил и лучший среди знающих обряд. При повязывании обета наилучшие титхи светлой половины — вторая, третья, пятая, седьмая, десятая и тринадцатая; одиннадцатая, шестая и двенадцатая средние, прочие же весьма порицаемы, а в тёмную половину — вторая, третья и пятая. Созвездия при посвящении суть три солнечных, Пушья, Ардра, Пунарвасу, Уттары, Шравана и три от неё, Ашвини, Анурадха и Рохини. Десятое созвездие от созвездия рождения зовётся делом, шестнадцатое — созвездием сплочения, восемнадцатое — восходом, двадцать третье — гибелью, двадцать пятое — умственным; в них не должно совершать благого. Одобрены дни наставника, Меркурия и Венеры; дни Луны и Солнца при обете средние, а прочие два признаны порицаемыми. Разделив день натрое, в первой части совершают божеское дело, во второй человеческое, в третьей предковское. Если владыка ветви, Юпитер или Венера стоят в своём падении или в его доле, в знаке своего врага или в его доле, у Юпитера и Кету, — обетник будет лишён искусств и нрава; если же они стоят в доме своего врага или в его доле, он станет творящим великий грех. Если владыка ветви, Юпитер или Венера стоят в своём возвышении, в его доле, в своём знаке и разряде, в кендре или в тригоне, — он будет весьма богат и пройдёт Веды и веданги. При Юпитере, стоящем в высшем возвышении, или при владыке ветви, или при Венере, при чистом восьмом обетник искушён в Веде и шастрах. При стоящих в доме своего друга, в его возвышении или доле Юпитере, Венере или владыке ветви он наделён знанием и богатством. День владыки ветви, сила владыки ветви и лагна владыки ветви у младенца — это трёхчастное трудно обрести при обете. Потому при Луне, стоящей в доле Веды, обетник искушён в знании, а при стоящей в дурной или в своей доле он нищ и всегда несчастен. При Луне, стоящей в созвездии, начиная со Шраваны, и в доле Рака, обетник богат Ведою, шастрами, достатком и зерном. При благой лагне и в благой доле, при чистом восьмом, при соединении с благими в лагне и восьмом или под их взглядом, при желанных Юпитере, Солнце и Луне и прочих — пяти сильных планетах, или четырёх, полных силы места и соединённых с благими; здесь, при отсутствии двадцати одного великого изъяна, все знаки наилучшие, если соединены с благими и видимы ими. Должно брать благие знаки, стоящие в благой навамше; но никогда — долю Рака, даже видимую и соединённую с благими. Потому благи доли Тельца, Близнецов, Весов и Девы, и при таком навамше, стоящем в лагне, обет предписан — при злотворных, стоящих в третьем, шестом и одиннадцатом, кроме шестого, восьмого и двенадцатого, при благих, кроме шестого, восьмого, лагны и двенадцатого, и с Луною.
7980405b8150 · 发布于 2026年9月5日 08:03:59 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Упанаяна расписана подробнее всех прочих обрядов, и понятно почему: это второе рождение, после которого мальчик становится дваждырождённым и получает право на Веду. Даже месяцы посвящения различены по тому, кто посвящается: в магхе — знающий обычай рода, в вайшакхе — искушённый в шастрах, в джьештхе — лучший среди знающих обряд. Не только час подбирают под человека, но и человека под час.
Появляется здесь и понятие владыки ветви — той школы Веды, которую мальчику предстоит изучать. Сказано прямо: день, сила и лагна владыки ветви — это трёхчастное трудно обрести. Всё сразу не сходится почти никогда, и текст не делает вид, будто сходится. Из трёх выбирают то, что удаётся, и в этом видна практика, а не отвлечённая схема.
Среди предсказаний стоит и суровое: при дурном положении владыки ветви обетник станет творящим великий грех. Обряд не гарантирует ничего сам по себе. Введение в Веду может обернуться и учёностью, и падением — в зависимости от того, при каком расположении оно совершено. Древние не считали посвящение печатью, которую нельзя стереть.