निशि नेति चेन् न सम्बन्धस्य यावद्-देह-भावित्वाद् दर्शयति च
niśi neti cen na sambandhasya yāvad-deha-bhāvitvād darśayati ca
«Ночью [лучей] нет» — нет: связь [жил с лучами] — ДОКОЛЕ ТЕЛО; и [шрути] показывает. [У Баладевы — одна сутра вместо двух у Мадхвы.]
निशि नेति चेन्, न, सम्बन्धस्य यावद्-देह-भावित्वाद् दर्शयति च ॥
ननु रात्रौ रवि-रश्म्य्-अभावात् तदानीं मृतस्य न तद्-अनुसारित्वम् इति चेन् न । कुतः ? सम्बन्धस्येति । शिरा-रश्मि-सम्बन्धस्य यावद्-देह-भावित्वात् । यावद्-देहोऽस्ति तावत् तत्-सम्बन्धश् चेति । यदा कदापि मृतस्य तद् घटते । अतश् च ग्रीष्म-क्षपासु देह-ज्वालोपलभ्यते । अन्यदा तु शीत-प्रतिबन्धान् नेति । न चेदं यौक्तिकम् इत्य् आह दर्शयति चेति । अमुष्माद् आदित्यात् प्रतायन्ते ता आसु नाडीषु सृप्ता आभ्यो नाडीभ्यः प्रतायन्ते तेऽमुष्मिन्न् आदित्ये सृप्ताः इति छान्दोग्य-श्रुतिस् (8.6.2) तथा दर्शयति । संसृष्टा वा एते रश्मयश् च नाड्यश् च नैषां विभागो यावद् इदं शरीरम् अतः एतैः पश्यत्य् एतैर् उत्क्रमते एतैः प्रवर्तते इति श्रुत्य्-अनन्तरं च । तथा च विदुषस् तद्-अनुसारित्वं नियतम् इति ॥19॥
niśi neti cen, na, sambandhasya yāvad-deha-bhāvitvād darśayati ca ||
nanu rātrau ravi-raśmy-abhāvāt tadānīṁ mṛtasya na tad-anusāritvam iti cen na | kutaḥ ? sambandhasyeti | śirā-raśmi-sambandhasya yāvad-deha-bhāvitvāt | yāvad-deho'sti tāvat tat-sambandhaś ceti | yadā kadāpi mṛtasya tad ghaṭate | ataś ca grīṣma-kṣapāsu deha-jvālopalabhyate | anyadā tu śīta-pratibandhān neti | na cedaṁ yauktikam ity āha darśayati ceti | amuṣmād ādityāt pratāyante tā āsu nāḍīṣu sṛptā ābhyo nāḍībhyaḥ pratāyante te'muṣminn āditye sṛptāḥ iti chāndogya-śrutis (8.6.2) tathā darśayati | saṁsṛṣṭā vā ete raśmayaś ca nāḍyaś ca naiṣāṁ vibhāgo yāvad idaṁ śarīram ataḥ etaiḥ paśyaty etair utkramate etaiḥ pravartate iti śruty-anantaraṁ ca | tathā ca viduṣas tad-anusāritvaṁ niyatam iti ||19||
4513afd3fcb0 · प्रकाशित 27 जुल॰ 2026, 5:36:23 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
«„Ночью нет“ — нет: связь — доколе тело; и показывает».
СВЯЗЬ ЖИЛ И ЛУЧЕЙ длится, ДОКОЛЕ ТЕЛО: «от солнца лучи протянуты — и ВПОЛЗЛИ В ЭТИ ЖИЛЫ; из жил — в солнце; СПЛЕТЕНЫ лучи и жилы: нет им разлуки, доколе это тело; ими видит, ими исходит». (Потому в летние ночи ощутим жар тела; в иные — заслонён холодом.) Лучеследование знающего — всегда.