Mahabharata · 2.18.15–16
॥
Devanāgarī
अयं च बलिनां श्रेष्ठः श्रीमान् अपि वृकोदरः ॥
युवाभ्यां सहितो वीरः किं न कुर्यान् महायशाः ॥
सुप्रणीतो बलौघो हि कुरुते कार्यम् उत्तमम् ॥
अन्धं जडं बलं प्राहुः प्रणेतव्यं विचक्षणैः ॥
Transliteration (IAST)
ayaṃ ca balināṃ śreṣṭhaḥ śrīmān api vṛkodaraḥ ||
yuvābhyāṃ sahito vīraḥ kiṃ na kuryān mahāyaśāḥ ||
supraṇīto balaugho hi kurute kāryam uttamam ||
andhaṃ jaḍaṃ balaṃ prāhuḥ praṇetavyaṃ vicakṣaṇaiḥ ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अयम् च बलिनाम् श्रेष्ठःayam ca balinām śreṣṭhaḥи этот, лучший из сильных,
श्रीमान् अपि वृकोदरःśrīmān api vṛkodaraḥславный Врикодара [Бхима],
युवाभ्याम् सहितः वीरःyuvābhyām sahitaḥ vīraḥс вами двоими [соединённый] герой,
किम् न कुर्यात् महा-यशाःkim na kuryāt mahā-yaśāḥчего не свершит, многославный?
सु-प्रणीतः बल-ओघः हिsu-praṇītaḥ bala-oghaḥ hiхорошо ведомый поток силы [войско]
कुरुते कार्यम् उत्तमम्kurute kāryam uttamamвершит дело высшее;
अन्धम् जडम् बलम् प्राहुःandham jaḍam balam prāhuḥслепою, косною [зовут] силу,
प्रणेतव्यम् विचक्षणैःpraṇetavyam vicakṣaṇaiḥ[её] должно вести прозорливым;
Translation
«И этот славный Врикодара [Бхима], лучший из сильных, — чего не свершит многославный герой, [соединённый] с вами двоими? Хорошо ведомый поток силы [войско] вершит высшее дело; силу же [саму по себе] называют слепою и косною — её должно вести прозорливым».
Commentary
Version
e2ff867a1161 · published Jun 16, 2026, 1:25:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь сила без водительства названа «слепою и косною». Знаменательно, что мощь обретает зрение лишь в руке мудрого: разум направляет силу, как глаз — руку. Так писание являет первенство мудрости над силою; и далее — образ потока, ведомого в низину.