वराह पुराण
The tale of the vulture and the jackal137.181-186
903 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 137.181-186

Śrī-Varāha

देवनागरी

सम्प्राप्तान्सचिवांस्तत्र राजा वचनमब्रवीत् ॥ राजधानी संस्क्रियतां मङ्गलाचारपूर्वकम्
वृद्धामात्यमुपास्याथ कलिङ्गो धर्मसंहितम् ॥ नीतिशास्त्रार्थतत्त्वज्ञमुवाचाविक्लवं वचः
काल्यमिच्छाम्यहं तात पुत्रं राज्येऽभिषेचितुम् ॥ शीघ्रं सज्जं प्रकुर्वन्तु आभिषेचनिकं विधिम्
भूतमित्येव तं प्राहुः सचिवास्तं नराधिपम् ॥ अस्माकमपि तच्चैव रोचते यत्प्रभाषसे
पुत्रस्ते राजशार्दूल सर्वलोकहिते रतः ॥ प्रजानुरागवाञ्छूरो नीतिज्ञस्तु विचारकः
मनीषितं तव विभो सम्यङ् नो मनसः प्रियम् ॥ एवमुक्त्वा गतामात्याः सूर्यश्चास्तमुपागतः

लिप्यंतरण (IAST)

samprāptānsacivāṃstatra rājā vacanamabravīt || rājadhānī saṃskriyatāṃ maṅgalācārapūrvakam
vṛddhāmātyamupāsyātha kaliṅgo dharmasaṃhitam || nītiśāstrārthatattvajñamuvācāviklavaṃ vacaḥ
kālyamicchāmyahaṃ tāta putraṃ rājye'bhiṣecitum || śīghraṃ sajjaṃ prakurvantu ābhiṣecanikaṃ vidhim
bhūtamityeva taṃ prāhuḥ sacivāstaṃ narādhipam || asmākamapi taccaiva rocate yatprabhāṣase
putraste rājaśārdūla sarvalokahite rataḥ || prajānurāgavāñchūro nītijñastu vicārakaḥ
manīṣitaṃ tava vibho samyaṅ no manasaḥ priyam || evamuktvā gatāmātyāḥ sūryaścāstamupāgataḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सम्प्राप्तान्सचिवांस्तत्रsamprāptānsacivāṃstatraпришедшим советникам там
राजाrājāцарь
वचनमब्रवीत्vacanamabravītслово сказал
राजधानीrājadhānīстолица
संस्क्रियतांsaṃskriyatāṃда будет убрана
मङ्गलाचारपूर्वकम्maṅgalācārapūrvakamс благовестными обрядами
वृद्धामात्यमुपास्याथvṛddhāmātyamupāsyāthaк старому советнику приступив затем
कलिङ्गोkaliṅgoкалингиец
धर्मसंहितम्dharmasaṃhitamс дхармою связанное
नीतिशास्त्रार्थतत्त्वज्ञमुवाचाविक्लवंnītiśāstrārthatattvajñamuvācāviklavaṃзнатоку сути наук о правлении сказал нерушимое
वचःvacaḥслово
काल्यमिच्छाम्यहंkālyamicchāmyahaṃпоутру желаю я
तातtātaо батюшка
पुत्रंputraṃсына
राज्येऽभिषेचितुम्rājye'bhiṣecitumна царство помазать
शीघ्रंśīghraṃскоро
सज्जंsajjaṃготовым
प्रकुर्वन्तुprakurvantuда сделают
आभिषेचनिकंābhiṣecanikaṃпомазания
विधिम्vidhimустав
भूतमित्येवbhūtamityeva«да будет» — так именно
तंtaṃему
प्राहुःprāhuḥсказали
सचिवास्तंsacivāstaṃсоветники тому
नराधिपम्narādhipamвладыке людей
अस्माकमपिasmākamapiи нам
तच्चैवtaccaivaи то именно
रोचतेrocateлюбо
यत्प्रभाषसेyatprabhāṣaseчто изрекаешь
पुत्रस्तेputrasteсын твой
राजशार्दूलrājaśārdūlaо тигр среди царей
सर्वलोकहितेsarvalokahiteблагу всех миров
रतःrataḥпривержен
प्रजानुरागवाञ्छूरोprajānurāgavāñchūroлюбимый подданными, доблестный
नीतिज्ञस्तुnītijñastuзнаток правления же
विचारकःvicārakaḥрассудительный
मनीषितंmanīṣitaṃпомышляемое
तवtavaтвоё
विभोvibhoо всесильный
सम्यङ्samyaṅвполне
नोnoнашего
मनसःmanasaḥума
प्रियम्priyamлюбезное
एवमुक्त्वाevamuktvāтак сказав
गतामात्याःgatāmātyāḥушли советники
सूर्यश्चास्तमुपागतःsūryaścāstamupāgataḥи солнце к закату пришло
अनुवाद

«Пришедшим туда советникам царь сказал слово: „Столица да будет убрана с благовестными обрядами“. Приступив затем к старому советнику, калингиец сказал нерушимое слово, с дхармою связанное, знатоку сути наук о правлении: „Поутру желаю я, о батюшка, помазать сына на царство; скоро да сделают готовым устав помазания“. — „Да будет так“, — сказали ему советники, тому владыке людей. — „И нам любо то, что ты изрекаешь. Сын твой, о тигр среди царей, привержен благу всех миров, любим подданными, доблестен, знаток правления, рассудителен. Помышляемое твоё, о всесильный, вполне любезно нашему уму“. Так сказав, ушли советники, и солнце пришло к закату».

संस्करण

fae16813228b · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 8:10:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से