Mahabharata · 2.18.13–14
॥
Devanāgarī
त्रिभिर् भवद्भिर् हि विना नाहं जीवितुम् उत्सहे ॥
धर्मकामार्थरहितो रोगार्त इव दुर्गतः ॥
न शौरिणा विना पार्थो न शौरिः पाण्डवं विना ॥
नाजेयो ऽस्त्य् अनयोर् लोके कृष्णयोर् इति मे मतिः ॥
Transliteration (IAST)
tribhir bhavadbhir hi vinā nāhaṃ jīvitum utsahe ||
dharmakāmārtharahito rogārta iva durgataḥ ||
na śauriṇā vinā pārtho na śauriḥ pāṇḍavaṃ vinā ||
nājeyo 'sty anayor loke kṛṣṇayor iti me matiḥ ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
त्रिभिः भवद्भिः हि विनाtribhiḥ bhavadbhiḥ hi vināбез вас троих ведь
न अहम् जीवितुम् उत्सहेna aham jīvitum utsaheя жить не в силах,
धर्म-काम-अर्थ-रहितःdharma-kāma-artha-rahitaḥдхармы, камы, артхи лишённый,
रोग-आर्तः इव दुर्गतःroga-ārtaḥ iva durgataḥкак недугом томимый бедняк;
न शौरिणा विना पार्थःna śauriṇā vinā pārthaḥни без Шаури — Партха,
न शौरिः पाण्डवम् विनाna śauriḥ pāṇḍavam vināни Шаури — без Пандавы;
न अजेयः अस्ति अनयोः लोकेna ajeyaḥ asti anayoḥ lokeнет непобедимого для них в мире,
कृष्णयोः इति मे मतिःkṛṣṇayoḥ iti me matiḥдвух Кришн, [таково] моё мнение;
Translation
«Без вас троих я не в силах жить — словно томимый недугом бедняк, лишённый дхармы, камы и артхи. Ни Партха [не существует] без Шаури [Кришны], ни Шаури — без Пандавы; нет в мире никого непобедимого для этих двух Кришн, таково моё мнение».
Commentary
Version
488654699144 · published Jun 16, 2026, 1:25:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь являет себя нерасторжимость Нары и Нараяны — Арджуны и Кришны. Знаменательно, что они «не [существуют] друг без друга»: вечный союз преданного и Господа непобедим, ибо где Господь, там и победа. Так писание являет неодолимость соединённых Бога и преданного; и далее — о силе, ведомой мудростью.