Padma Purāṇa
The Glory of Remembering Viṣṇu6.131.51-55
4316 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 6.131.51-55
Devanāgarī

मृगाः शालं हि जिघ्रन्ति कस्तूरीगन्धमिच्छवः । स्वनाभिस्थं न जानन्ति तथा विष्णुं बहिर्मुखाः ॥
उपदेशो हि मूर्खाणां वृथा वै नगनन्दिनि । तथैव विष्णुभक्तेर्हि उपदेशो बहिर्मुखे ॥
अहिना च पयः पीतं तत्पयो हि विषायते । तथा वै चान्यभक्तानां विष्णुभक्तिर्विषायते ॥
चक्षुर्विना यथा दीपं दृष्ट्वा दर्पणमेव च । समीपस्था न पश्यन्ति तथा विष्णुं बहिर्मुखाः ॥
पावको हि यथा धूमैरादर्शोऽपि मलेन च । यथोल्बेनावृतो गर्भो देहे कृष्णस्तथावृतः ॥

Transliteration (IAST)

mṛgāḥ śālaṃ hi jighranti kastūrīgandhamicchavaḥ | svanābhisthaṃ na jānanti tathā viṣṇuṃ bahirmukhāḥ ||
upadeśo hi mūrkhāṇāṃ vṛthā vai naganandini | tathaiva viṣṇubhakterhi upadeśo bahirmukhe ||
ahinā ca payaḥ pītaṃ tatpayo hi viṣāyate | tathā vai cānyabhaktānāṃ viṣṇubhaktirviṣāyate ||
cakṣurvinā yathā dīpaṃ dṛṣṭvā darpaṇameva ca | samīpasthā na paśyanti tathā viṣṇuṃ bahirmukhāḥ ||
pāvako hi yathā dhūmairādarśo'pi malena ca | yatholbenāvṛto garbho dehe kṛṣṇastathāvṛtaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
मृगाःmṛgāḥолени
शालम्śālamдерево шала
हिhiже
जिघ्रन्तिjighrantiобнюхивают
कस्तूरी-गन्धम्kastūrī-gandhamзапаха мускуса
इच्छवःicchavaḥжелающие
स्व-नाभि-स्थम्sva-nābhi-sthamв собственном пупке
न जानन्तिna jānantiне знают
तथाtathāтак
विष्णुम्viṣṇumВишну
बहिर्मुखाःbahirmukhāḥотвернувшиеся
उपदेशःupadeśaḥнаставление
हिhiведь
मूर्खाणाम्mūrkhāṇāmглупцам
वृथाvṛthāнапрасно
वैvaiже
नग-नन्दिनिnaga-nandiniо дочь гор
तथा एवtathā evaточно так же
विष्णु-भक्तेःviṣṇu-bhakteḥо преданности Вишну
हिhiведь
उपदेशःupadeśaḥнаставление
बहिर्मुखेbahirmukheотвернувшемуся
अहिनाahināзмеёй
caи
पयःpayaḥмолоко
पीतम्pītamвыпитое
तत् पयःtat payaḥто молоко
हिhiведь
विषायतेviṣāyateстановится ядом
तथाtathāтак
वैvaiже
caи
अन्य-भक्तानाम्anya-bhaktānāmпреданных иному
विष्णु-भक्तिःviṣṇu-bhaktiḥпреданность Вишну
विषायतेviṣāyateстановится ядом
चक्षुःcakṣuḥглаз
विनाvināбез
यथाyathāкак
दीपम्dīpamсветильник
दृष्ट्वाdṛṣṭvāвидя
दर्पणम्darpaṇamзеркало
एवevaже
caи
समीप-स्थाःsamīpa-sthāḥнаходящиеся рядом
न पश्यन्तिna paśyantiне видят
तथाtathāтак
विष्णुम्viṣṇumВишну
बहिर्मुखाःbahirmukhāḥотвернувшиеся
पावकःpāvakaḥогонь
हिhiведь
यथाyathāкак
धूमैःdhūmaiḥдымом
आदर्शःādarśaḥзеркало
अपिapiи
मलेनmalenaгрязью
caи
यथाyathāкак
उल्बेनulbenaплодной оболочкой
आवृतःāvṛtaḥпокрыт
गर्भःgarbhaḥзародыш
देहेdeheв теле
कृष्णःkṛṣṇaḥКришна
तथाtathāтак
आवृतःāvṛtaḥсокрыт
Translation

Олени, желая запаха мускуса, обнюхивают дерево шала и не знают, что он в их собственном пупке, — таковы отвернувшиеся от Вишну. Наставление глупцам напрасно, о дочь гор; точно так же напрасно наставление о преданности Вишну тому, кто отвернулся. Молоко, выпитое змеёй, становится ядом; так и преданность Вишну становится ядом для преданных иному. Как без глаза не увидишь ни светильника, ни зеркала, хотя они рядом, — так не видят Вишну отвернувшиеся. Как огонь сокрыт дымом, зеркало — грязью, зародыш — плодной оболочкой, так сокрыт Кришна в теле.

Version

8401f1cdffa1 · published Sep 3, 2026, 4:14:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with