Padma Purāṇa
Time, the Boar, and the Nine Creations1.3.122-126
77 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 1.3.122-126

भीष्प उवाच

Devanāgarī

यथर्तावृतुलिंगानि नानारूपाणि पर्यये । दृश्यन्ते तानि तान्येव तथा भावा युगादिषु
करोत्येवं विविधां सृष्टिं कल्पादौ स पुनः पुनः । सिसृक्षुः शक्तियुक्तोऽसौ सृज्यशक्तिप्रचोदितः
अर्वाक्स्रोतास्तु कथितो भवता यस्तु मानुषः । ब्रह्मन्विस्तरतो ब्रूहि ब्रह्मा तमसृजद्यथा
यथा स वर्णानसृजद्गुणांश्च स महामुने । यच्च तेषां स्मृतं कर्म विप्रादीनां तदुच्यताम्
सत्वाभिध्यायिनः पूर्वं सिसृक्षोर्ब्रह्मणः प्रजाः । अजायंत कुरुश्रेष्ठ सत्वोद्रिक्ता मुखात्मजाः

Transliteration (IAST)

yathartāvṛtuliṃgāni nānārūpāṇi paryaye | dṛśyante tāni tānyeva tathā bhāvā yugādiṣu
karotyevaṃ vividhāṃ sṛṣṭiṃ kalpādau sa punaḥ punaḥ | sisṛkṣuḥ śaktiyukto'sau sṛjyaśaktipracoditaḥ
arvāksrotāstu kathito bhavatā yastu mānuṣaḥ | brahmanvistarato brūhi brahmā tamasṛjadyathā
yathā sa varṇānasṛjadguṇāṃśca sa mahāmune | yacca teṣāṃ smṛtaṃ karma viprādīnāṃ taducyatām
satvābhidhyāyinaḥ pūrvaṃ sisṛkṣorbrahmaṇaḥ prajāḥ | ajāyaṃta kuruśreṣṭha satvodriktā mukhātmajāḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यथा-ऋतौyathā-ṛtauкак в каждое время года
ऋतु-लिंगानिṛtu-liṃgāniприметы времени года
नाना-रूपाणिnānā-rūpāṇiмногообразные
पर्ययेparyayeв череде
दृश्यन्तेdṛśyanteвидны
तानि तानिtāni tāniвсё те же
एवevaже
तथाtathāтак
भावाःbhāvāḥсостояния
युग-आदिषुyuga-ādiṣuв началах юг
करोतिkarotiсовершает
एवंevaṃтак
विविधांvividhāṃмногообразное
सृष्टिंsṛṣṭiṃтворение
कल्प-आदौkalpa-ādauв начале кальпы
सःsaḥон
पुनः पुनःpunaḥ punaḥснова и снова
सिसृक्षुःsisṛkṣuḥжелающий творить
शक्ति-युक्तःśakti-yuktaḥнаделённый силой
असौasauон
सृज्य-शक्ति-प्रचोदितःsṛjya-śakti-pracoditaḥпобуждаемый силой творимого
अर्वाक्-स्रोताःarvāk-srotāḥтекущее вниз
तुtuже
कथितःkathitaḥизложено
भवताbhavatāтобою
यःyaḥкоторое
मानुषःmānuṣaḥчеловеческое
ब्रह्मन्brahmanо брахман
विस्तरतःvistarataḥподробно
ब्रूहिbrūhiповедай
ब्रह्माbrahmāБрахма
तम्tamего
असृजत्asṛjatсотворил
यथाyathāкак
वर्णान्varṇānсословия
गुणान्guṇānкачества
caи
महा-मुनेmahā-muneо великий мудрец
यत्yatкакое
तेषांteṣāṃу них
स्मृतंsmṛtaṃустановлено
कर्मkarmaдело
विप्रा-आदीनांviprā-ādīnāṃу брахманов и прочих
तत्tatто
उच्यताम्ucyatāmда будет сказано
सत्व-अभिध्यायिनःsatva-abhidhyāyinaḥу помышлявшего о саттве
पूर्वंpūrvaṃпрежде
सिसृक्षोःsisṛkṣoḥу желавшего творить
ब्रह्मणःbrahmaṇaḥу Брахмы
प्रजाःprajāḥсущества
अजायन्तajāyantaродились
कुरु-श्रेष्ठkuru-śreṣṭhaо лучший из Куру
सत्व-उद्रिक्ताःsatva-udriktāḥс преобладанием саттвы
मुख-आत्मजाःmukha-ātmajāḥрождённые из уст
Translation

«Как в каждое время года видны в череде его приметы, многообразные, и всё те же самые, — так и состояния в началах юг. Так совершает он многообразное творение в начале кальпы, снова и снова: желающий творить, наделённый силой, побуждаемый силой самого творимого». Бхишма сказал: «Текущее вниз, человеческое, изложено тобою; поведай подробно, о брахман, как сотворил его Брахма — как [сотворил он] сословия и качества, о великий мудрец, и какое дело установлено у брахманов и прочих: да будет то сказано». Пуластья сказал: «Прежде, у Брахмы, помышлявшего о саттве и желавшего сотворить существа, родились, о лучший из Куру, рождённые из уст, с преобладанием саттвы».

Version

bf99154eff4a · published Sep 3, 2026, 4:13:25 AM UTC

Available inRU

Page between verses with