Mahabharata
Раджьялабха-парва: дар Сунде и Упасунде · Verse 1.201.20–22
1562 / 3756
Mahabharata · 1.201.20–22
Devanāgarī

पितामह उवाच
ऋते ऽमरत्वम् अन्यद् वां सर्वम् उक्तं भविष्यति ॥
अन्यद् वृणीतां मृत्योश् च विधानम् अमरैः समम् ॥
करिष्यावेदम् इति यन् महद् अभ्युत्थितं तपः ॥
युवयोर् हेतुनानेन नामरत्वं विधीयते ॥
त्रैलोक्यविजयार्थाय भवद्भ्याम् आस्थितं तपः ॥
हेतुनानेन दैत्येन्द्रौ न वां कामं करोम्य् अहम् ॥

Transliteration (IAST)

pitāmaha uvāca
ṛte 'maratvam anyad vāṃ sarvam uktaṃ bhaviṣyati ||
anyad vṛṇītāṃ mṛtyoś ca vidhānam amaraiḥ samam ||
kariṣyāvedam iti yan mahad abhyutthitaṃ tapaḥ ||
yuvayor hetunānena nāmaratvaṃ vidhīyate ||
trailokyavijayārthāya bhavadbhyām āsthitaṃ tapaḥ ||
hetunānena daityendrau na vāṃ kāmaṃ karomy aham ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ऋते अमरत्वम् अन्यत् वां सर्वम् उक्तं भविष्यतिṛte amaratvam anyat vāṃ sarvam uktaṃ bhaviṣyati«кроме бессмертия, всё иное, вами сказанное, сбудется;
अन्यत् वृणीतां मृत्योः च विधानम् अमरैः समम्anyat vṛṇītāṃ mṛtyoḥ ca vidhānam amaraiḥ samamизберите иное, и [некий] образ смерти, равный [тому, что у] бессмертных;
करिष्याव इदम् इति यत् महत् अभ्युत्थितं तपःkariṣyāva idam iti yat mahat abhyutthitaṃ tapaḥвеликий подвиг, что вы подъяли [со словами] «свершим это»,
युवयोः हेतुना अनेन न अमरत्वं विधीयतेyuvayoḥ hetunā anena na amaratvaṃ vidhīyateпо этой вашей причине бессмертие [вам] не даётся;
त्रैलोक्यविजयार्थाय भवद्भ्याम् आस्थितं तपःtrailokyavijayārthāya bhavadbhyām āsthitaṃ tapaḥподвиг подъят вами ради завоевания трёх миров,
हेतुना अनेन दैत्येन्द्रौ न वां कामं करोमि अहम्hetunā anena daityendrau na vāṃ kāmaṃ karomi ahamпо этой причине, о владыки дайтьев, не исполняю я вашего [того] желания»;
Translation

Прародитель сказал: «Кроме бессмертия, всё иное, вами сказанное, сбудется; изберите иное, и образ смерти, равный тому, что у бессмертных. Великий подвиг, что вы подъяли со словами „свершим это“, — по этой причине бессмертие вам не даётся; подвиг подъят вами ради завоевания трёх миров, по этой причине, о владыки дайтьев, не исполняю я того вашего желания».

Commentary

Здесь премудрость свыше отказывает алчности в безмерной власти. Знаменательно, что Брахма не даёт бессмертия именно потому, что цель их — завоевание миров: Провидение не вооружает зло неуязвимостью. В этом — урок: Господь ставит предел могуществу неправедных, оберегая порядок. Так писание являет мудрую сдержанность дара; и самый отказ есть милость к мирам.

Version

705979dd4783 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with