षट्सन्दर्भ
Sandarbha One — Tattva: How Truth Is Known1.46जीव गोस्वामी
45 / 1405
Linux
पन्ने पलटें
षट्सन्दर्भ · 1.46
॥
देवनागरी

तत्राभिधेयं च तादृशत्वेन दृष्टवान् अपि, यतस् तत्प्रवृत्त्यर्थं श्रीभागवताख्याम् इमां सात्वतसंहितां प्रवर्तितवान् इत्य् आह अनर्थेति । भक्तियोगः श्रवणकीर्तनादिलक्षणः साधनभक्तिः, न तु प्रेमलक्षणः । अनुष्ठानं ह्य् उपदेशापेक्षं प्रेम तु तत्प्रसादापेक्षम् इति तथापि तस्य तत्प्रसादहेतोस् तत्प्रेमफलगर्भत्वात् साक्षाद् एवानर्थोपशमनत्वं, न त्व् अन्यसापेक्षत्वेन । यत् कर्मभिर् यत् तपसा ज्ञानवैराग्यतश् च यत् इत्य् आदौ , सर्वं मद्भक्तियोगेन मद्भक्तो लभतेऽञ्जसा । स्वर्गापवर्गं इत्य् आदेः । ज्ञानादेस् तु भक्तिसापेक्षत्वम् एव श्रेयःसृतिं भक्तिम् इत्य् आदेः । अथवा अनर्थस्य संसारव्यसनस्य तावत् साक्षादव्यवधानेनोपशमनं सम्मोहादिद्वयस्य तु प्रेमाख्यस्वीयफलद्वारेत्य् अर्थः । अतः पूर्ववद् एवात्राभिधेयं दर्शितम्

लिप्यंतरण (IAST)

tatrābhidheyaṁ ca tādṛśatvena dṛṣṭavān api, yatas tat-pravṛtty-arthaṁ śrī-bhāgavatākhyām imāṁ sātvata-saṁhitāṁ pravartitavān ity āha anartheti | bhaktiyogaḥ śravaṇa-kīrtanādi-lakṣaṇaḥ sādhana-bhaktiḥ, na tu prema-lakṣaṇaḥ | anuṣṭhānaṁ hy upadeśāpekṣaṁ prema tu tat-prasādāpekṣam iti tathāpi tasya tat-prasāda-hetos tat-prema-phala-garbhatvāt sākṣād evānarthopaśamanatvaṁ, na tv anyasāpekṣatvena | yat karmabhir yat tapasā jñāna-vairāgyataś ca yat ity ādau , sarvaṁ mad-bhakti-yogena mad-bhakto labhate'ñjasā | svargāpavargaṁ ity ādeḥ | jñānādes tu bhakti-sāpekṣatvam eva śreyaḥ-sṛtiṁ bhaktim ity ādeḥ | athavā anarthasya saṁsāra-vyasanasya tāvat sākṣād-avyavadhānenopaśamanaṁ sammohādi-dvayasya tu premākhya-svīya-phala-dvārety arthaḥ | ataḥ pūrvavad evātrābhidheyaṁ darśitam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तत्राभिधेयंtatrābhidheyaṁтам абхидхею
चcaи
तादृशत्वेनtādṛśatvenaтакою
दृष्टवान्dṛṣṭavānувидел
अपिapiтоже
यतस्yatasоттого что
तत्tatеё
प्रवृत्त्य्pravṛttyначинания
अर्थंarthaṁради
श्रीśrīпрекрасной
भागवताख्याम्bhāgavatākhyām«Бхагаватой» именуемую
इमांimāṁэту
सात्वतsātvataсатватскую
संहितांsaṁhitāṁсамхиту
प्रवर्तितवान्pravartitavānначал
इत्य्ityтак
आहāhaговорит
अनर्थेतिanartheti«беды» — так
भक्तियोगःbhaktiyogaḥбхакти-йога
श्रवणśravaṇaслушание
कीर्तनादिkīrtanādiвоспевание и прочее
लक्षणःlakṣaṇaḥприметой имеющая
साधनsādhanaсадхана-
भक्तिःbhaktiḥбхакти
नnaне
तुtuже
प्रेमpremaпрему
लक्षणःlakṣaṇaḥприметой имеющая
अनुष्ठानंanuṣṭhānaṁисполнение
ह्य्hyведь
उपदेशापेक्षंupadeśāpekṣaṁнаставления требует
प्रेमpremaпрема
तुtuже
तत्tatЕго
प्रसादापेक्षम्prasādāpekṣamмилости требует
इतिitiтак
तथापिtathāpiи всё же
तस्यtasyaеё
तत्tatтой
प्रसादprasādaмилости
हेतोस्hetosпричиной будучи
तत्tatЕго
प्रेमpremaпрему
फलphalaплодом
गर्भत्वात्garbhatvātв себе несущей будучи
साक्षाद्sākṣādпрямо
एवानर्थोपशमनत्वंevānarthopaśamanatvaṁименно беды утишением бытие
नnaне
त्व्tvже
अन्यसापेक्षत्वेनanyasāpekṣatvenaиного требованием
यत्yat«что
कर्मभिर्karmabhirделами
यत्yatчто
तपसाtapasāподвижничеством
ज्ञानjñānaзнанием
वैराग्यतश्vairāgyataśи бесстрастием
चcaи
यत्yatчто»
इत्य् आदौity ādauи далее
सर्वंsarvaṁ«всё
मद्madМоей
भक्तिbhaktiбхакти-
योगेनyogenaйогой
मद्madМой
भक्तोbhaktoпреданный
लभतेऽञ्जसाlabhate'ñjasāобретает легко
स्वर्गापवर्गंsvargāpavargaṁрай и освобождение»
इत्य्ityтак
आदेःādeḥи далее
ज्ञानादेस्jñānādesзнания и прочего
तुtuже
भक्तिbhaktiбхакти
सापेक्षत्वम्sāpekṣatvamтребование
एवevaименно
श्रेयःśreyaḥ«блага
सृतिंsṛtiṁпуть
भक्तिम्bhaktimбхакти»
इत्य्ityтак
आदेःādeḥи далее
अथवाathavāили же
अनर्थस्यanarthasyaбеды
संसारsaṁsāraкруговерти
व्यसनस्यvyasanasyaбедствия
तावत्tāvatпрежде всего
साक्षाद्sākṣādпрямо
अव्यवधानेनोपशमनंavyavadhānenopaśamanaṁбез посредства утишение
सम्मोहादिsammohādiморока и прочего
द्वयस्यdvayasyaдвоицы
तुtuже
प्रेमाख्यpremākhya«премой» именуемый
स्वीयsvīyaсвой
फलphalaплод
द्वारेत्य्dvāretyчерез — таков
अर्थःarthaḥсмысл
अतःataḥпотому
पूर्ववद्pūrvavadкак прежде
एवात्राभिधेयंevātrābhidheyaṁименно здесь абхидхея
दर्शितम्darśitamпоказана
अनुवाद

И там же он увидел и абхидхею — увидел именно такою, — оттого что ради её начинания и начал эту сатватскую самхиту, именуемую «Шри Бхагаватой». Об этом он и говорит словом «беды».

«Бхакти-йога» тут — садхана-бхакти, чья примета в слушании, воспевании и прочем, а не бхакти с приметою премы: ведь исполнение требует наставления, а према — Его милости. И всё же, поскольку садхана-бхакти есть причина той милости и несёт в себе прему как свой плод, она и утишает беду прямо, а не через требование чего-то иного. Как в словах «что делами, что подвижничеством, что знанием и бесстрастием» и далее; «Мой преданный Моею бхакти-йогой легко обретает всё — и рай, и освобождение» и далее. А знание и прочее, напротив, сами требуют бхакти, как в словах «бхакти — путь блага» и далее.

Или же так: беду, то есть бедствие круговерти, она утишает прямо, без посредства, а двоицу — морок и прочее — через свой собственный плод, именуемый премой. Таков смысл. Потому и здесь, как прежде, показана абхидхея.

संस्करण

000000000000 · प्रकाशित 1 जन॰ 1970, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से