Padma Purāṇa
How Brahmā Chose Puṣkara1.15.185-192
476 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 1.15.185-192
Devanāgarī

धारणं हृदये कुर्याद्ध्यायमानः प्रजेश्वरम् । हृत्पद्मकर्णिकासीनं रक्तवक्त्रं सुलोचनम्
परितो द्योतितमुखं ब्रह्मसूत्रकटीतटम् । चतुर्वक्त्रं चतुर्बाहुं वरदाभयहस्तकम्
योगजा मानसी सिद्धिर्ब्रह्मभक्तिः परा स्मृता । य एवं भक्तिमान्देवे ब्रह्मभक्तः स उच्यते
वृत्तिं च शृणुराजेंद्र या स्मृता क्षेत्रवासिनाम् । स्वयं देवेन विप्राणां विष्ण्वादीनां समागमे
कथिता विस्तरात्पूर्व सर्वेषां तत्र सन्निधौ । निर्ममा निरहंकारा निःसंगा निष्परिग्रहाः
बन्धुवर्गे च निःस्नेहाः समलोष्टाश्मकाञ्चनाः । भूतानां कर्मभिर्नित्यैर्विविधैरभयप्रदाः
प्राणायामपरा नित्यं परध्यानपरायणाः । याजिनः शुचयो नित्यं यतिधर्मपरायणाः
सांख्ययोगविधिज्ञाश्च धर्मज्ञाश्छिन्नसंशयाः । यजन्ते विधिनानेन ये विप्राः क्षेत्रवासिनः

Transliteration (IAST)

dhāraṇaṃ hṛdaye kuryāddhyāyamānaḥ prajeśvaram | hṛtpadmakarṇikāsīnaṃ raktavaktraṃ sulocanam
parito dyotitamukhaṃ brahmasūtrakaṭītaṭam | caturvaktraṃ caturbāhuṃ varadābhayahastakam
yogajā mānasī siddhirbrahmabhaktiḥ parā smṛtā | ya evaṃ bhaktimāndeve brahmabhaktaḥ sa ucyate
vṛttiṃ ca śṛṇurājeṃdra yā smṛtā kṣetravāsinām | svayaṃ devena viprāṇāṃ viṣṇvādīnāṃ samāgame
kathitā vistarātpūrva sarveṣāṃ tatra sannidhau | nirmamā nirahaṃkārā niḥsaṃgā niṣparigrahāḥ
bandhuvarge ca niḥsnehāḥ samaloṣṭāśmakāñcanāḥ | bhūtānāṃ karmabhirnityairvividhairabhayapradāḥ
prāṇāyāmaparā nityaṃ paradhyānaparāyaṇāḥ | yājinaḥ śucayo nityaṃ yatidharmaparāyaṇāḥ
sāṃkhyayogavidhijñāśca dharmajñāśchinnasaṃśayāḥ | yajante vidhinānena ye viprāḥ kṣetravāsinaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
धारणम्dhāraṇamсосредоточение
हृदयेhṛdayeв сердце
कुर्यात्kuryātда совершает
ध्यायमानःdhyāyamānaḥсозерцающий
प्रजा-ईश्वरम्prajā-īśvaramвладыку тварей
हृत्-पद्म-कर्णिका-आसीनम्hṛt-padma-karṇikā-āsīnamсидящего на венчике лотоса сердца
रक्त-वक्त्रम्rakta-vaktramс алым ликом
सु-लोचनम्su-locanamпрекрасноокого
परितःparitaḥсо всех сторон
द्योतित-मुखम्dyotita-mukhamс сияющим лицом
ब्रह्म-सूत्र-कटी-तटम्brahma-sūtra-kaṭī-taṭamс брахманским шнуром на чреслах
चतुर्-वक्त्रम्catur-vaktramчетырёхликого
चतुर्-बाहुम्catur-bāhumчетырёхрукого
वरद-अभय-हस्तकम्varada-abhaya-hastakamс руками, дарующими дар и безопасность
योग-जाyoga-jāрождённое йогою
मानसीmānasīумственное
सिद्धिःsiddhiḥсовершенство
ब्रह्म-भक्तिःbrahma-bhaktiḥпреданность Брахме
पराparāвысшая
स्मृताsmṛtāпризнана
यःyaḥкто
एवम्evamтак
भक्तिमान्bhaktimānпреданный
देवेdeveбогу
ब्रह्म-भक्तःbrahma-bhaktaḥпреданным Брахме
सःsaḥон
उच्यतेucyateзовётся
वृत्तिम्vṛttimоб укладе
caи
शृणुśṛṇuслушай
राजेन्द्रrājendraо владыка царей
याкоторый
क्षेत्र-वासिनाम्kṣetra-vāsināmу живущих в поле
स्वयम्svayamсам
देवेनdevenaбогом
विप्राणाम्viprāṇāmбрахманам
विष्णु-आदीनाम्viṣṇu-ādīnāmВишну и прочих
समागमेsamāgameпри собрании
कथिताkathitāповедан
विस्तरात्vistarātподробно
पूर्वम्pūrvamпрежде
सर्वेषाम्sarveṣāmвсех
तत्रtatraтам
सन्निधौsannidhauв присутствии
निर्ममाःnirmamāḥне тяготящиеся собственностью
निरहंकाराःnirahaṃkārāḥчуждые самости
निःसङ्गाःniḥsaṅgāḥнепривязанные
निष्परिग्रहाःniṣparigrahāḥничем не владеющие
बन्धु-वर्गेbandhu-vargeк родне
निःस्नेहाःniḥsnehāḥбез пристрастия
सम-लोष्ट-अश्म-काञ्चनाःsama-loṣṭa-aśma-kāñcanāḥравные к комку земли, камню и золоту
भूतानाम्bhūtānāmсуществам
कर्मभिःkarmabhiḥделами
नित्यैःnityaiḥпостоянными
विविधैःvividhaiḥразными
अभय-प्रदाःabhaya-pradāḥдающие безопасность
प्राणायाम-पराःprāṇāyāma-parāḥпреданные пранаяме
नित्यम्nityamвсегда
पर-ध्यान-परायणाःpara-dhyāna-parāyaṇāḥустремлённые к созерцанию высшего
याजिनःyājinaḥжертвователи
शुचयःśucayaḥчистые
यति-धर्म-परायणाःyati-dharma-parāyaṇāḥпреданные дхарме подвижников
सांख्य-योग-विधि-ज्ञाःsāṃkhya-yoga-vidhi-jñāḥзнающие чин санкхьи и йоги
caи
धर्म-ज्ञाःdharma-jñāḥзнатоки дхармы
छिन्न-संशयाःchinna-saṃśayāḥрассёкшие сомнения
यजन्तेyajanteжертвуют
विधिनाvidhināчином
अनेनanenaэтим
येyeкоторые
विप्राःviprāḥбрахманы
क्षेत्र-वासिनःkṣetra-vāsinaḥживущие в поле
Translation

«Сосредоточение в сердце да совершает [он], созерцая владыку тварей: сидящего на венчике лотоса сердца, с алым ликом, прекрасноокого, с лицом, сияющим со всех сторон, с брахманским шнуром на чреслах, четырёхликого, четырёхрукого, с руками, дарующими дар и безопасность. Рождённое йогою умственное совершенство признано высшею преданностью Брахме; и кто так предан богу, тот зовётся преданным Брахме. Слушай же, о владыка царей, и об укладе живущих в поле — том, что поведан был прежде подробно самим богом брахманам, при собрании Вишну и прочих, в присутствии всех. Не тяготящиеся собственностью, чуждые самости, непривязанные, ничем не владеющие; без пристрастия к родне, равные к комку земли, камню и золоту; постоянными разными делами дающие существам безопасность; всегда преданные пранаяме, устремлённые к созерцанию высшего; жертвователи, чистые, преданные дхарме подвижников; знающие чин санкхьи и йоги, знатоки дхармы, рассёкшие сомнения, — те брахманы, живущие в поле, жертвуют этим чином».

Version

5068cba6d5fc · published Sep 3, 2026, 4:13:26 AM UTC

Available inRU

Page between verses with