Mahabharata
Видурагамана-парва: весть в Хастинапуре · Verse 1.192.11–12
1437 / 3756
Mahabharata · 1.192.11–12
Devanāgarī

यद्य् असौ ब्राह्मणो न स्याद् विन्देत द्रौपदीं न सः ॥
न हि तं तत्त्वतो राजन् वेद कश् चिद् धनंजयम् ॥
दैवं तु परमं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् ॥
धिग् अस्मत्पौरुषं तात यद् धरन्तीह पाण्डवाः ॥

Transliteration (IAST)

yady asau brāhmaṇo na syād vindeta draupadīṃ na saḥ ||
na hi taṃ tattvato rājan veda kaś cid dhanaṃjayam ||
daivaṃ tu paramaṃ manye pauruṣaṃ tu nirarthakam ||
dhig asmatpauruṣaṃ tāta yad dharantīha pāṇḍavāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यदि असौ ब्राह्मणः न स्यात् विन्देत द्रौपदीं न सःyadi asau brāhmaṇaḥ na syāt vindeta draupadīṃ na saḥ«будь тот не брахман, не добыл бы он Драупади;
न हि तं तत्त्वतः राजन् वेद कः चित् धनंजयम्na hi taṃ tattvataḥ rājan veda kaḥ cit dhanaṃjayamибо доподлинно, о царь, никто не признал в нём Дхананджаю;
दैवं तु परमं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम्daivaṃ tu paramaṃ manye pauruṣaṃ tu nirarthakamсудьбу я мню всевластной, а мужеское усилие — тщетным;
धिक् अस्मत्पौरुषं तात यत् हरन्ति इह पाण्डवाःdhik asmatpauruṣaṃ tāta yat haranti iha pāṇḍavāḥпозор нашему мужеству, брат, [что] уносят [победу] здесь Пандавы»;
Translation

Духшасана сказал: «Будь тот не брахман, не добыл бы он Драупади; ибо доподлинно никто не признал в нём Дхананджаю. Судьбу я мню всевластной, а мужеское усилие — тщетным; позор нашему мужеству, брат, что уносят победу здесь Пандавы».

Commentary

Здесь даже завистник невольно признаёт всевластие судьбы. Знаменательно, что Духшасана, посрамлённый, возглашает: «судьба всевластна, усилие тщетно» — горе вразумляет даже злого о силе Провидения. Здесь открывается, что человеческие козни бессильны против воли свыше: что предначертано Господом, того не отвратить ухищрениями. Так писание являет тщету противления Промыслу; и сами враги свидетельствуют о нём.

Version

3d411ae76a09 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with