Mahabharata
Кхандавадаха-парва: хвала шарнгаков Агни · Verse 1.223.5–6
1874 / 3756
Mahabharata · 1.223.5–6
Devanāgarī

द्रोण उवाच
हिरण्यरेतास् त्वरितो ज्वलन्न् आयाति नः क्षयम् ॥
सप्तजिह्वो ऽनलः क्षामो लेलिहानोपसर्पति ॥
वैशंपायन उवाच
एवम् उक्तो भ्रातृभिस् तु जरितारिर् विभावसुम् ॥
तुष्टाव प्राञ्जलिर् भूत्वा यथा तच् छृणु पार्थिव ॥

Transliteration (IAST)

droṇa uvāca
hiraṇyaretās tvarito jvalann āyāti naḥ kṣayam ||
saptajihvo 'nalaḥ kṣāmo lelihānopasarpati ||
vaiśaṃpāyana uvāca
evam ukto bhrātṛbhis tu jaritārir vibhāvasum ||
tuṣṭāva prāñjalir bhūtvā yathā tac chṛṇu pārthiva ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
हिरण्यरेताः त्वरितः ज्वलन् आयाति नः क्षयम्hiraṇyaretāḥ tvaritaḥ jvalan āyāti naḥ kṣayam«златосеменной [Агни], спеша, пылая, идёт на нашу погибель;
सप्तजिह्वः अनलः क्षामः लेलिहानः उपसर्पतिsaptajihvaḥ analaḥ kṣāmaḥ lelihānaḥ upasarpatiсемиязыкий огонь, иссушающий, облизывая, подползает»;
एवम् उक्तः भ्रातृभिः तु जरितारिः विभावसुम्evam uktaḥ bhrātṛbhiḥ tu jaritāriḥ vibhāvasumтак спрошенный братьями, Джаритари Вибхавасу [Агни]
तुष्टाव प्राञ्जलिः भूत्वा यथा तत् शृणु पार्थिवtuṣṭāva prāñjaliḥ bhūtvā yathā tat śṛṇu pārthivaвосхвалил, сложив ладони; как [он это сделал], выслушай, о царь:
Translation

Дрона сказал: «Златосеменной Агни, спеша, пылая, идёт на нашу погибель; семиязыкий огонь, иссушающий, облизывая, подползает». Вайшампаяна сказал: «Так спрошенный братьями, Джаритари Вибхавасу восхвалил, сложив ладони; как он это сделал, выслушай, о царь».

Commentary

Здесь пред надвигающейся смертью дети прибегают к хвале. Знаменательно, что Джаритари «слагает ладони» и хвалит огонь: в крайности праведные не вопят, но молятся. Молитва и хвала — оружие беззащитных. Так писание являет обращение птенцов к Агни; и хвала их взойдёт к богу.

Version

3fff1682f7ce · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with