अतश् चायने ऽपि दक्षिणे
ataś cāyane 'pi dakṣiṇe
Оттого — и [умерший] в ЮЖНОМ ПУТИ [солнца знающий] достигает плода видьи.
अथेदं विचार्यते । दक्षिणायने मृतेन विदुषा विद्या-फलं प्राप्यते न वेति । उत्तरायणस्य ब्रह्म-लोक-मार्गत्वेन श्रुति-स्मृत्योः पाठात् भीष्मादीनां तत्-प्रतीक्षा-दर्शनाच् च नेति प्राप्ते—
अतश् चायनेऽपि दक्षिणे ॥
अतो विद्यायाः पाक्षिक-फलत्वाभावात् तया प्रतिबन्धक-कर्मणां परिक्षयाच् च दक्षिणेऽप्य् अयने मृतो विद्वान् प्राप्नोत्य् एव विद्या-फलं पूर्व-पक्षस् तु मन्दः । उत्तरायण-शब्देनातिवाहिक-देवताया वक्ष्यमाणत्वात् । भीष्म-प्रतीक्षायाः पितृ-दत्त-स्वच्छन्द-मृत्युताख्यापनार्थत्वेनाचार-पालनार्थत्वेन वा अदूषकत्वाच् चेति ॥20॥
athedaṁ vicāryate | dakṣiṇāyane mṛtena viduṣā vidyā-phalaṁ prāpyate na veti | uttarāyaṇasya brahma-loka-mārgatvena śruti-smṛtyoḥ pāṭhāt bhīṣmādīnāṁ tat-pratīkṣā-darśanāc ca neti prāpte—
ataś cāyane'pi dakṣiṇe ||
ato vidyāyāḥ pākṣika-phalatvābhāvāt tayā pratibandhaka-karmaṇāṁ parikṣayāc ca dakṣiṇe'py ayane mṛto vidvān prāpnoty eva vidyā-phalaṁ pūrva-pakṣas tu mandaḥ | uttarāyaṇa-śabdenātivāhika-devatāyā vakṣyamāṇatvāt | bhīṣma-pratīkṣāyāḥ pitṛ-datta-svacchanda-mṛtyutākhyāpanārthatvenācāra-pālanārthatvena vā adūṣakatvāc ceti ||20||
4270fe98e299 · प्रकाशित 27 जुल॰ 2026, 5:36:23 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Достигает ли плода знающий, умерший В ЮЖНОМ ПУТИ («северный — дорога в Брахмалоку, и Бхишма ждал его»)? При полученном —
«Оттого — и в южном пути».
Плод видьи БЕЗУСЛОВЕН, препоны истощены: достигает. Пурвапакша хила: «уттараяна» [на пути] — божество-ПРОВОЖАТЫЙ [не сезон]; Бхишма же ждал, чтобы ЯВИТЬ отцов дар — смерть по своей воле — и блюсти обычай.