Mahabharata
Раджьялабха-парва: сотворение Тилоттамы · Verse 1.203.20–21
1587 / 3756
Mahabharata · 1.203.20–21
Devanāgarī

नारद उवाच
सा तथेति प्रतिज्ञाय नमस्कृत्य पितामहम् ॥
चकार मण्डलं तत्र विबुधानां प्रदक्षिणम् ॥
प्राङ्मुखो भगवान् आस्ते दक्षिणेन महेश्वरः ॥
देवाश् चैवोत्तरेणासन् सर्वतस् त्व् ऋषयो ऽभवन् ॥

Transliteration (IAST)

nārada uvāca
sā tatheti pratijñāya namaskṛtya pitāmaham ||
cakāra maṇḍalaṃ tatra vibudhānāṃ pradakṣiṇam ||
prāṅmukho bhagavān āste dakṣiṇena maheśvaraḥ ||
devāś caivottareṇāsan sarvatas tv ṛṣayo 'bhavan ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सा तथा इति प्रतिज्ञाय नमस्कृत्य पितामहम्sā tathā iti pratijñāya namaskṛtya pitāmahamона, обещав «да [будет так]» и поклонившись Прародителю,
चकार मण्डलं तत्र विबुधानां प्रदक्षिणम्cakāra maṇḍalaṃ tatra vibudhānāṃ pradakṣiṇamсовершила там обхождение собрания богов посолонь;
प्राङ्मुखः भगवान् आस्ते दक्षिणेन महेश्वरःprāṅmukhaḥ bhagavān āste dakṣiṇena maheśvaraḥвладыка [Брахма] восседал лицом к востоку, по правую [сторону] — Махешвара [Шива],
देवाः च एव उत्तरेण आसन् सर्वतः तु ऋषयः अभवन्devāḥ ca eva uttareṇa āsan sarvataḥ tu ṛṣayaḥ abhavanбоги были к северу, а риши — со всех сторон;
Translation

«Она, обещав „да будет так“ и поклонившись Прародителю, совершила там обхождение собрания богов посолонь; владыка восседал лицом к востоку, по правую сторону — Махешвара, боги были к северу, а риши — со всех сторон».

Commentary

Здесь и пред исполнением дела являет себя почтительность. Знаменательно, что Тилоттама прежде поклоняется и обходит собрание посолонь: даже орудие промысла действует с благоговением. В этом — урок: и в служении надлежит соблюдать обряд почтения. Так писание являет благочиние; и обхождение её станет невольным испытанием для самих богов.

Version

4cb92f80273e · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with