Махабхарата
Удьога-парва: разговоры о мире и войне, главы 46-705.54.51-55
4401 / 15823
Махабхарата · 5.54.51-55
Деванагари

भीष्मद्रोणकृपाणां च तुल्यः कर्णो मतो मम ॥
अनुज्ञातश् च रामेण मत्समो ऽसीति भारत ॥
कुण्डले रुचिरे चास्तां कर्णस्य सहजे शुभे ॥
ते शच्यर्थे महेन्द्रेण याचितः स परंतपः ॥
अमोघया महाराज शक्त्या परमभीमया ॥
तस्य शक्त्योपगूढस्य कस्माज् जीवेद् धनंजयः ॥
विजयो मे ध्रुवं राजन् फलं पाणाव् इवाहितम् ॥
अभिव्यक्तः परेषां च कृत्स्नो भुवि पराजयः ॥
अह्ना ह्य् एकेन भीष्मो ऽयम् अयुतं हन्ति भारत ॥
तत् समाश् च महेष्वासा द्रोणद्रौणिकृपा अपि ॥
संशप्तानि च वृन्दानि क्षत्रियाणां परंतप ॥
अर्जुनं वयम् अस्मान् वा धनंजय इति स्म ह ॥

Транслитерация (IAST)

bhīṣmadroṇakṛpāṇāṃ ca tulyaḥ karṇo mato mama ||
anujñātaś ca rāmeṇa matsamo 'sīti bhārata ||
kuṇḍale rucire cāstāṃ karṇasya sahaje śubhe ||
te śacyarthe mahendreṇa yācitaḥ sa paraṃtapaḥ ||
amoghayā mahārāja śaktyā paramabhīmayā ||
tasya śaktyopagūḍhasya kasmāj jīved dhanaṃjayaḥ ||
vijayo me dhruvaṃ rājan phalaṃ pāṇāv ivāhitam ||
abhivyaktaḥ pareṣāṃ ca kṛtsno bhuvi parājayaḥ ||
ahnā hy ekena bhīṣmo 'yam ayutaṃ hanti bhārata ||
tat samāś ca maheṣvāsā droṇadrauṇikṛpā api ||
saṃśaptāni ca vṛndāni kṣatriyāṇāṃ paraṃtapa ||
arjunaṃ vayam asmān vā dhanaṃjaya iti sma ha ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भीष्मद्रोणकृपाणांbhīṣmadroṇakṛpāṇāṃБхишмы, Дроны и Крипы; у Бхишмы, Дроны и Крипы
caи; также
तुल्यःtulyaḥравный; подобный; сравнимый
कर्णोkarṇoКарна; сын Радхи
मतोmatoсчитаемый; по мнению
ममmamaмне; моё
अनुज्ञातश्anujñātaśпризнанный; получивший дозволение
caи; также
रामेणrāmeṇaРамой; Парашурамой; сыном Джамадагни
मत्समोmatsamoравный мне; подобный мне
ऽसीति'sītiты являешься; ты являешься
भारतbhārataо Бхарата; потомок Бхараты
कुण्डलेkuṇḍaleсерьги; ушные украшения
रुचिरेrucireпрекрасные; сияющие
चास्तांcāstāṃи были; и находились
कर्णस्यkarṇasyaКарны; для Карны
सहजेsahajeврождённые; природные
शुभेśubheо благая; о прекрасная
तेteони; те
शच्यर्थेśacyartheради Шачи; для дела Шачи
महेन्द्रेणmahendreṇaвеликим Индрой; Махендрой
याचितःyācitaḥкогда его просят; будучи попрошенным
saон; этот
परंतपःparaṃtapaḥиспепелитель противников; мучитель противников; покоритель недругов
अमोघयाamoghayāбезошибочной; неотразимой
महाराजmahārājaо великий царь; великий владыка
शक्त्याśaktyāкопьём-шакти; силой
परमभीमयाparamabhīmayāкрайне ужасной; чрезвычайно страшной
तस्यtasyaего; того
शक्त्योपगूढस्यśaktyopagūḍhasyaохваченного шакти; снабжённого копьём-шакти
कस्माज्kasmājотчего; почему
जीवेद्jīvedжил бы; мог бы выжить
धनंजयःdhanaṃjayaḥДхананджая; Арджуна
विजयोvijayoуспех; успех
मेmeмоя; у меня
ध्रुवंdhruvaṃнесомненно; наверняка
राजन्rājanо царь; владыка
फलंphalaṃплод; результат
पाणाव्pāṇāvв ладони; в руке
इवाहितम्ivāhitamкак положенное; словно вложенное
अभिव्यक्तःabhivyaktaḥявный; очевидный
परेषांpareṣāṃдругих; чужих
caи; также
कृत्स्नोkṛtsnoвесь; целый
भुविbhuviна земле; в мире; на суше
पराजयःparājayaḥпоражение; разгром
अह्नाahnāза один день; в течение дня
ह्य्hyведь; же
एकेनekenaодним; одним из них
भीष्मोbhīṣmoБхишма; дед Бхишма
ऽयम्'yamэтот; он
अयुतंayutaṃдесять тысяч; множество
हन्तिhantiубивает; поражает
भारतbhārataо Бхарата; потомок Бхараты
तत्tatто; это
समाश्samāśгоды; полные годы
caи; также
महेष्वासाmaheṣvāsāвеликие лучники; обладатели больших луков
द्रोणद्रौणिकृपाdroṇadrauṇikṛpāДрона, Драуни и Крипа; Дрона-Ашваттхаман-Крипа
अपिapiдаже; также
संशप्तानिsaṃśaptāniпоклявшиеся; связанные клятвой
caи; также
वृन्दानिvṛndāniотряды; множества
क्षत्रियाणांkṣatriyāṇāṃкшатриев; воинов
परंतपparaṃtapaо сокрушитель противников; о палящий недругов
अर्जुनंarjunaṃАрджуну; сына Панду
वयम्vayamмы; все мы
अस्मान्asmānнас; нам
वाили; либо
धनंजयdhanaṃjayaДхананджая; Арджуна
इतिitiтак; мол
स्मsmaже; ведь
haведь; поистине
Литературный перевод

Не надлежит тебе оплакивать это напряжение. Даже это было сказано мной, а также мудрым Видурой во время азартной игры в кости. Все эти твои стенания по поводу Пандавов, как если бы ты был беспомощным человеком, о царь, бесполезны».

Версия

80ffb3ad2dff · опубликовано 17 июл. 2026 г., 04:51:25 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами