Mahabharata
Вайвахика-парва: спор о браке Драупади · Verse 1.187.3–7
1360 / 3756
Mahabharata · 1.187.3–7
Devanāgarī

वैश्यान् वा गुणसंपन्नान् उत वा शूद्रयोनिजान् ॥
मायाम् आस्थाय वा सिद्धांश् चरतः सर्वतोदिशम् ॥
कृष्णाहेतोर् अनुप्राप्तान् दिवः संदर्शनार्थिनः ॥
ब्रवीतु नो भवान् सत्यं संदेहो ह्य् अत्र नो महान् ॥
अपि नः संशयस्यान्ते मनस्तुष्टिर् इहाविशेत् ॥
अपि नो भागधेयानि शुभानि स्युः परंतप ॥
कामया ब्रूहि सत्यं त्वं सत्यं राजसु शोभते ॥
इष्टापूर्तेन च तथा वक्तव्यम् अनृतं न तु ॥
श्रुत्वा ह्य् अमरसंकाश तव वाक्यम् अरिंदम ॥
ध्रुवं विवाहकरणम् आस्थास्यामि विधानतः ॥

Transliteration (IAST)

vaiśyān vā guṇasaṃpannān uta vā śūdrayonijān ||
māyām āsthāya vā siddhāṃś carataḥ sarvatodiśam ||
kṛṣṇāhetor anuprāptān divaḥ saṃdarśanārthinaḥ ||
bravītu no bhavān satyaṃ saṃdeho hy atra no mahān ||
api naḥ saṃśayasyānte manastuṣṭir ihāviśet ||
api no bhāgadheyāni śubhāni syuḥ paraṃtapa ||
kāmayā brūhi satyaṃ tvaṃ satyaṃ rājasu śobhate ||
iṣṭāpūrtena ca tathā vaktavyam anṛtaṃ na tu ||
śrutvā hy amarasaṃkāśa tava vākyam ariṃdama ||
dhruvaṃ vivāhakaraṇam āsthāsyāmi vidhānataḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
वैश्यान् वा गुणसंपन्नान् उत वा शूद्रयोनिजान्vaiśyān vā guṇasaṃpannān uta vā śūdrayonijānили добродетельные вайшьи, или рождённые из лона шудры,
मायाम् आस्थाय वा सिद्धान् चरतः सर्वतोदिशम्māyām āsthāya vā siddhān carataḥ sarvatodiśamили сиддхи, что, прибегнув к волшебству, странствуют повсюду,
कृष्णाहेतोः अनुप्राप्तान् दिवः संदर्शनार्थिनःkṛṣṇāhetoḥ anuprāptān divaḥ saṃdarśanārthinaḥради Кришны пришедшие, [словно] с неба, [её] узреть желавшие?
ब्रवीतु नः भवान् सत्यं संदेहः हि अत्र नः महान्bravītu naḥ bhavān satyaṃ saṃdehaḥ hi atra naḥ mahānповедайте нам истину, ибо велико здесь наше сомнение;
अपि नः संशयस्य अन्ते मनस्तुष्टिः इह आविशेत्api naḥ saṃśayasya ante manastuṣṭiḥ iha āviśetда войдёт же в нас, по конце сомнения, отрада сердечная;
अपि नः भागधेयानि शुभानि स्युः परंतपapi naḥ bhāgadheyāni śubhāni syuḥ paraṃtapaда будут счастливы наши уделы, о каратель врагов;
कामया ब्रूहि सत्यं त्वं सत्यं राजसु शोभतेkāmayā brūhi satyaṃ tvaṃ satyaṃ rājasu śobhateблаговоли изречь истину; истина украшает царей;
इष्टापूर्तेन च तथा वक्तव्यम् अनृतं न तुiṣṭāpūrtena ca tathā vaktavyam anṛtaṃ na tuи [ради] заслуг от жертв и благих дел не должно молвить неправды;
श्रुत्वा हि अमरसंकाश तव वाक्यम् अरिंदमśrutvā hi amarasaṃkāśa tava vākyam ariṃdamaибо, услышав, о богоравный, слово твоё, о смиритель недругов,
ध्रुवं विवाहकरणम् आस्थास्यामि विधानतःdhruvaṃ vivāhakaraṇam āsthāsyāmi vidhānataḥя непременно приступлю к совершению брака по уставу»;
Translation

«„Или вы добродетельные вайшьи, или рождённые из лона шудры, или сиддхи, что волшебством странствуют повсюду, ради Кришны пришедшие, словно с неба, её узреть? Поведайте нам истину, ибо велико здесь наше сомнение. Да войдёт в нас по конце сомнения сердечная отрада, да будут счастливы наши уделы, о каратель врагов. Благоволи изречь истину: истина украшает царей, и ради заслуг от жертв и благих дел не должно молвить неправды. Ибо, услышав, о богоравный, слово твоё, о смиритель недругов, я непременно приступлю к совершению брака по уставу“».

Commentary

Здесь царь заклинает истиною, славя правдивость как украшение царей. Знаменательно слово: «истина украшает царей» — и Друпада умоляет не лгать ради заслуг от жертв и благих дел. В этом — высота сатьи [правдивости]: правда дороже всех заслуг, и ложь оскверняет даже благочестие. Так писание являет почтение к истине как к опоре дхармы; и Друпада ставит брак в зависимость от правдивого ответа.

Version

a28e70a07c25 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with