Mahabharata
Вайвахика-парва: посольство пурохиты · Verse 1.185.20–21
1344 / 3756
Mahabharata · 1.185.20–21
Devanāgarī

तथोक्तवाक्यं तु पुरोहितं तं; स्थितं विनीतं समुदीक्ष्य राजा ॥
समीपस्थं भीमम् इदं शशास; प्रदीयतां पाद्यम् अर्घ्यं तथास्मै ॥
मान्यः पुरोधा द्रुपदस्य राज्ञस्; तस्मै प्रयोज्याभ्यधिकैव पूजा ॥
भीमस् तथा तत् कृतवान् नरेन्द्र; तां चैव पूजां प्रतिसंगृहीत्वा ॥

Transliteration (IAST)

tathoktavākyaṃ tu purohitaṃ taṃ; sthitaṃ vinītaṃ samudīkṣya rājā ||
samīpasthaṃ bhīmam idaṃ śaśāsa; pradīyatāṃ pādyam arghyaṃ tathāsmai ||
mānyaḥ purodhā drupadasya rājñas; tasmai prayojyābhyadhikaiva pūjā ||
bhīmas tathā tat kṛtavān narendra; tāṃ caiva pūjāṃ pratisaṃgṛhītvā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तथा उक्तवाक्यं तु पुरोहितं तं स्थितं विनीतं समुदीक्ष्य राजाtathā uktavākyaṃ tu purohitaṃ taṃ sthitaṃ vinītaṃ samudīkṣya rājāтого пурохиту, так сказавшего, стоящего смиренно, оглядев, царь [Юдхиштхира]
समीपस्थं भीमम् इदं शशास प्रदीयतां पाद्यम् अर्घ्यं तथा अस्मैsamīpasthaṃ bhīmam idaṃ śaśāsa pradīyatāṃ pādyam arghyaṃ tathā asmaiповелел стоящему рядом Бхиме: «да будут поданы ему вода для ног и аргхья;
मान्यः पुरोधाः द्रुपदस्य राज्ञः तस्मै प्रयोज्या अभ्यधिका एव पूजाmānyaḥ purodhāḥ drupadasya rājñaḥ tasmai prayojyā abhyadhikā eva pūjāпочтенен пурохита царя Друпады; ему да будет оказано особое почитание»;
भीमः तथा तत् कृतवान् नरेन्द्र तां च एव पूजां प्रतिसंगृहीत्वाbhīmaḥ tathā tat kṛtavān narendra tāṃ ca eva pūjāṃ pratisaṃgṛhītvāБхима так и сделал, о владыка людей, и [пурохита], приняв то почитание, —
Translation

«Оглядев того пурохиту, так сказавшего, стоящего смиренно, царь Юдхиштхира повелел стоящему рядом Бхиме: „Да будут поданы ему вода для ног и аргхья; почтенен пурохита царя Друпады, ему да будет оказано особое почитание“. Бхима так и сделал, о владыка людей, и пурохита, приняв то почитание, —».

Commentary

Здесь хозяева чтят посланца-брахмана. Знаменательно, что Юдхиштхира велит оказать пурохите «особое почитание»: и в бедности гостю-брахману воздаётся должное. Здесь — неизменная дхарма гостеприимства: достойного чтут, каково бы ни было своё положение. Так писание являет благонравие Пандавов; и почёт пурохите свидетельствует об их истинном достоинстве более слов.

Version

197c859b8562 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with