Mahabharata
Арджуна-ванаваса-парва: похищение Субхадры · Verse 1.212.12–14
1704 / 3756
Mahabharata · 1.212.12–14
Devanāgarī

क्षुब्धास् तेनाथ शब्देन भोजवृष्ण्यन्धकास् तदा ॥
अन्नपानम् अपास्याथ समापेतुः सभां ततः ॥
ततो जाम्बूनदाङ्गानि स्पर्ध्यास्तरणवन्ति च ॥
मणिविद्रुमचित्राणि ज्वलिताग्निप्रभाणि च ॥
भेजिरे पुरुषव्याघ्रा वृष्ण्यन्धकमहारथाः ॥
सिंहासनानि शतशो धिष्ण्यानीव हुताशनाः ॥

Transliteration (IAST)

kṣubdhās tenātha śabdena bhojavṛṣṇyandhakās tadā ||
annapānam apāsyātha samāpetuḥ sabhāṃ tataḥ ||
tato jāmbūnadāṅgāni spardhyāstaraṇavanti ca ||
maṇividrumacitrāṇi jvalitāgniprabhāṇi ca ||
bhejire puruṣavyāghrā vṛṣṇyandhakamahārathāḥ ||
siṃhāsanāni śataśo dhiṣṇyānīva hutāśanāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
क्षुब्धाः तेन अथ शब्देन भोजवृष्ण्यन्धकाः तदाkṣubdhāḥ tena atha śabdena bhojavṛṣṇyandhakāḥ tadāвстревоженные тем звуком, Бходжи, Вришни, Андхаки тогда,
अन्नपानम् अपास्य अथ समापेतुः सभां ततःannapānam apāsya atha samāpetuḥ sabhāṃ tataḥотбросив еду и питьё, сошлись в залу;
ततः जाम्बूनदाङ्गानि स्पर्ध्यास्तरणवन्ति चtataḥ jāmbūnadāṅgāni spardhyāstaraṇavanti caтогда золотые [троны], с роскошными покрывалами,
मणिविद्रुमचित्राणि ज्वलिताग्निप्रभाणि चmaṇividrumacitrāṇi jvalitāgniprabhāṇi caпёстрые от самоцветов и кораллов, сиянием, как пылающий огонь,
भेजिरे पुरुषव्याघ्राः वृष्ण्यन्धकमहारथाःbhejire puruṣavyāghrāḥ vṛṣṇyandhakamahārathāḥзаняли тигры среди мужей, великие колесничие Вришниев и Андхаков, —
सिंहासनानि शतशः धिष्ण्यानि इव हुताशनाःsiṃhāsanāni śataśaḥ dhiṣṇyāni iva hutāśanāḥльвиные престолы сотнями, как огни [на] алтарях;
Translation

«Встревоженные тем звуком, Бходжи, Вришни, Андхаки тогда, отбросив еду и питьё, сошлись в залу; тогда золотые троны, с роскошными покрывалами, пёстрые от самоцветов и кораллов, сиянием, как пылающий огонь, заняли тигры среди мужей, великие колесничие Вришниев и Андхаков, — львиные престолы сотнями, как огни на алтарях».

Commentary

Здесь грозный сонм героев уподобляется пылающим жертвенным огням. Знаменательно сравнение воссевших Ядавов с «огнями на алтарях»: их пыл грозен, как пламя. Здесь явлены величие и горячность рода. Так писание являет собрание разгневанных героев; и пыл их, не направленный мудростью, опасен.

Version

791c3be548ff · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with