Mahabharata
Кхандавадаха-парва: хвала шарнгаков Агни · Verse 1.223.14–15
1878 / 3756
Mahabharata · 1.223.14–15
Devanāgarī

सृष्ट्वा लोकांस् त्रीन् इमान् हव्यवाह; प्राप्ते काले पचसि पुनः समिद्धः ॥
सर्वस्यास्य भुवनस्य प्रसूतिस्; त्वम् एवाग्ने भवसि पुनः प्रतिष्ठा ॥
त्वम् अन्नं प्राणिनां भुक्तम् अन्तर्भूतो जगत्पते ॥
नित्यं प्रवृद्धः पचसि त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥

Transliteration (IAST)

sṛṣṭvā lokāṃs trīn imān havyavāha; prāpte kāle pacasi punaḥ samiddhaḥ ||
sarvasyāsya bhuvanasya prasūtis; tvam evāgne bhavasi punaḥ pratiṣṭhā ||
tvam annaṃ prāṇināṃ bhuktam antarbhūto jagatpate ||
nityaṃ pravṛddhaḥ pacasi tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सृष्ट्वा लोकान् त्रीन् इमान् हव्यवाह प्राप्ते काले पचसि पुनः समिद्धःsṛṣṭvā lokān trīn imān havyavāha prāpte kāle pacasi punaḥ samiddhaḥ«сотворив эти три мира, о носитель жертв, в [урочный] час ты вновь сжигаешь [их], возгоревшись;
सर्वस्य अस्य भुवनस्य प्रसूतिः त्वम् एव अग्ने भवसि पुनः प्रतिष्ठाsarvasya asya bhuvanasya prasūtiḥ tvam eva agne bhavasi punaḥ pratiṣṭhā[ты —] источник всего этого мира, и ты же, Агни, вновь [его] опора;
त्वम् अन्नं प्राणिनां भुक्तम् अन्तर्भूतः जगत्पतेtvam annaṃ prāṇināṃ bhuktam antarbhūtaḥ jagatpateты — пища живых, вкушённая, [в них] вошедший, о владыка мира;
नित्यं प्रवृद्धः पचसि त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम्nityaṃ pravṛddhaḥ pacasi tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitamвечно возросший, ты варишь [/перевариваешь]; в тебе всё утверждено»;
Translation

«Сотворив эти три мира, о носитель жертв, в урочный час ты вновь сжигаешь их, возгоревшись; ты — источник всего этого мира, и ты же, Агни, вновь его опора; ты — пища живых, вкушённая, в них вошедший, о владыка мира; вечно возросший, ты варишь; в тебе всё утверждено».

Commentary

Здесь Агни предстаёт и творцом, и поглотителем, и опорою миров. Знаменательно, что он творит, сжигает в свой срок и вновь утверждает: в нём — весь круг бытия. Знаменательно и то, что он — огонь пищеварения внутри живых. Так раскрывается отблеск Господа, что есть и исток, и конец, и опора всего, действующий и в малом, и в великом. Так писание являет всеобъемлющую природу Агни; и за ней — единый Господь.

Version

b9a375456097 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with