Mahabharata
Раджьялабха-парва: сотворение Тилоттамы · Verse 1.203.9–10
1582 / 3756
Mahabharata · 1.203.9–10
Devanāgarī

ततः पितामहः श्रुत्वा सर्वेषां तद् वचस् तदा ॥
मुहूर्तम् इव संचिन्त्य कर्तव्यस्य विनिश्चयम् ॥
तयोर् वधं समुद्दिश्य विश्वकर्माणम् आह्वयत् ॥
दृष्ट्वा च विश्वकर्माणं व्यादिदेश पितामहः ॥
सृज्यतां प्रार्थनीयेह प्रमदेति महातपाः ॥

Transliteration (IAST)

tataḥ pitāmahaḥ śrutvā sarveṣāṃ tad vacas tadā ||
muhūrtam iva saṃcintya kartavyasya viniścayam ||
tayor vadhaṃ samuddiśya viśvakarmāṇam āhvayat ||
dṛṣṭvā ca viśvakarmāṇaṃ vyādideśa pitāmahaḥ ||
sṛjyatāṃ prārthanīyeha pramadeti mahātapāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततः पितामहः श्रुत्वा सर्वेषां तत् वचः तदाtataḥ pitāmahaḥ śrutvā sarveṣāṃ tat vacaḥ tadāтогда Прародитель, выслушав то слово всех,
मुहूर्तम् इव संचिन्त्य कर्तव्यस्य विनिश्चयम्muhūrtam iva saṃcintya kartavyasya viniścayamпомыслив с мгновение о решении того, что надлежит [сделать],
तयोः वधं समुद्दिश्य विश्वकर्माणम् आह्वयत्tayoḥ vadhaṃ samuddiśya viśvakarmāṇam āhvayatимея в виду их погибель, призвал Вишвакарму;
दृष्ट्वा च विश्वकर्माणं व्यादिदेश पितामहःdṛṣṭvā ca viśvakarmāṇaṃ vyādideśa pitāmahaḥи, увидев Вишвакарму, повелел Прародитель,
सृज्यतां प्रार्थनीया इह प्रमदा इति महातपाःsṛjyatāṃ prārthanīyā iha pramadā iti mahātapāḥвеликий подвижник: «да будет сотворена здесь вожделенная жена»;
Translation

«Тогда Прародитель, выслушав то слово всех, помыслив с мгновение о решении того, что надлежит сделать, имея в виду их погибель, призвал Вишвакарму; и, увидев Вишвакарму, повелел Прародитель: „Да будет сотворена здесь вожделенная жена“».

Commentary

Здесь Провидение замышляет сразить зло его же оружием. Знаменательно, что Брахма, помня оговорку дара, готовит братьям погибель через раздор: их собственная защита («лишь друг от друга») станет ловушкою. Здесь являет себя то, что Господь повергает гордыню её же средствами, не нарушая дарованного. Так писание являет премудрость суда; и орудием его избирается не сила, а соблазн, разводящий неразлучных.

Version

5543f78bbbaf · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with