सर्वान्नानुमतिश् च प्राणात्यये तद्-दर्शनात्
sarvānnānumatiś ca prāṇātyaye tad-darśanāt
«ЛЮБАЯ ПИЩА» знающему — [лишь] ДОЗВОЛЕНИЕ ПРИ ГИБЕЛИ ЖИЗНИ: так видано [у Чакраяны].
अथ विदुषां निषिद्धाचारं निवारयति । यदि ह वा अप्य् एवंविन् निखिलं भक्षयीतैवम् एव स भवति इति श्रूयते । अत्र सन्देहः—विदुषः सर्वान्न-भुक्तौ विधिर् उताभ्यनुज्ञेति । सर्वान्न-भुक्तेर् मानान्तरेणाप्राप्तेर् विदुषोऽसौ विधीयत इति प्राप्ते—
सर्वान्नानुमतिश् च प्राणात्यये तद्-दर्शनात् ॥
च-शब्दोऽवधारणे । अन्नालाभ-प्रयुक्त-प्राणात्यय-काल एव सर्वान्न-भक्षणे अभ्यनुज्ञैव । कुतः ? तद्-दर्शनात् । छान्दोग्ये मटाचीहतेषु कुरुषु [छा.उ. 1.10.1] इत्य् आरभ्य, न वा अजीविष्यम् इमान् अखादन्न् इति होवाच कामो म उदपानं [छा.उ. 1.10.4] इति चाक्रायणाचार-वीक्षणाद् इत्य् अर्थः । तत्रेयम् आख्यायिका—इभ्योच्छिष्टान् कुल्माषांश् चाक्रायणो नाम ऋषिः प्राण-त्राणाय चखाद, जल-प्रतिग्रहम् इभ्येनाभ्यर्थितोऽप्य् उच्छिष्ट-भयात् यथेष्टं लाभाच् च न तज् जग्राह । पुनः परेद्युः स्व-परोच्छिष्टान् पर्युषितांस् तान् भक्षयामासेति । अन्यत्राप्य् एवम् एव व्याख्येयम् ॥28॥
atha viduṣāṁ niṣiddhācāraṁ nivārayati | yadi ha vā apy evaṁvin nikhilaṁ bhakṣayītaivam eva sa bhavati iti śrūyate | atra sandehaḥ—viduṣaḥ sarvānna-bhuktau vidhir utābhyanujñeti | sarvānna-bhukter mānāntareṇāprāpter viduṣo'sau vidhīyata iti prāpte—
sarvānnānumatiś ca prāṇātyaye tad-darśanāt ||
ca-śabdo'vadhāraṇe | annālābha-prayukta-prāṇātyaya-kāla eva sarvānna-bhakṣaṇe abhyanujñaiva | kutaḥ ? tad-darśanāt | chāndogye maṭācīhateṣu kuruṣu [chā.u. 1.10.1] ity ārabhya, na vā ajīviṣyam imān akhādann iti hovāca kāmo ma udapānaṁ [chā.u. 1.10.4] iti cākrāyaṇācāra-vīkṣaṇād ity arthaḥ | tatreyam ākhyāyikā—ibhyocchiṣṭān kulmāṣāṁś cākrāyaṇo nāma ṛṣiḥ prāṇa-trāṇāya cakhāda, jala-pratigraham ibhyenābhyarthito'py ucchiṣṭa-bhayāt yatheṣṭaṁ lābhāc ca na taj jagrāha | punaḥ paredyuḥ sva-parocchiṣṭān paryuṣitāṁs tān bhakṣayāmāseti | anyatrāpy evam eva vyākhyeyam ||28||
25854585e21a · publicado 27 jul 2026, 5:30:26 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Теперь — возбранение запретного: «если таковед и ест ВСЁ — остаётся таков же». Закон или дозволение? «Закон». При полученном —
«Дозволение любой пищи — при гибели жизни: по видению того».
ЛИШЬ в час гибели жизни от бескормицы — дозволение: в голод риши Чакраяна СЪЕЛ недоеденные погонщиком бобы ради спасения жизни — а воды НЕ ВЗЯЛ («страшась объедков, да и вольно достать»); назавтра доел лежалые объедки. Так толкуй всюду.