Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1126.112.35-42
5914 / 15823
Махабхарата · 6.112.35-42
Деванагари

भीमसेनो गजानीकं योधयन् बह्व् अशोभत ॥
यथा शक्रो वज्रपाणिर् दारयन् पर्वतोत्तमान् ॥
ते वध्यमाना भीमेन मातङ्गा गिरिसंनिभाः ॥
निपेतुर् उर्व्यां सहिता नादयन्तो वसुंधराम् ॥
गिरिमात्रा हि ते नागा भिन्नाञ्जनचयोपमाः ॥
विरेजुर् वसुधां प्राप्य विकीर्णा इव पर्वताः ॥
युधिष्ठिरो महेष्वासो मद्रराजानम् आहवे ॥
महत्या सेनया गुप्तं पीडयाम् आस संगतः ॥
मद्रेश्वरश् च समरे धर्मपुत्रं महारथम् ॥
पीडयाम् आस संरब्धो भीष्महेतोः पराक्रमी ॥
विराटं सैन्धवो राजा विद्ध्वा संनतपर्वभिः ॥
नवभिः सायकैस् तीक्ष्णैस् त्रिंशता पुनर् अर्दयत् ॥
विराटश् च महाराज सैन्धवं वाहिनीमुखे ॥
त्रिंशता निशितैर् बाणैर् आजघान स्तनान्तरे ॥
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशौ चित्रवर्मायुधध्वजौ ॥
रेजतुश् चित्ररूपौ तौ संग्रामे मत्स्यसैन्धवौ ॥

Транслитерация (IAST)

bhīmaseno gajānīkaṃ yodhayan bahv aśobhata ||
yathā śakro vajrapāṇir dārayan parvatottamān ||
te vadhyamānā bhīmena mātaṅgā girisaṃnibhāḥ ||
nipetur urvyāṃ sahitā nādayanto vasuṃdharām ||
girimātrā hi te nāgā bhinnāñjanacayopamāḥ ||
virejur vasudhāṃ prāpya vikīrṇā iva parvatāḥ ||
yudhiṣṭhiro maheṣvāso madrarājānam āhave ||
mahatyā senayā guptaṃ pīḍayām āsa saṃgataḥ ||
madreśvaraś ca samare dharmaputraṃ mahāratham ||
pīḍayām āsa saṃrabdho bhīṣmahetoḥ parākramī ||
virāṭaṃ saindhavo rājā viddhvā saṃnataparvabhiḥ ||
navabhiḥ sāyakais tīkṣṇais triṃśatā punar ardayat ||
virāṭaś ca mahārāja saindhavaṃ vāhinīmukhe ||
triṃśatā niśitair bāṇair ājaghāna stanāntare ||
citrakārmukanistriṃśau citravarmāyudhadhvajau ||
rejatuś citrarūpau tau saṃgrāme matsyasaindhavau ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भीमसेनः गजानीकम्bhīmasenaḥ gajānīkamБхимасена слоновий строй; Бхима отряд слонов
योधयन् बहु अशोभतyodhayan bahu aśobhataсражая, сильно сиял; великолепно выглядел
यथा शक्रः वज्रपाणिःyathā śakraḥ vajrapāṇiḥкак Шакра с ваджрой в руке; словно Индра с молнией
दारयन् पर्वतोत्तमान्dārayan parvatottamānрассекающий лучшие горы; разбивающий горные вершины
ते वध्यमानाः भीमेनte vadhyamānāḥ bhīmenaони, поражаемые Бхимой; сражаемые Бхимасеной
मातङ्गाः गिरिसंनिभाःmātaṅgāḥ girisaṃnibhāḥслоны, подобные горам; боевые слоны как горы
निपेतुः उर्व्याम् सहिताःnipetuḥ urvyām sahitāḥпали вместе на землю; рухнули на почву
नादयन्तः वसुंधराम्nādayantaḥ vasuṃdharāmоглашая землю; сотрясая земную твердь
गिरिमात्राः हि ते नागाःgirimātrāḥ hi te nāgāḥведь величиной с горы те слоны; эти слоны размером с горы
भिन्नाञ्जनचयोपमाःbhinnāñjanacayopamāḥподобные кучам разбитого анджана; как груды чёрной сурьмы
विरेजुः वसुधाम् प्राप्यvirejuḥ vasudhām prāpyaсияли, достигнув земли; выглядели на земле
विकीर्णाः इव पर्वताःvikīrṇāḥ iva parvatāḥкак рассыпанные горы; словно разбросанные вершины
युधिष्ठिरः महेष्वासःyudhiṣṭhiraḥ maheṣvāsaḥЮдхиштхира великий лучник; могучий стрелок Юдхиштхира
मद्रराजानम् आहवेmadrarājānam āhaveцаря Мадры в битве; Шалью на поле
महत्या सेनया गुप्तम्mahatyā senayā guptamбольшим войском защищённого; охраняемого великой армией
पीडयाम् आस संगतःpīḍayām āsa saṃgataḥстал теснить встретившись; сойдясь, подавлял
मद्रेश्वरः च समरेmadreśvaraḥ ca samareи владыка Мадры в бою; Шалья на поле
धर्मपुत्रम् महारथम्dharmaputram mahārathamсына Дхармы, махаратху; Юдхиштхиру великого ратхина
पीडयाम् आस संरब्धःpīḍayām āsa saṃrabdhaḥстал теснить разъярённый; яростно подавлял
भीष्महेतोः पराक्रमीbhīṣmahetoḥ parākramīради Бхишмы доблестный; отважный из-за Бхишмы
विराटम् सैन्धवः राजाvirāṭam saindhavaḥ rājāВирату царь Сайндхава; Джаядратха Вирату
विद्ध्वा संनतपर्वभिःviddhvā saṃnataparvabhiḥпронзив изогнутыми стрелами; ранив согнутосуставными
नवभिः सायकैः तीक्ष्णैःnavabhiḥ sāyakaiḥ tīkṣṇaiḥдевятью острыми стрелами; девятью резкими стрелами
त्रिंशता पुनः अर्दयत्triṃśatā punaḥ ardayatтридцатью снова мучил; затем тридцатью теснил
विराटः च महाराजvirāṭaḥ ca mahārājaи Вирата, великий царь; царь Матсьев
सैन्धवम् वाहिनीमुखेsaindhavam vāhinīmukheСайндхаву во главе войска; Джаядратху в передовой линии
त्रिंशता निशितैः बाणैःtriṃśatā niśitaiḥ bāṇaiḥтридцатью острыми стрелами; тридцатью отточенными стрелами
आजघान स्तनान्तरेājaghāna stanāntareударил в грудь; поразил между грудей
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशौcitrakārmukanistriṃśauс пёстрыми луками и мечами; с украшенными луками-клинками
चित्रवर्मायुधध्वजौcitravarmāyudhadhvajauс пёстрыми доспехами, оружием, знамёнами; с яркими бронями и стягами
रेजतुः चित्ररूपौ तौrejatuḥ citrarūpau tauсияли прекрасного вида оба; оба блистали дивно
संग्रामे मत्स्यसैन्धवौsaṃgrāme matsyasaindhavauв сражении Матсья и Сайндхава; Вирата и Джаядратха
Литературный перевод

Бхимасена, сражаясь со слоновьим строем, сиял великой силой, как Шакра с ваджрой в руке, разбивающий лучшие горы. Сражаемые Бхимой слоны, подобные горам, падали вместе на землю, оглашая её своим грохотом. Эти слоны, величиной с горы и подобные грудам чёрной сурьмы, рухнув на землю, выглядели как разбросанные горные вершины. Великий лучник Юдхиштхира, сойдясь с царём Мадры, защищённым большим войском, стал теснить его в битве. И владыка Мадры, доблестный ради Бхишмы, яростно теснил в бою сына Дхармы, махаратху. Царь Сайндхава, ранив Вирату девятью острыми изогнутыми стрелами, затем снова стал мучить его тридцатью стрелами. А Вирата, о великий царь, тридцатью острыми стрелами поразил Сайндхаву в грудь на передовой линии войска. Матсья и Сайндхава, оба дивного вида, сияли в сражении с пёстрыми луками и мечами, яркими доспехами, оружием и знамёнами».

Версия

efae910303e1 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 22:03:50 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами