Mahabharata
Раджьялабха-парва: сотворение Тилоттамы · Verse 1.203.28–29
1591 / 3756
Mahabharata · 1.203.28–29
Devanāgarī

तस्या गात्रे निपतिता तेषां दृष्टिर् महात्मनाम् ॥
सर्वेषाम् एव भूयिष्ठम् ऋते देवं पितामहम् ॥
गच्छन्त्यास् तु तदा देवाः सर्वे च परमर्षयः ॥
कृतम् इत्य् एव तत् कार्यं मेनिरे रूपसंपदा ॥

Transliteration (IAST)

tasyā gātre nipatitā teṣāṃ dṛṣṭir mahātmanām ||
sarveṣām eva bhūyiṣṭham ṛte devaṃ pitāmaham ||
gacchantyās tu tadā devāḥ sarve ca paramarṣayaḥ ||
kṛtam ity eva tat kāryaṃ menire rūpasaṃpadā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तस्याः गात्रे निपतिता तेषां दृष्टिः महात्मनाम्tasyāḥ gātre nipatitā teṣāṃ dṛṣṭiḥ mahātmanāmна тело её падал взор тех великих духом,
सर्वेषाम् एव भूयिष्ठम् ऋते देवं पितामहम्sarveṣām eva bhūyiṣṭham ṛte devaṃ pitāmahamу всех почти [неотрывно], кроме бога-Прародителя;
गच्छन्त्याः तु तदा देवाः सर्वे च परमर्षयःgacchantyāḥ tu tadā devāḥ sarve ca paramarṣayaḥкогда же она уходила, все боги и высшие риши
कृतम् इति एव तत् कार्यं मेनिरे रूपसंपदाkṛtam iti eva tat kāryaṃ menire rūpasaṃpadāсочли то дело уже свершённым — по [её] совершенству красы;
Translation

«На тело её падал взор тех великих духом — у всех почти неотрывно, кроме бога-Прародителя; когда же она уходила, все боги и высшие риши сочли то дело уже свершённым — по её совершенству красы».

Commentary

Здесь один Прародитель пребывает невозмутим. Знаменательно, что лишь Брахма не увлёкся красотою: владеющий собою не порабощается прелести. Здесь являет себя идеал самообладания — ум, неколебимый и пред высшим соблазном. Так писание являет превосходство владеющего чувствами; и невозмутимость Брахмы — мерило истинной свободы духа.

Version

327098c44af5 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with