Mahabharata · 2.8.30–31
॥
Devanāgarī
एते चान्ये च बहवः पितृराजसभासदः ॥
अशक्याः परिसंख्यातुं नामभिः कर्मभिस् तथा ॥
असंबाधा हि सा पार्थ रम्या कामगमा सभा ॥
दीर्घकालं तपस् तप्त्वा निर्मिता विश्वकर्मणा ॥
Transliteration (IAST)
ete cānye ca bahavaḥ pitṛrājasabhāsadaḥ ||
aśakyāḥ parisaṃkhyātuṃ nāmabhiḥ karmabhis tathā ||
asaṃbādhā hi sā pārtha ramyā kāmagamā sabhā ||
dīrghakālaṃ tapas taptvā nirmitā viśvakarmaṇā ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एते च अन्ये च बहवःete ca anye ca bahavaḥэти и многие иные,
पितृ-राज-सभा-सदःpitṛ-rāja-sabhā-sadaḥсидящие в зале царя предков,
अशक्याः परिसंख्यातुम्aśakyāḥ parisaṃkhyātumнеисчислимы
नामभिः कर्मभिः तथाnāmabhiḥ karmabhiḥ tathāпо именам и деяниям;
असंबाधा हि सा पार्थasaṃbādhā hi sā pārthaне тесна та, о Партха,
रम्या काम-गमा सभाramyā kāma-gamā sabhāотрадная, движущаяся по воле зала,
दीर्घ-कालम् तपः तप्त्वाdīrgha-kālam tapaḥ taptvāдолгое время подвиг свершив,
निर्मिता विश्वकर्मणाnirmitā viśvakarmaṇāсотворённая Вишвакарманом;
Translation
«Эти и многие иные, сидящие в зале царя предков, неисчислимы по именам и деяниям; не тесна та зала, о Партха, отрадная, движущаяся по воле, сотворённая Вишвакарманом, что долгое время свершал [для неё] подвиг».
Commentary
Version
a829e321e498 · published Jun 16, 2026, 12:35:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь сказано, что и зодчий сотворил залу «долгим подвигом». Знаменательно, что даже небесное мастерство добывается тапасом: великое не даётся без труда и самообуздания. Так писание являет подвижничество ценою всякого величия; и далее — кто входит в эту залу.