Махабхарата
Дьюта-парва: совлечение одежд и чудо одеяний2.61.11–16
2664 / 15823
Махабхарата · 2.61.11–16
Деванагари

वैशंपायन उवाच
तथा तान् दुःखितान् दृष्ट्वा पाण्डवान् धृतराष्ट्रजः ॥
क्लिश्यमानां च पाञ्चालीं विकर्ण इदम् अब्रवीत् ॥
याज्ञसेन्या यद् उक्तं तद् वाक्यं विब्रूत पार्थिवाः ॥
अविवेकेन वाक्यस्य नरकः सद्य एव नः ॥
भीष्मश् च धृतराष्ट्रश् च कुरुवृद्धतमाव् उभौ ॥
समेत्य नाहतुः किं चिद् विदुरश् च महामतिः ॥
भारद्वाजो ऽपि सर्वेषाम् आचार्यः कृप एव च ॥
अत एताव् अपि प्रश्नं नाहतुर् द्विजसत्तमौ ॥
ये त्व् अन्ये पृथिवीपालाः समेताः सर्वतो दिशः ॥
कामक्रोधौ समुत्सृज्य ते ब्रुवन्तु यथामति ॥
यद् इदं द्रौपदी वाक्यम् उक्तवत्य् असकृच् छुभा ॥
विमृश्य कस्य कः पक्षः पार्थिवा वदतोत्तरम् ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tathā tān duḥkhitān dṛṣṭvā pāṇḍavān dhṛtarāṣṭrajaḥ ||
kliśyamānāṃ ca pāñcālīṃ vikarṇa idam abravīt ||
yājñasenyā yad uktaṃ tad vākyaṃ vibrūta pārthivāḥ ||
avivekena vākyasya narakaḥ sadya eva naḥ ||
bhīṣmaś ca dhṛtarāṣṭraś ca kuruvṛddhatamāv ubhau ||
sametya nāhatuḥ kiṃ cid viduraś ca mahāmatiḥ ||
bhāradvājo 'pi sarveṣām ācāryaḥ kṛpa eva ca ||
ata etāv api praśnaṃ nāhatur dvijasattamau ||
ye tv anye pṛthivīpālāḥ sametāḥ sarvato diśaḥ ||
kāmakrodhau samutsṛjya te bruvantu yathāmati ||
yad idaṃ draupadī vākyam uktavaty asakṛc chubhā ||
vimṛśya kasya kaḥ pakṣaḥ pārthivā vadatottaram ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तथा तान् दुःखितान् दृष्ट्वा पाण्डवान् धृतराष्ट्र-जःtathā tān duḥkhitān dṛṣṭvā pāṇḍavān dhṛtarāṣṭra-jaḥвидя так скорбящих Пандавов, сын Дхритараштры,
क्लिश्यमानां च पाञ्चालीं विकर्ण इदम् अब्रवीत्kliśyamānāṃ ca pāñcālīṃ vikarṇa idam abravītи терзаемую Панчали, Викарна сказал:
याज्ञसेन्या यद् उक्तं तद् वाक्यं विब्रूत पार्थिवाःyājñasenyā yad uktaṃ tad vākyaṃ vibrūta pārthivāḥ«то слово, что молвила Яджнасени, изреките, о владыки земли;
अविवेकेन वाक्यस्य नरकः सद्य एव नःavivekena vākyasya narakaḥ sadya eva naḥот неразрешения [этого] слова — ад нам тотчас же;
भीष्मश् च धृतराष्ट्रश् च कुरु-वृद्धतमाव् उभौbhīṣmaś ca dhṛtarāṣṭraś ca kuru-vṛddhatamāv ubhauи Бхишма, и Дхритараштра, оба старейшие из Куру,
समेत्य न आहतुः किं चिद् विदुरश् च महा-मतिःsametya na āhatuḥ kiṃ cid viduraś ca mahā-matiḥсойдясь, ничего не сказали, и Видура, великий разумом;
भारद्वाजो ऽपि सर्वेषाम् आचार्यः कृप एव चbhāradvājo 'pi sarveṣām ācāryaḥ kṛpa eva caи Бхарадваджа [Дрона], всех наставник, и Крипа,
अत एताव् अपि प्रश्नं न आहतुर् द्विज-सत्तमौata etāv api praśnaṃ na āhatur dvija-sattamauи эти двое лучших из дваждырождённых вопроса не разрешили;
ये त्व् अन्ये पृथिवी-पालाः समेताः सर्वतो दिशःye tv anye pṛthivī-pālāḥ sametāḥ sarvato diśaḥа вы, прочие хранители земли, что сошлись со всех сторон,
काम-क्रोधौ समुत्सृज्य ते ब्रुवन्तु यथा-मतिkāma-krodhau samutsṛjya te bruvantu yathā-matiотбросив страсть и гнев, изреките по разумению;
यद् इदं द्रौपदी वाक्यम् उक्तवत्य् असकृच् छुभाyad idaṃ draupadī vākyam uktavaty asakṛc chubhāо том слове, что Драупади прекрасная не раз молвила,
विमृश्य कस्य कः पक्षः पार्थिवा वदत उत्तरम्vimṛśya kasya kaḥ pakṣaḥ pārthivā vadata uttaramпоразмыслив, чья правота — о владыки, дайте ответ».
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaисходная форма «vaiśaṃpāyana», добавленная для полного покрытия пословного блока
धृतराष्ट्रजःdhṛtarāṣṭrajaḥисходная форма «dhṛtarāṣṭrajaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
कुरुवृद्धतमाव्kuruvṛddhatamāvисходная форма «kuruvṛddhatamāv», добавленная для полного покрытия пословного блока
नाहतुःnāhatuḥисходная форма «nāhatuḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
महामतिःmahāmatiḥисходная форма «mahāmatiḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
नाहतुर्nāhaturисходная форма «nāhatur», добавленная для полного покрытия пословного блока
द्विजसत्तमौdvijasattamauисходная форма «dvijasattamau», добавленная для полного покрытия пословного блока
पृथिवीपालाःpṛthivīpālāḥисходная форма «pṛthivīpālāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
कामक्रोधौkāmakrodhauисходная форма «kāmakrodhau», добавленная для полного покрытия пословного блока
यथामतिyathāmatiисходная форма «yathāmati», добавленная для полного покрытия пословного блока
वदतोत्तरम्vadatottaramисходная форма «vadatottaram», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Видя скорбящих Пандавов и терзаемую Панчали, сын Дхритараштры Викарна сказал: «Изреките, о владыки земли, ответ на слово Яджнасени; если оно останется неразрешённым — ад нам тотчас же. И Бхишма, и Дхритараштра, оба старейшие из Куру, сойдясь, промолчали, и Видура, великий разумом; и Дрона, всех наставник, и Крипа — эти двое лучших из дваждырождённых вопроса не разрешили. А вы, прочие хранители земли, сошедшиеся со всех сторон, отбросив страсть и гнев, изреките по разумению. О слове, что прекрасная Драупади молвила не раз, поразмыслив, рассудите, чья здесь правота, и дайте ответ».

Версия

978af4aa01c3 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:12:36 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами