Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1126.112.53-64
5916 / 15823
Махабхарата · 6.112.53-64
Деванагари

अर्जुनः प्राप्य गाङ्गेयं पीडयन् निशितैः शरैः ॥
अभ्यद्रवत संयत्तं वने मत्तम् इव द्विपम् ॥
प्रत्युद्ययौ च तं पार्थं भगदत्तः प्रतापवान् ॥
त्रिधा भिन्नेन नागेन मदान्धेन महाबलः ॥
तम् आपतन्तं सहसा महेन्द्रगजसंनिभम् ॥
परं यत्नं समास्थाय बीभत्सुः प्रत्यपद्यत ॥
ततो गजगतो राजा भगदत्तः प्रतापवान् ॥
अर्जुनं शरवर्षेण वारयाम् आस संयुगे ॥
अर्जुनस् तु रणे नागम् आयान्तं रजतोपमम् ॥
विमलैर् आयसैस् तीक्ष्णैर् अविध्यत महारणे ॥
शिखण्डिनं च कौन्तेयो याहि याहीत्य् अचोदयत् ॥
भीष्मं प्रति महाराज जह्य् एनम् इति चाब्रवीत् ॥
प्राग्ज्योतिषस् ततो हित्वा पाण्डवं पाण्डुपूर्वज ॥
प्रययौ त्वरितो राजन् द्रुपदस्य रथं प्रति ॥
ततो ऽर्जुनो महाराज भीष्मम् अभ्यद्रवद् द्रुतम् ॥
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य ततो युद्धम् अवर्तत ॥
ततस् ते तावकाः शूराः पाण्डवं रभसं रणे ॥
सर्वे ऽभ्यधावन् क्रोशन्तस् तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥
नानाविधान्य् अनीकानि पुत्राणां ते जनाधिप ॥
अर्जुनो व्यधमत् काले दिवीवाभ्राणि मारुतः ॥
शिखण्डी तु समासाद्य भरतानां पितामहम् ॥
इषुभिस् तूर्णम् अव्यग्रो बहुभिः स समाचिनोत् ॥
सोमकांश् च रणे भीष्मो जघ्ने पार्थपदानुगान् ॥
न्यवारयत सैन्यं च पाण्डवानां महारथः ॥

Транслитерация (IAST)

arjunaḥ prāpya gāṅgeyaṃ pīḍayan niśitaiḥ śaraiḥ ||
abhyadravata saṃyattaṃ vane mattam iva dvipam ||
pratyudyayau ca taṃ pārthaṃ bhagadattaḥ pratāpavān ||
tridhā bhinnena nāgena madāndhena mahābalaḥ ||
tam āpatantaṃ sahasā mahendragajasaṃnibham ||
paraṃ yatnaṃ samāsthāya bībhatsuḥ pratyapadyata ||
tato gajagato rājā bhagadattaḥ pratāpavān ||
arjunaṃ śaravarṣeṇa vārayām āsa saṃyuge ||
arjunas tu raṇe nāgam āyāntaṃ rajatopamam ||
vimalair āyasais tīkṣṇair avidhyata mahāraṇe ||
śikhaṇḍinaṃ ca kaunteyo yāhi yāhīty acodayat ||
bhīṣmaṃ prati mahārāja jahy enam iti cābravīt ||
prāgjyotiṣas tato hitvā pāṇḍavaṃ pāṇḍupūrvaja ||
prayayau tvarito rājan drupadasya rathaṃ prati ||
tato 'rjuno mahārāja bhīṣmam abhyadravad drutam ||
śikhaṇḍinaṃ puraskṛtya tato yuddham avartata ||
tatas te tāvakāḥ śūrāḥ pāṇḍavaṃ rabhasaṃ raṇe ||
sarve 'bhyadhāvan krośantas tad adbhutam ivābhavat ||
nānāvidhāny anīkāni putrāṇāṃ te janādhipa ||
arjuno vyadhamat kāle divīvābhrāṇi mārutaḥ ||
śikhaṇḍī tu samāsādya bharatānāṃ pitāmaham ||
iṣubhis tūrṇam avyagro bahubhiḥ sa samācinot ||
somakāṃś ca raṇe bhīṣmo jaghne pārthapadānugān ||
nyavārayata sainyaṃ ca pāṇḍavānāṃ mahārathaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अर्जुनः प्राप्य गाङ्गेयम्arjunaḥ prāpya gāṅgeyamАрджуна достигнув Гангею; Партха, встретив Бхишму
पीडयन् निशितैः शरैःpīḍayan niśitaiḥ śaraiḥтесня острыми стрелами; подавляя отточенными стрелами
अभ्यद्रवत संयत्तम्abhyadravata saṃyattamнапал на собранного; устремился на готового
वने मत्तम् इव द्विपम्vane mattam iva dvipamкак пьяного слона в лесу; словно матанга в чаще
प्रत्युद्ययौ च तम् पार्थम्pratyudyayau ca tam pārthamи навстречу тому Партхе вышел; против Арджуны выступил
भगदत्तः प्रतापवान्bhagadattaḥ pratāpavānБхагадатта доблестный; могучий Бхагадатта
त्रिधा भिन्नेन नागेनtridhā bhinnena nāgenaс трёхместно истекающим слоном; на слоне с тремя потоками
मदान्धेन महाबलःmadāndhena mahābalaḥослеплённым мадой, сильный; могучим опьянённым
तम् आपतन्तम् सहसाtam āpatantam sahasāего налетающего внезапно; того стремительно идущего
महेन्द्रगजसंनिभम्mahendragajasaṃnibhamподобного слону Махендры; словно айравату Индры
परम् यत्नम् समास्थायparam yatnam samāsthāyaвысшее усилие приложив; предельно собравшись
बीभत्सुः प्रत्यपद्यतbībhatsuḥ pratyapadyataБибхатсу встретил; Арджуна принял бой
ततः गजगतः राजाtataḥ gajagataḥ rājāзатем царь на слоне; после этого восседающий на слоне
भगदत्तः प्रतापवान्bhagadattaḥ pratāpavānБхагадатта доблестный; могучий Бхагадатта
अर्जुनम् शरवर्षेणarjunam śaravarṣeṇaАрджуну дождём стрел; Партху ливнем стрел
वारयाम् आस संयुगेvārayām āsa saṃyugeстал останавливать в битве; сдерживал в бою
अर्जुनः तु रणे नागम्arjunaḥ tu raṇe nāgamАрджуна же в бою слона; Партха боевого слона
आयान्तम् रजतोपमम्āyāntam rajatopamamидущего, серебру подобного; приближавшегося как серебро
विमलैः आयसैः तीक्ष्णैःvimalaiḥ āyasaiḥ tīkṣṇaiḥчистыми железными острыми; блестящими стальными
अविध्यत महारणेavidhyata mahāraṇeпронзил в великой битве; ранил на поле
शिखण्डिनम् च कौन्तेयःśikhaṇḍinam ca kaunteyaḥи Шикханди Каунтея; Арджуна Шикханди
याहि याहि इति अचोदयत्yāhi yāhi iti acodayatиди, иди, так побуждал; подгонял: вперёд, вперёд
भीष्मम् प्रति महाराजbhīṣmam prati mahārājaк Бхишме, великий царь; против Бхишмы
जहि एनम् इति च अब्रवीत्jahi enam iti ca abravītубей его, так сказал; сказал: порази его
प्राग्ज्योतिषः ततः हित्वाprāgjyotiṣaḥ tataḥ hitvāпраджьотишец затем оставив; Бхагадатта покинув
पाण्डवम् पाण्डुपूर्वजpāṇḍavam pāṇḍupūrvajaПандаву, потомок Панду; Арджуну, о потомок Панду
प्रययौ त्वरितः राजन्prayayau tvaritaḥ rājanпошёл быстро, царь; устремился поспешно
द्रुपदस्य रथम् प्रतिdrupadasya ratham pratiк колеснице Друпады; против ратхи Друпады
ततः अर्जुनः महाराजtataḥ arjunaḥ mahārājaзатем Арджуна, великий царь; после этого Партха
भीष्मम् अभ्यद्रवत् द्रुतम्bhīṣmam abhyadravat drutamна Бхишму быстро напал; стремительно бросился к Бхишме
शिखण्डिनम् पुरस्कृत्यśikhaṇḍinam puraskṛtyaпоставив Шикханди впереди; выдвинув Шикханди
ततः युद्धम् अवर्ततtataḥ yuddham avartataзатем битва развернулась; тогда началось сражение
ततः ते तावकाः शूराःtataḥ te tāvakāḥ śūrāḥзатем те твои герои; после этого твои воины
पाण्डवम् रभसम् रणेpāṇḍavam rabhasam raṇeна Пандаву стремительного в бою; на яростного Арджуну
सर्वे अभ्यधावन् क्रोशन्तःsarve abhyadhāvan krośantaḥвсе побежали с криками; все бросились крича
तत् अद्भुतम् इव अभवत्tat adbhutam iva abhavatто было словно чудо; это казалось удивительным
नानाविधानि अनीकानिnānāvidhāni anīkāniразличные войсковые строи; многообразные отряды
पुत्राणाम् ते जनाधिपputrāṇām te janādhipaсыновей твоих, повелитель людей; войска твоих сыновей
अर्जुनः व्यधमत् कालेarjunaḥ vyadhamat kāleАрджуна рассеял вовремя; Партха разогнал тогда
दिवि इव अभ्राणि मारुतःdivi iva abhrāṇi mārutaḥкак в небе облака ветер; словно ветер тучи
शिखण्डी तु समासाद्यśikhaṇḍī tu samāsādyaШикханди же достигнув; подойдя к
भरतानाम् पितामहम्bharatānām pitāmahamпитамаху Бхаратов; деду рода Бхаратов
इषुभिः तूर्णम् अव्यग्रःiṣubhiḥ tūrṇam avyagraḥстрелами быстро, невозмутимый; без смятения стрелами
बहुभिः सः समाचिनोत्bahubhiḥ saḥ samācinotмногими он покрыл; осыпал множеством
सोमकान् च रणे भीष्मःsomakān ca raṇe bhīṣmaḥи Сомаков в бою Бхишма; Сомаков на поле
जघ्ने पार्थपदानुगान्jaghne pārthapadānugānубивал, идущих за Партхой; сражал следовавших Партхе
न्यवारयत सैन्यम् चnyavārayata sainyam caи сдерживал войско; останавливал армию
पाण्डवानाम् महारथःpāṇḍavānām mahārathaḥПандавов махаратха; Пандавскую, великий ратхин
Литературный перевод

Арджуна, достигнув сына Ганги, стал теснить его острыми стрелами и устремился на готового к бою Бхишму, словно на пьяного слона в лесу. Навстречу Партхе вышел доблестный Бхагадатта, могучий, на слоне, ослеплённом мадой и истекавшем тремя потоками. Когда этот воин, подобный слону Махендры, внезапно налетел, Бибхатсу встретил его, приложив всё усилие. Затем царь Бхагадатта, сидя на слоне, стал сдерживать Арджуну в сражении дождём стрел. Но Арджуна в великой битве пронзил блестящими острыми железными стрелами приближавшегося слона, подобного серебру. Каунтея подгонял Шикханди: “Вперёд! Вперёд!” - и говорил ему, о великий царь: “Иди на Бхишму, убей его!” Тогда праджьотишец оставил Пандаву и поспешно двинулся к колеснице Друпады, о царь. После этого Арджуна, поставив Шикханди впереди, быстро бросился на Бхишму, и тогда развернулось сражение. Все твои герои с криками устремились в бою на яростного Пандаву; это было словно чудо. Но Арджуна, о повелитель людей, рассеял разнообразные строи твоих сыновей, как ветер в небе разгоняет облака. Шикханди же, приблизившись к питамахе Бхаратов, быстро и невозмутимо осыпал его множеством стрел. А Бхишма, махаратха, в бою убивал Сомаков, следовавших за Партхой, и сдерживал войско Пандавов».

Версия

a5843b91c85a · опубликовано 17 июл. 2026 г., 22:03:50 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами