Padma Purāṇa
How Brahmā Chose Puṣkara1.15.88-96
467 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 1.15.88-96
Devanāgarī

अद्भुतस्य वनस्यांतं न ते ददृशुराशुगाः । विचिन्वद्भिस्तदादेवं दैवैर्वायुर्विलोकितः
स तानुवाच ब्रह्माणं न द्रक्ष्यथ तपो विना । तदा खिन्ना विचिन्वन्तस्तस्मिन्पर्वतरोधसि
दक्षिणे चोत्तरे चैव अंतराले पुनः पुनः । वायूक्तं हृदये कृत्वा वायुस्तानब्रवीत्पुनः
त्रिविधो दर्शनोपायो विरिंचेरस्य सर्वदा । श्रद्धाज्ञानेन तपसा योगेन च निगद्यते
सकलं निष्कलं चैव देवं पश्यंति योगिनः । तपस्विनस्तु सकलं ज्ञानिनो निष्कलं परम्
समुत्पन्ने तु विज्ञाने मन्दश्रद्धो न पश्यति । भक्त्या परमया क्षिप्रं ब्रह्म पश्यन्ति योगिनः
द्रष्टव्यो निर्विकारोऽसौ प्रधानपुरुषेश्वरः । कर्मणा मनसा वाचा नित्ययुक्ताः पितामहम्
तपश्चरत भद्रं वो ब्रह्माराधनतत्पराः । ब्राह्मी दीक्षां प्रपन्नानां भक्तानां च द्विजन्मनाम्
सर्वकालं स जानाति दातव्यं दर्शनं मया । वायोस्तु वचनं श्रुत्वा हितमेतदवेत्य च

Transliteration (IAST)

adbhutasya vanasyāṃtaṃ na te dadṛśurāśugāḥ | vicinvadbhistadādevaṃ daivairvāyurvilokitaḥ
sa tānuvāca brahmāṇaṃ na drakṣyatha tapo vinā | tadā khinnā vicinvantastasminparvatarodhasi
dakṣiṇe cottare caiva aṃtarāle punaḥ punaḥ | vāyūktaṃ hṛdaye kṛtvā vāyustānabravītpunaḥ
trividho darśanopāyo viriṃcerasya sarvadā | śraddhājñānena tapasā yogena ca nigadyate
sakalaṃ niṣkalaṃ caiva devaṃ paśyaṃti yoginaḥ | tapasvinastu sakalaṃ jñānino niṣkalaṃ param
samutpanne tu vijñāne mandaśraddho na paśyati | bhaktyā paramayā kṣipraṃ brahma paśyanti yoginaḥ
draṣṭavyo nirvikāro'sau pradhānapuruṣeśvaraḥ | karmaṇā manasā vācā nityayuktāḥ pitāmaham
tapaścarata bhadraṃ vo brahmārādhanatatparāḥ | brāhmī dīkṣāṃ prapannānāṃ bhaktānāṃ ca dvijanmanām
sarvakālaṃ sa jānāti dātavyaṃ darśanaṃ mayā | vāyostu vacanaṃ śrutvā hitametadavetya ca

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
मृगयन्तःmṛgayantaḥищущие
ततःtataḥзатем
तेteони
सर्वेsarveвсе
देवाःdevāḥбоги
स-वासवाःsa-vāsavāḥс Васавою
अद्भुतस्यadbhutasyaдивного
वनस्यvanasyaлеса
अन्तम्antamпредела
naне
ददृशुःdadṛśuḥувидели
आशुगाःāśugāḥбыстрые
विचिन्वद्भिःvicinvadbhiḥищущими
तदाtadāтогда
देवम्devamбога
दैवैःdaivaiḥбогами
वायुःvāyuḥВетер
विलोकितःvilokitaḥбыл усмотрен
सःsaḥон
तान्tānим
उवाचuvācaсказал
ब्रह्माणम्brahmāṇamБрахму
द्रक्ष्यथdrakṣyathaувидите
तपःtapaḥподвига
विनाvināбез
खिन्नाःkhinnāḥунылые
विचिन्वन्तःvicinvantaḥищущие
तस्मिन्tasminна том
पर्वत-रोधसिparvata-rodhasiгорном склоне
दक्षिणेdakṣiṇeна южном
caи
उत्तरेuttareна северном
च एवca evaи
अन्तरालेantarāleв промежутке
पुनः पुनःpunaḥ punaḥснова и снова
वायु-उक्तम्vāyu-uktamсказанное Ветром
हृदयेhṛdayeв сердце
कृत्वाkṛtvāположив
वायुःvāyuḥВетер
अब्रवीत्abravītсказал
त्रिविधःtrividhaḥтроякий
दर्शन-उपायःdarśana-upāyaḥспособ увидеть
विरिञ्चेःviriñceḥВиринчи
अस्यasyaэтого
सर्वदाsarvadāвсегда
श्रद्धा-ज्ञानेनśraddhā-jñānenaверою и знанием
तपसाtapasāподвижничеством
योगेनyogenaйогою
निगद्यतेnigadyateназывается
सकलम्sakalamс частями
निष्कलम्niṣkalamбез частей
पश्यन्तिpaśyantiвидят
योगिनःyoginaḥйогины
तपस्विनःtapasvinaḥподвижники
तुtuже
ज्ञानिनःjñāninaḥзнающие
परम्paramвысшее
समुत्पन्नेsamutpanneкогда возникло
विज्ञानेvijñāneпостижение
मन्द-श्रद्धःmanda-śraddhaḥслабый верою
न पश्यतिna paśyatiне видит
भक्त्याbhaktyāпреданностью
परमयाparamayāвысшею
क्षिप्रम्kṣipramскоро
ब्रह्मbrahmaБрахмана
द्रष्टव्यःdraṣṭavyaḥдолжен быть узрен
निर्विकारःnirvikāraḥнеизменный
प्रधान-पुरुष-ईश्वरःpradhāna-puruṣa-īśvaraḥвладыка первоосновы и мужа
कर्मणाkarmaṇāделом
मनसाmanasāумом
वाचाvācāречью
नित्य-युक्ताःnitya-yuktāḥвсегда сопряжённые
पितामहम्pitāmahamпрародителя
तपःtapaḥподвиг
चरतcarataвершите
भद्रम्bhadramблаго
वःvaḥвам
ब्रह्म-आराधन-तत्पराःbrahma-ārādhana-tatparāḥпреданные почитанию Брахмы
ब्राह्मीbrāhmīбрахмическое
दीक्षाम्dīkṣāmпосвящение
प्रपन्नानाम्prapannānāmу прибегших
भक्तानाम्bhaktānāmу преданных
द्वि-जन्मनाम्dvi-janmanāmдваждырождённых
सर्व-कालम्sarva-kālamво всякое время
जानातिjānātiзнает
दातव्यम्dātavyamдолжно быть дано
दर्शनम्darśanamвидение
मयाmayāмною
Translation

Ища затем, все боги с Васавою, быстрые, не увидели предела дивного леса. И богами, ищущими тогда бога, усмотрен был Ветер. Он сказал им: «Брахму вы не увидите без подвига». Тогда, унылые, они искали на том горном склоне — на южном и на северном и в промежутке, снова и снова; и, положив сказанное Ветром в сердце, Ветер сказал им вновь: «Троякий способ увидеть этого Виринчи называется всегда: верою и знанием, подвижничеством и йогою. И с частями, и без частей видят бога йогины: подвижники — с частями, знающие — высшее, без частей. Когда возникло постижение, слабый верою не видит; высшею преданностью скоро видят йогины Брахмана. Должен быть узрен он, неизменный, владыка первоосновы и мужа. Делом, умом и речью всегда сопряжённые с прародителем, вершите подвиг, — благо вам, — преданные почитанию Брахмы. У прибегших к брахмическому посвящению, у преданных дваждырождённых он во всякое время знает, что должно быть дано мною видение».

Version

2f6bc2464cbd · published Sep 3, 2026, 4:13:26 AM UTC

Available inRU

Page between verses with