अर्थयेद् एव मित्राणि सति वासति वा धने ॥
नानर्थयन् विजानाति मित्राणां सारफल्गुताम् ॥
संतापाद् भ्रश्यते रूपं संतापाद् भ्रश्यते बलम् ॥
संतापाद् भ्रश्यते ज्ञानं संतापाद् व्याधिम् ऋच्छति ॥
अनवाप्यं च शोकेन शरीरं चोपतप्यते ॥
अमित्राश् च प्रहृष्यन्ति मा स्म शोके मनः कृथाः ॥
पुनर् नरो म्रियते जायते च; पुनर् नरो हीयते वर्धते पुनः ॥
पुनर् नरो याचति याच्यते च; पुनर् नरः शोचति शोच्यते पुनः ॥
सुखं च दुःखं च भवाभवौ च; लाभालाभौ मरणं जीवितं च ॥
पर्यायशः सर्वम् इह स्पृशन्ति; तस्माद् धीरो नैव हृष्येन् न शोचेत् ॥
arthayed eva mitrāṇi sati vāsati vā dhane ||
nānarthayan vijānāti mitrāṇāṃ sāraphalgutām ||
saṃtāpād bhraśyate rūpaṃ saṃtāpād bhraśyate balam ||
saṃtāpād bhraśyate jñānaṃ saṃtāpād vyādhim ṛcchati ||
anavāpyaṃ ca śokena śarīraṃ copatapyate ||
amitrāś ca prahṛṣyanti mā sma śoke manaḥ kṛthāḥ ||
punar naro mriyate jāyate ca; punar naro hīyate vardhate punaḥ ||
punar naro yācati yācyate ca; punar naraḥ śocati śocyate punaḥ ||
sukhaṃ ca duḥkhaṃ ca bhavābhavau ca; lābhālābhau maraṇaṃ jīvitaṃ ca ||
paryāyaśaḥ sarvam iha spṛśanti; tasmād dhīro naiva hṛṣyen na śocet ||
Будь ты беден или богат, ты должен уважать своих друзей. Пока не попросят о какой-либо услуге, нельзя узнать искренность или неискренность друзей. Печаль убивает красоту; печаль убивает силу; печаль убивает разум; а печаль приводит к болезни. Горе, вместо того чтобы помочь в достижении цели, иссушает тело и радует врагов. Поэтому не поддавайтесь горю. Люди неоднократно умирают и возрождаются; неоднократно они увядают и растут; неоднократно просят помощи у других и сами просят о помощи; неоднократно они плачут и оплакиваются. Счастье и несчастье, изобилие и нужды, приобретения и потери, жизнь и смерть разделяются всеми в должном порядке. Поэтому воздержанный не должен ни радоваться в радости, ни сетовать в печали. Шесть чувств всегда беспокойны. Через наиболее преобладающую из них понимание ускользает пропорционально силе, которую оно принимает, как вода из горшка через отверстия».
ec52328829cd · опубликовано 17 июл. 2026 г., 04:02:44 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Фрагмент 5.36.41-45 развивает главную тему Удьога-парвы: усилие ради мира уже совершается на фоне неизбежной войны. Дхарма здесь раскрывается через речь, выбор посольства, верность обещаниям и ответственность царей за последствия своего решения.