Mahabharata · 2.18.4–5
॥
Devanāgarī
त्रिभिर् आसादितो ऽस्माभिर् विजने स नराधिपः ॥
न संदेहो यथा युद्धम् एकेनाभ्युपयास्यति ॥
अवमानाच् च लोकस्य व्यायतत्वाच् च धर्षितः ॥
भीमसेनेन युद्धाय ध्रुवम् अभ्युपयास्यति ॥
Transliteration (IAST)
tribhir āsādito 'smābhir vijane sa narādhipaḥ ||
na saṃdeho yathā yuddham ekenābhyupayāsyati ||
avamānāc ca lokasya vyāyatatvāc ca dharṣitaḥ ||
bhīmasenena yuddhāya dhruvam abhyupayāsyati ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
त्रिभिः आसादितः अस्माभिःtribhiḥ āsāditaḥ asmābhiḥтремя [нами] застигнутый,
विजने सः नर-अधिपःvijane saḥ nara-adhipaḥв безлюдье, тот владыка людей,
न संदेहः यथा युद्धम्na saṃdehaḥ yathā yuddhamнет сомнения, что на бой
एकेन अभ्युपयास्यतिekena abhyupayāsyatiс одним [из нас] выйдет;
अवमानात् च लोकस्यavamānāt ca lokasyaиз презрения к миру [гордыни]
व्यायतत्वात् च धर्षितःvyāyatatvāt ca dharṣitaḥи из [сознания] мощи, раздражённый,
भीमसेनेन युद्धायbhīmasenena yuddhāyaс Бхимасеною на бой
ध्रुवम् अभ्युपयास्यतिdhruvam abhyupayāsyatiнепременно выйдет;
Translation
«Застигнутый нами троими в безлюдном [месте], тот владыка людей, без сомнения, выйдет на бой с одним [из нас]; из презрения [к миру] и [гордости] своей мощью, раздражённый, он непременно выйдет на бой с Бхимасеною».
Commentary
Version
7a9158e0660d · published Jun 16, 2026, 1:25:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь гордыня врага обращается в орудие против него же. Знаменательно, что тиран, презирающий других, сам выберет поединок, [мня себя непобедимым]: высокомерие ослепляет и ведёт к гибели. Так писание являет, что гордость — западня для гордого; и далее — Бхима назван его смертью.