Mahabharata · 1.201.15–16
॥
Devanāgarī
यदा क्षोभं नोपयाति नार्तिम् अन्यतरस् तयोः ॥
ततः स्त्रियस् ता भूतं च सर्वम् अन्तरधीयत ॥
ततः पितामहः साक्षाद् अभिगम्य महासुरौ ॥
वरेण छन्दयाम् आस सर्वलोकपितामहः ॥
Transliteration (IAST)
yadā kṣobhaṃ nopayāti nārtim anyataras tayoḥ ||
tataḥ striyas tā bhūtaṃ ca sarvam antaradhīyata ||
tataḥ pitāmahaḥ sākṣād abhigamya mahāsurau ||
vareṇa chandayām āsa sarvalokapitāmahaḥ ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यदा क्षोभं न उपयाति न आर्तिम् अन्यतरः तयोःyadā kṣobhaṃ na upayāti na ārtim anyataraḥ tayoḥкогда ни один из двоих не пришёл ни в смятение, ни в скорбь,
ततः स्त्रियः ताः भूतं च सर्वम् अन्तरधीयतtataḥ striyaḥ tāḥ bhūtaṃ ca sarvam antaradhīyataтогда те жёны и всё [то] наваждение исчезли;
ततः पितामहः साक्षात् अभिगम्य महासुरौtataḥ pitāmahaḥ sākṣāt abhigamya mahāsurauтогда Прародитель [Брахма] воочию, подойдя к великим асурам,
वरेण छन्दयाम् आस सर्वलोकपितामहःvareṇa chandayām āsa sarvalokapitāmahaḥпредложил [им] дар, прародитель всех миров;
Translation
«Когда ни один из двоих не пришёл ни в смятение, ни в скорбь, тогда те жёны и всё наваждение исчезли; тогда Прародитель воочию, подойдя к великим асурам, прародитель всех миров, предложил им дар».
Commentary
Version
d9b8b569c5e2 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC
Page between verses with
Здесь подвиг превозмогает самого Прародителя — он нисходит с даром. Знаменательно, что Брахма сам является к подвижникам: усердие тапаса властно даже над творцом, по установленному им же закону. В этом — урок: Господь верен Своему уставу, по коему подвиг приносит плод. Так писание являет неотвратимость воздаяния за тапас; и роковой дар вот-вот будет испрошен.