संजय उवाच
दुर्योधनस्य शकुनेर् मम दुःशासनस्य च ॥
रात्रौ रात्रौ भवत्य् एषा नित्यम् एव समर्थना ॥
श्वः सर्वसैन्यान् उत्सृज्य जहि कर्ण धनंजयम् ॥
प्रेष्यवत् पाण्डुपाञ्चालान् उपभोक्ष्यामहे ततः ॥
अथ वा निहते पार्थे पाण्डुष्व् अन्यतमं ततः ॥
स्थापयेद् युधि वार्ष्णेयस् तस्मात् कृष्णो निपात्यताम् ॥
कृष्णो हि मूलं पाण्डूनां पार्थः स्कन्ध इवोद्गतः ॥
शाखा इवेतरे पार्थाः पाञ्चालाः पत्रसंज्ञिताः ॥
saṃjaya uvāca
duryodhanasya śakuner mama duḥśāsanasya ca ||
rātrau rātrau bhavaty eṣā nityam eva samarthanā ||
śvaḥ sarvasainyān utsṛjya jahi karṇa dhanaṃjayam ||
preṣyavat pāṇḍupāñcālān upabhokṣyāmahe tataḥ ||
atha vā nihate pārthe pāṇḍuṣv anyatamaṃ tataḥ ||
sthāpayed yudhi vārṣṇeyas tasmāt kṛṣṇo nipātyatām ||
kṛṣṇo hi mūlaṃ pāṇḍūnāṃ pārthaḥ skandha ivodgataḥ ||
śākhā ivetare pārthāḥ pāñcālāḥ patrasaṃjñitāḥ ||
У Дурьодханы, Шакуни, у меня и Духшасаны ночь за ночью бывало это, неизменно — обсуждение: «Завтра, оставив все войска, срази, о Карна, Дхананджаю; Пандавов и панчалов, как слуг, будем затем держать в подчинении. Или же, [если] Партха убит, [из] Пандавов кого-нибудь затем поставил бы [царём] Варшнея [Кришна]; потому да будет повержен Кришна. Ибо Кришна — корень Пандавов, Партха — как выросший ствол; прочие Партхи — как ветви, панчалы именуются листьями».
bc46c476aaed · опубликовано 19 июл. 2026 г., 16:58:11 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Санджая раскрывает ночные замыслы Куру: древо Пандавов с корнем-Кришною. Знаменательно, что и враги признают: всё держится на Кришне — подсечь корень значит свалить древо. Стих учит, что и неправые верно видят, в чём сила противника; но видеть корень не значит достать его: Кришна неодолим, и расчёт подсечь его обречён — ибо корень их погибели в них самих, а не в нём.