Mahabharata · 2.2.1–2
॥
Devanāgarī
वैशंपायन उवाच
उषित्वा खाण्डवप्रस्थे सुखवासं जनार्दनः ॥
पार्थैः प्रीतिसमायुक्तैः पूजनार्हो ऽभिपूजितः ॥
गमनाय मतिं चक्रे पितुर् दर्शनलालसः ॥
धर्मराजम् अथामन्त्र्य पृथां च पृथुलोचनः ॥
Transliteration (IAST)
vaiśaṃpāyana uvāca
uṣitvā khāṇḍavaprasthe sukhavāsaṃ janārdanaḥ ||
pārthaiḥ prītisamāyuktaiḥ pūjanārho 'bhipūjitaḥ ||
gamanāya matiṃ cakre pitur darśanalālasaḥ ||
dharmarājam athāmantrya pṛthāṃ ca pṛthulocanaḥ ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
उषित्वा खाण्डव-प्रस्थे सुख-वासम् जनार्दनःuṣitvā khāṇḍava-prasthe sukha-vāsam janārdanaḥпрожив в Кхандавапрастхе в счастливом пребывании, Джанардана,
पार्थैः प्रीति-समायुक्तैःpārthaiḥ prīti-samāyuktaiḥПартхами, исполненными любви,
पूजन-अर्हः अभिपूजितःpūjana-arhaḥ abhipūjitaḥдостойный почитания, почтённый,
गमनाय मतिम् चक्रेgamanāya matim cakreк отбытию принял решение,
पितुः दर्शन-लालसःpituḥ darśana-lālasaḥжаждущий видеть отца;
धर्म-राजम् अथ आमन्त्र्यdharma-rājam atha āmantryaзатем, простившись с Дхармараджей
पृथाम् च पृथु-लोचनःpṛthām ca pṛthu-locanaḥи с Притхой, широкоокий,
Translation
Вайшампаяна сказал: «Прожив в Кхандавапрастхе в счастье, Джанардана, чтимый исполненными любви Партхами, решил отбыть, жаждая увидеть отца; и, простившись с Дхармараджей и с Притхой, широкоокий...».
Commentary
Version
53f323891fbc · published Jun 16, 2026, 12:05:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь Господь, гостивший у преданных, собирается в путь к отцу. Знаменательно, что Кришна, ни в чём не нуждающийся, всё же чтит узы родства и долг сыновней любви: нисходя в человеческий образ, Он Сам являет образец почтения к старшим. Так писание показывает Его отбытие как урок дхармы, а не простую разлуку; и далее Он прощается с каждым по достоинству.