सहकार्य्-अन्तर-विधिः पक्षेण तृतीयं तद्वतो विध्य्-आदिवत्
sahakāry-antara-vidhiḥ pakṣeṇa tṛtīyaṁ tadvato vidhy-ādivat
Иные со-работницы [шама, дама] предписаны СТОРОНЕ ашрамных; безоглядному — ТРЕТЬЕ, умное [созерцание]: непреложно, как сандхья.
अथैषां विद्याप्त्य्-अनन्तरम् अनुष्ठानं दर्शयति । तस्माद् एवं-विच् छान्तो दान्तः इत्य्-आदि, आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः इत्य् आदि च श्रूयते । अत्र शमादीनि ध्यानान्तानि ब्रह्म-लिप्सोर् अनुष्ठेयान्य् उच्यन्ते । किम् एतानि सर्वाणि निरपेक्षेणानुष्ठेयान्य् उत तत्-स्वरूप-गुण-चरितानि स्मर्तव्यानीति सन्देहे सञ्जातापि विद्या शमादीन् विना स्थैर्यं नोपगच्छेद् अतस् तानि चानुष्ठेयानीति प्राप्ते—
सहकार्य्-अन्तर-विधिः पक्षेण तृतीयं तद्वतो विध्य्-आदिवत् ॥
इह सहकार्य्-अन्तराणि शमादीन्य् अभिधीयन्ते यज्ञादीनां शमादीनां च विद्या-सहकारित्वेन पूर्वं निरूपणात् । तेषां विधिः साश्रम-पक्षेण ग्राह्योऽपूर्वत्वात्, न तु निराश्रम-पक्षेण तत्र स्वतः सिद्धेः । किन्तु तत्-स्वरूपादीनि तेन स्मर्तव्यानीति । तद् इदम् आह तृतीयं तद्वत इति । तत्-प्रसाद-मात्र-कामवतो निरपेक्षस्य तृतीयं मानसिकम् एवानुष्ठेयं मनसैवेदम् आप्तव्यम् इति श्रुतेः । कायिक-वाचिकयोर् वापेक्षया मानसिकं ध्यानं तृतीयं भवति । आवश्यकत्वे दृष्टान्तो विध्य्-आदिवद् इति । यथा साश्रमस्य सन्ध्योपासनादि-विधिर् आवश्यकस् तद्वत् । तस्मात् सञ्जात-विद्येन निरपेक्षेण तत्-स्वरूपादि विचिन्त्यम् इति । न चास्य जपार्चनादिकं निवार्यते । ध्यानेनैव तस्यापि प्राप्तेः । तत्-प्रधानत्वाद् वा तद्-व्यपदेशः । तद् एवं त्रेधा विद्याजुषः सानुष्ठितयो निरूपिताः ॥47॥
--ओ)0(ओ--
athaiṣāṁ vidyāpty-anantaram anuṣṭhānaṁ darśayati | tasmād evaṁ-vic chānto dāntaḥ ity-ādi, ātmā vā are draṣṭavyaḥ ity ādi ca śrūyate | atra śamādīni dhyānāntāni brahma-lipsor anuṣṭheyāny ucyante | kim etāni sarvāṇi nirapekṣeṇānuṣṭheyāny uta tat-svarūpa-guṇa-caritāni smartavyānīti sandehe sañjātāpi vidyā śamādīn vinā sthairyaṁ nopagacched atas tāni cānuṣṭheyānīti prāpte—
sahakāry-antara-vidhiḥ pakṣeṇa tṛtīyaṁ tadvato vidhy-ādivat ||
iha sahakāry-antarāṇi śamādīny abhidhīyante yajñādīnāṁ śamādīnāṁ ca vidyā-sahakāritvena pūrvaṁ nirūpaṇāt | teṣāṁ vidhiḥ sāśrama-pakṣeṇa grāhyo'pūrvatvāt, na tu nirāśrama-pakṣeṇa tatra svataḥ siddheḥ | kintu tat-svarūpādīni tena smartavyānīti | tad idam āha tṛtīyaṁ tadvata iti | tat-prasāda-mātra-kāmavato nirapekṣasya tṛtīyaṁ mānasikam evānuṣṭheyaṁ manasaivedam āptavyam iti śruteḥ | kāyika-vācikayor vāpekṣayā mānasikaṁ dhyānaṁ tṛtīyaṁ bhavati | āvaśyakatve dṛṣṭānto vidhy-ādivad iti | yathā sāśramasya sandhyopāsanādi-vidhir āvaśyakas tadvat | tasmāt sañjāta-vidyena nirapekṣeṇa tat-svarūpādi vicintyam iti | na cāsya japārcanādikaṁ nivāryate | dhyānenaiva tasyāpi prāpteḥ | tat-pradhānatvād vā tad-vyapadeśaḥ | tad evaṁ tredhā vidyājuṣaḥ sānuṣṭhitayo nirūpitāḥ ||47||
--o)0(o--
a699c9633766 · publicado 27 jul 2026, 5:30:26 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Теперь — обиход ПО ОБРЕТЕНИИ видьи: все ли [средства] — и безоглядному? «Без шамы видья не окрепнет». При полученном —
«Предписание иных со-работниц — стороне; третье — имеющему то; как видхи и прочее».
Шама и прочие предписаны СТОРОНЕ АШРАМНЫХ (у безашрамных — само собой есть); безоглядному же, жаждущему ОДНОЙ ЕГО МИЛОСТИ, — ТРЕТЬЕ, УМНОЕ: памятовать Его образ, качества, деяния («умом одним сие достижимо») — непреложно, КАК АШРАМНОМУ САНДХЬЯ. Джапа с арчаной не возбранены: дхьяной достигаемо и то. Так выписаны трое с их обиходами.