त्वयापि प्रतिपत्तव्यं तथैव भरतर्षभ ॥
स्वेषु बन्धुषु मुख्येषु मा मन्युवशम् अन्वगाः ॥
त्रिवर्गयुक्ता प्राज्ञानाम् आरम्भा भरतर्षभ ॥
धर्मार्थाव् अनुरुध्यन्ते त्रिवर्गासंभवे नराः ॥
पृथक् तु विनिविष्टानां धर्मं धीरो ऽनुरुध्यते ॥
मध्यमो ऽर्थं कलिं बालः कामम् एवानुरुध्यते ॥
इन्द्रियैः प्रसृतो लोभाद् धर्मं विप्रजहाति यः ॥
कामार्थाव् अनुपायेन लिप्समानो विनश्यति ॥
कामार्थौ लिप्समानस् तु धर्मम् एवादितश् चरेत् ॥
न हि धर्माद् अपैत्य् अर्थः कामो वापि कदा चन ॥
tvayāpi pratipattavyaṃ tathaiva bharatarṣabha ||
sveṣu bandhuṣu mukhyeṣu mā manyuvaśam anvagāḥ ||
trivargayuktā prājñānām ārambhā bharatarṣabha ||
dharmārthāv anurudhyante trivargāsaṃbhave narāḥ ||
pṛthak tu viniviṣṭānāṃ dharmaṃ dhīro 'nurudhyate ||
madhyamo 'rthaṃ kaliṃ bālaḥ kāmam evānurudhyate ||
indriyaiḥ prasṛto lobhād dharmaṃ viprajahāti yaḥ ||
kāmārthāv anupāyena lipsamāno vinaśyati ||
kāmārthau lipsamānas tu dharmam evāditaś caret ||
na hi dharmād apaity arthaḥ kāmo vāpi kadā cana ||
«И ты тоже должен поступать так же, о бык среди Бхаратов: по отношению к своим главным родственникам не иди во власть гнева. Начинания мудрых, о бык среди Бхаратов, соединены с тремя целями жизни; когда три цели недостижимы вместе, люди следуют дхарме и пользе. Когда же цели разделены, стойкий следует дхарме, средний — пользе, а глупый, несущий в себе Кали, следует только желанию. Кто, увлечённый чувствами из жадности, оставляет дхарму и желает удовольствия и пользы неподобающим способом, тот погибает. Кто желает удовольствия и пользы, должен с самого начала следовать именно дхарме, ибо от дхармы никогда не отпадает ни польза, ни желание».
8eb9793efd8e · опубликовано 17 июл. 2026 г., 05:51:08 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Кришна обращает наставление к Дурьодхане прямо и практически: оставить гордость, слушать друзей, держаться дхармы и выбрать мир с Пандавами. Смысл блока не в отвлечённой морали, а в предупреждении о конкретной гибели рода, если желание власти будет поставлено выше правды, родства и благоразумия.