पद्मपुराण
The rite of Śiva-liṅga worship5.113.329-338
3382 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 5.113.329-338
देवनागरी

मुक्तिधाराकृता तेन पवित्रं पापनाशनम् । एवं संस्थाप्य देवेशं पञ्चगव्यैस्तथैव च
पञ्चामृतैरथ स्नाप्य मधुरत्रितयेन च । विभूष्य भूषकैर्देवं पुनः स्नाप्य महेश्वरम्
शीतोपचारं कृत्वाथ तत आचमनादिकम् । वस्त्रं तथोपवीतं च पञ्चगन्धकमेव च
कर्पूरं मरुवं चापि पाटीरमथवा भवेत् । उभयं मिश्रितं वापि शिवलिङ्गं प्रपूजयेत्
कृत्स्नपीठं गन्धपूर्णं यद्वा विभवसारतः । तूष्णीमथोपचारं वा कालिकं पुष्पमर्पयेत्
श्रीपत्रमरुचित्यागं यथाशक्त्याखिलं यथा । अनेकद्रव्यधूपं च गुग्गुलं केवलं तथा । कपिलाघृतसंयुक्तं सर्वधूपाय शस्यते । धूपं दत्त्वा यथाशक्ति कपिलाघृतसंयुतम्
अथवाप्याज्यमात्रेण दीपान्दत्त्वोपहारकम् । यथाशक्त्युपपन्नं च दत्त्वा पुष्पसमन्वितम्
मुखशुद्धिं ततो दत्त्वा दत्त्वा ताम्बूलमादरात् । प्रदक्षिणनमस्कारौ पूजैवं हि समाप्यते
गीताङ्गपञ्चकं पश्चात्तानि विज्ञापयामि ते । गीतं वाद्यं पुराणं च नृत्यं हासोक्तिरेव च
नीराजनं च पुष्पाणामञ्जलिश्चाखिलार्पणम् । क्षमा चोद्वासनं चैव कीर्तितं चोपचारकम्

लिप्यंतरण (IAST)

muktidhārākṛtā tena pavitraṃ pāpanāśanam | evaṃ saṃsthāpya deveśaṃ pañcagavyaistathaiva ca
pañcāmṛtairatha snāpya madhuratritayena ca | vibhūṣya bhūṣakairdevaṃ punaḥ snāpya maheśvaram
śītopacāraṃ kṛtvātha tata ācamanādikam | vastraṃ tathopavītaṃ ca pañcagandhakameva ca
karpūraṃ maruvaṃ cāpi pāṭīramathavā bhavet | ubhayaṃ miśritaṃ vāpi śivaliṅgaṃ prapūjayet
kṛtsnapīṭhaṃ gandhapūrṇaṃ yadvā vibhavasārataḥ | tūṣṇīmathopacāraṃ vā kālikaṃ puṣpamarpayet
śrīpatramarucityāgaṃ yathāśaktyākhilaṃ yathā | anekadravyadhūpaṃ ca guggulaṃ kevalaṃ tathā | kapilāghṛtasaṃyuktaṃ sarvadhūpāya śasyate | dhūpaṃ dattvā yathāśakti kapilāghṛtasaṃyutam
athavāpyājyamātreṇa dīpāndattvopahārakam | yathāśaktyupapannaṃ ca dattvā puṣpasamanvitam
mukhaśuddhiṃ tato dattvā dattvā tāmbūlamādarāt | pradakṣiṇanamaskārau pūjaivaṃ hi samāpyate
gītāṅgapañcakaṃ paścāttāni vijñāpayāmi te | gītaṃ vādyaṃ purāṇaṃ ca nṛtyaṃ hāsoktireva ca
nīrājanaṃ ca puṣpāṇāmañjaliścākhilārpaṇam | kṣamā codvāsanaṃ caiva kīrtitaṃ copacārakam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
मुक्ति-धारा-कृताmukti-dhārā-kṛtāсотворённая струёй освобождения
तेनtenaтем
पवित्रम्pavitramчистое
पाप-नाशनम्pāpa-nāśanamуничтожающее грех
एवम्evamтак
संस्थाप्यsaṃsthāpyaустановив
देव-ईशम्deva-īśamвладыку богов
पञ्च-गव्यैःpañca-gavyaiḥпанчагавьей
तथाtathāтакже
एवevaже
caи
पञ्च-अमृतैःpañca-amṛtaiḥпанчамритой
अथathaзатем
स्नाप्यsnāpyaомыв
मधुर-त्रितयेनmadhura-tritayenaтремя сладкими
विभूष्यvibhūṣyaукрасив
भूषकैःbhūṣakaiḥуборами
देवम्devamбожество
पुनःpunaḥснова
महेश्वरम्maheśvaramМахешвару
शीत-उपचारम्śīta-upacāramпрохладную услугу
कृत्वाkṛtvāсовершив
ततःtataḥзатем
आचमन-आदिकम्ācamana-ādikamполоскание рта и прочее
वस्त्रम्vastramодежду
उपवीतम्upavītamшнур
पञ्च-गन्धकम्pañca-gandhakamпятисоставное благовоние
कर्पूरम्karpūramкамфару
मरुवम्maruvamмаруву
अपिapiже
पाटीरम्pāṭīramсандал
अथवाathavāили
भवेत्bhavetда будет
उभयम्ubhayamоба
मिश्रितम्miśritamсмешанные
वापिvāpiили же
शिव-लिङ्गम्śiva-liṅgamШива-лингу
प्रपूजयेत्prapūjayetда почтит
कृत्स्न-पीठम्kṛtsna-pīṭhamвсю подставку
गन्ध-पूर्णम्gandha-pūrṇamполную благовония
यत्yatчто
वाили
विभव-सारतःvibhava-sārataḥпо достатку
तूष्णीम्tūṣṇīmмолча
उपचारम्upacāramуслугу
कालिकम्kālikamпо времени года
पुष्पम्puṣpamцветок
अर्पयेत्arpayetда поднесёт
श्री-पत्र-मरुचि-त्यागम्śrī-patra-maruci-tyāgamподнесение бильвы и маручи
यथा-शक्तिyathā-śaktiпо силам
अखिलम्akhilamвсё
यथाyathāкак
अनेक-द्रव्य-धूपम्aneka-dravya-dhūpamвоскурение из многих веществ
गुग्गुलम्guggulamгуггул
केवलम्kevalamодин
कपिला-घृत-संयुक्तम्kapilā-ghṛta-saṃyuktamс маслом бурой коровы
सर्व-धूपायsarva-dhūpāyaдля всякого воскурения
शस्यतेśasyateодобряется
धूपम्dhūpamвоскурение
दत्त्वाdattvāподнеся
कपिला-घृत-संयुतम्kapilā-ghṛta-saṃyutamс маслом бурой коровы
आज्य-मात्रेणājya-mātreṇaодним топлёным маслом
दीपान्dīpānсветильники
उपहारकम्upahārakamприношение
यथा-शक्ति-उपपन्नम्yathā-śakti-upapannamпо силам добытое
पुष्प-समन्वितम्puṣpa-samanvitamс цветами
मुख-शुद्धिम्mukha-śuddhimочищение уст
ताम्बूलम्tāmbūlamтамбулу
आदरात्ādarātс почтением
प्रदक्षिण-नमस्कारौpradakṣiṇa-namaskārauобход посолонь и поклоны
पूजाpūjāпоклонение
एवम्evamтак
हिhiже
समाप्यतेsamāpyateзавершается
गीत-अङ्ग-पञ्चकम्gīta-aṅga-pañcakamпятерицу членов пения
पश्चात्paścātпосле
तानिtāniих
विज्ञापयामिvijñāpayāmiизложу
तेteтебе
गीतम्gītamпение
वाद्यम्vādyamигру
पुराणम्purāṇamпурану
नृत्यम्nṛtyamпляску
हास-उक्तिःhāsa-uktiḥвесёлое слово
नीराजनम्nīrājanamнираджану
पुष्पाणाम्puṣpāṇāmцветов
अञ्जलिःañjaliḥгорсть
अखिल-अर्पणम्akhila-arpaṇamподнесение всего
क्षमाkṣamāиспрошение прощения
उद्वासनम्udvāsanamотпущение
कीर्तितम्kīrtitamназваны
उपचारकम्upacārakamуслуги
अनुवाद

Сотворённое той струёй освобождения — чисто и уничтожает грех. Так установив владыку богов, омыв панчагавьей, затем панчамритой и тремя сладкими, украсив божество уборами, снова омыв Махешвару и совершив прохладную услугу, затем полоскание рта и прочее, — одежду, шнур и пятисоставное благовоние; камфару, маруву или сандал, или оба смешанные — да почтит он Шива-лингу. Всю подставку, полную благовония, или же по достатку; или молча — услугу, и да поднесёт цветок по времени года. Поднесение бильвы и маручи — всё по силам, как получится. Воскурение из многих веществ, или один гуггул, с маслом бурой коровы одобряется для всякого воскурения. Поднеся воскурение по силам, с маслом бурой коровы, или же одним топлёным маслом дав светильники и приношение, добытое по силам, с цветами; затем дав очищение уст и с почтением тамбулу, обход посолонь и поклоны — так завершается поклонение. После изложу тебе пятерицу членов пения: пение, игра, пурана, пляска и весёлое слово. Нираджана, горсть цветов, поднесение всего, испрошение прощения и отпущение — вот названные услуги.

संस्करण

2044cbbce0e1 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:51 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से